ایران وايي چې د خپل یورانیمو د غني کولو له پروګرام څخه به لاس وانخلي ځکه چې دا یو سوله ییز پروګرام دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عراقچي ویلي چې تهران به د خپلو اټومي پروګرامونو څخه لاس وانخلي، سره له دې چې د وروستیو امریکایي هوايي بریدونو له امله سخت زیانونه اوښتي دي. هغه د یورانیمو غني کول د ملي ویاړ موضوع بللې ده.

عباس عراقچي د فوکس نیوز سره په یوه مرکه کې وویل: "اوس مهال غني کول درول شوي دي ځکه چې هو، زیانونه جدي او سخت دي. خو ښکاره ده چې موږ د یورانیمو د غني کولو څخه نشو تېرېدلی ځکه چې دا زموږ د خپلو ساینسپوهانو لاسته راوړنه ده."

هغه زیاته کړه چې هر ډول راتلونکې اټومي تړون باید د ایران د یورانیمو د غني کولو حق تضمین کړي.

د عراقچي څرګندونې څو اونۍ وروسته له هغه وشوې چې د امریکا هوايي ځواکونو د جون په ۲۲مه د ایران په درې اټومي تاسیساتو، په شمول د فورډو تر ځمکې لاندې سایټ، بریدونه وکړل. دا بریدونه د ایران او اسرائیلو ترمنځ د ۱۲ ورځني جګړې په ځواب کې ترسره شول.

سره له دې چې هغه ومنله چې تاسیسات "په جدي توګه ویجاړ شوي" دي، عراقچي ټینګار وکړ چې د ایران اټومي پوهه لا هم خوندي ده. هغه وویل: "تکنالوژي شته. زموږ اټومي پروګرام، زموږ د غني کولو پروګرام، داسې څه نه دي چې له بهر څخه وارد شوي وي او د بمبارۍ له لارې له منځه لاړ شي."

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د عراقچي د څرګندونو په ځواب کې په خپل ټروت سوشل پلیټ فارم کې ولیکل: "لکه څنګه چې ما وویل، که اړتیا وي، موږ به بیا هم دا وکړو!"

په یوه بل پوسټ کې، ټرمپ  په  سي این این نیوکه وکړه چې د استخباراتي ارزونو په حواله یې ویلي وو چې بریدونه ښايي یوازې د څو میاشتو لپاره د ایران اټومي پروګرام وځنډوي. هغه له دې شبکې وغوښتل چې خپل خبریال له دندې ګوښه کړي.

عراقچي هم تایید کړه چې د ایران د اټومي انرژۍ اداره لا هم د اټومي موادو او تاسیساتو د زیان کچه ارزوي. هغه دا روښانه نه کړه چې آیا کوم غني شوی یورانیم خوندي پاتې شوی دی که نه.

سره له دې چې زیانونه اوښتي دي، عراقچي وویل چې ایران لا هم خبرو اترو ته چمتو دی، خو په اوس وخت کې له امریکا سره مستقیمې خبرې نه کوي. هغه وویل: "موږ چمتو یو چې هر هغه باور جوړونکی اقدام ترسره کړو چې د ایران د اټومي پروګرام د سوله ییز والي د ثابتولو لپاره اړین وي، په دې شرط چې د امریکا بندیزونه لرې شي."

هغه دا هم تایید کړه چې ایران به د توغندیو جوړولو او پرمختګ ته دوام ورکړي. هغه وویل: "موږ لا هم د ځان د دفاع لپاره ښه شمېر توغندي لرو،" سره له دې چې د اسرائیلو بریدونو د ایران د توغندیو په بنسټونو اغېز کړی دی.

د ایران او د E3 ډلې (جرمني، فرانسه او بریتانیا) ترمنځ نوې اټومي خبرې اترې د جمعې په ورځ په استانبول کې ترسره کېدونکي دي. د امریکا او ایران ترمنځ مخکینۍ غیر مستقیمې خبرې د عماني منځګړو له لارې ترسره شوې وې، تر هغه چې اسرائیلو د جون په ۱۳مه بې له کومې پارونې برید وکړ. څو ورځې وروسته، امریکا هم د ایران په اټومي تاسیساتو خپل بریدونه وکړل.