د غزې جګړه
3 د لوستلو دقیقې
ملګري ملتونه: د اسرائیلو بندیز په غزه کې فلسطینیان له لوږې سره مخ کړي دي
د روغتیا نړیوال سازمان، په داسې حال کې چې په دې وروستیو کې غزې ته د رسیدلو مرستو پر مقدار نیوکه کړې، دا یې خورا ناکافي بللې ده.
ملګري ملتونه: د اسرائیلو بندیز په غزه کې فلسطینیان له لوږې سره مخ کړي دي
/ Reuters

د غزې په جنګ کې د خوارځواکۍ کچه د اسرائیلو د ۱۱ اوونیو څخه د زیاتې محاصرې په ترڅ کې لوړه شوې ده، او که د خوراکي توکو کمښت دوام وکړي، نو دا کچه په چټکۍ سره لوړېدای شي. د ملګرو ملتونو د فلسطیني کډوالو ادارې (UNRWA) د روغتیا یو چارواکي دا څرګندونې کړې دي.

د UNRWA د روغتیا مشر، اکیهیرو سیټا، په جنیوا کې یوې خبري غونډې ته وویل: "زما سره د اپرېل تر پایه پورې معلومات شته، چې ښيي خوارځواکي په زیاتېدو ده. او که د اوسني خوراکي توکو کمښت دوام وکړي، نو دا به په چټکۍ سره زیات شي او زموږ له کنټرول څخه به ووځي."

د حکومتي، بشري حقونو او نړیوالو راپورونو له مخې، اسرائیلو د مارچ دوهمې نېټې راهیسې غزه په بشپړه توګه محاصره کړې ده. د خوراکي توکو، طبي مرستو او بشري مرستو لپاره د غزې لارې تړل شوې دي، چې د دې سیمې د بشري بحران ژورتیا یې زیاته کړې ده.

د دوشنبې په ورځ اسرائیلو اجازه ورکړه چې د مرستې نهه لارۍ د کرم ابو کرم (کرم شالوم) لارې څخه غزې ته ننوځي، خو د مرستې کارکوونکو وویل چې یوازې پنځه لارۍ دننه شوې.

د روغتیا نړیوال سازمان، د غزې لپاره د مرستې د کچې په اړه نیوکه وکړه او دا یې په کلکه ناکافي وبلله. د ملګرو ملتونو د مرستو مشر، ټام فلیچر، وویل: "دا د اړتیا وړ مرستو په سمندر کې یوازې یوه څاڅکه ده، او باید په بېړنۍ توګه ډېرې مرستې غزې ته د سبا سهار څخه پیل شي."

د فلسطین ۹۳ سلنه خلک د خوراکي توکو د سخت کمښت سره مخ دي.  

د غزې ټول نفوس د قحطۍ له جدي خطر سره مخ دی، چې نیم میلیون خلک د لوږې له سخت حالت سره مخ دي. دا د تېر اکتوبر د راپور په پرتله یوه لویه خرابي ده.

د خوراکي امنیت د مرحلو د ټولیزې ارزونې (IPC) وروستی راپور د اپرېل له لومړۍ نېټې څخه د مې تر لسمې پورې موده تحلیل کړې او د سپټمبر تر پایه پورې یې وړاندوینه کړې ده. د دې راپور له مخې، ۱.۹۵ میلیونه خلک، چې د غزې د محاصره شوې سیمې ۹۳ سلنه نفوس جوړوي، د خوراکي توکو د سخت کمښت سره مخ دي، چې ۲۴۴ زره یې په "فاجعه ییز" حالت کې دي.

د IPC د اکتوبر راپور ښودلې وه چې ۱۳۳ زره خلک په "فاجعه ییز" حالت کې وو. وروستي راپور وړاندوینه کوي چې د سپټمبر تر پایه به ۴۷۰ زره خلک، چې د نفوس ۲۲ سلنه جوړوي، په دې کټګورۍ کې راشي، او له یو میلیون څخه زیات به په "بیړني" حالت کې وي.

راپور زیاتوي: "بیړني اقدامات اړین دي ترڅو د خلکو ژوند وژغورل شي، د لوږې او نورو مړینو مخه ونیول شي، او د قحطۍ حالت ته د رسېدو مخه ونیول شي."

د اسرائیلو ځواکونو د مې په ۱۸مه نېټه د غزې په شمالي او جنوبي برخو کې پراخ ځمکني عملیات پیل کړل، چې "د جدعون ګاډۍ" عملیات یې نومولی دی. د دې عملیاتو په ترڅ کې د غزې په تړانګه کې د وینې تویېدنه زیاته شوې ده.

د اسرائیلو بریدونه په تېره اوونۍ کې زیات شوي، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د منځني ختیځ د سفر سره هممهاله وو او تر اوسه دوام لري. ښځې او ماشومان د اسرائیلو د بریدونو په زرګونو قربانیانو کې شامل دي.

د فلسطینیانو د بې ځایه کېدو کچه د اسرائیلو لخوا په بې ساري ډول زیاته شوې ده. ملګري ملتونه او د بشري حقونو ډلې په وار وار ویلي دي: "په غزه کې هیڅ ځای خوندي نه دی."

وپلټۍ
د امریکا پوځ په ختیځ ارام سمندر کې یوه کښتۍ د مخدره توکو د قاچاق په تور ډوبه کړه
په ایران کې د امریکا په هوايي بریدونو کې ۱۸ تنه وژل شوي او ۱۴۲ نور ټپیان شوي دي
ټرمپ د ایران جګړې د پای ته رسولو د اعلان په اړه غور کوي
روسیه وايي، د مسکو پر لور روانې ۳۷ بې پیلوټه الوتکې یې نسکورې کړې دي
روسیه: "موږ د اوکراین لوژستیکي مرکزونه او هغه کښتۍ چې د پوځي موخو لپاره کارول کېدې په نښه کړل."
د امریکا په مینیپولیس ښار کې وسله وال برید کې ۲ تنه وژل شوي
اوکراین ولسمشر زیلینسکي وویل چې د اوکراین پر وړاندې د روسیې د بریدونو په اړه د نړۍ غبرګون کافي نه دي
له ایران سره تړلو هکرانو په امریکا کې پر حیاتي بنسټونو د سایبري بریدونو هڅه کړې ده
مصر: په سینا کې د بس د ټکر له امله ۱۶ کسان مړه شول
په لویدیځه غاړه کې، اسرائیلي سرتیرو په یوه جومات کې د عبادت پر مهال اوښکې بهونکي ګاز وکارول
د مصر په سینا کې د بس په یوه ټرافیکي پیښه کې ۱۶ تنو ژوند د لاسه ورکړ
په جرمني کې د اورګاډي یو تمځای تر څېرمه چاودنه شوې
د ایران سرې میاشتې ټولنه: امریکا په هرمزګان کې د واده پر مراسمو بمباري کړې، ملکي وګړي یې وژلي
د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره لیدنه وکړه.
د تورکیې ولسمشر اردوغان د آذربایجان له ولسمشر علیف سره وکتل