د غزې جګړه
3 د لوستلو دقیقې
ملګري ملتونه: د اسرائیلو بندیز په غزه کې فلسطینیان له لوږې سره مخ کړي دي
د روغتیا نړیوال سازمان، په داسې حال کې چې په دې وروستیو کې غزې ته د رسیدلو مرستو پر مقدار نیوکه کړې، دا یې خورا ناکافي بللې ده.
ملګري ملتونه: د اسرائیلو بندیز په غزه کې فلسطینیان له لوږې سره مخ کړي دي
/ Reuters

د غزې په جنګ کې د خوارځواکۍ کچه د اسرائیلو د ۱۱ اوونیو څخه د زیاتې محاصرې په ترڅ کې لوړه شوې ده، او که د خوراکي توکو کمښت دوام وکړي، نو دا کچه په چټکۍ سره لوړېدای شي. د ملګرو ملتونو د فلسطیني کډوالو ادارې (UNRWA) د روغتیا یو چارواکي دا څرګندونې کړې دي.

د UNRWA د روغتیا مشر، اکیهیرو سیټا، په جنیوا کې یوې خبري غونډې ته وویل: "زما سره د اپرېل تر پایه پورې معلومات شته، چې ښيي خوارځواکي په زیاتېدو ده. او که د اوسني خوراکي توکو کمښت دوام وکړي، نو دا به په چټکۍ سره زیات شي او زموږ له کنټرول څخه به ووځي."

د حکومتي، بشري حقونو او نړیوالو راپورونو له مخې، اسرائیلو د مارچ دوهمې نېټې راهیسې غزه په بشپړه توګه محاصره کړې ده. د خوراکي توکو، طبي مرستو او بشري مرستو لپاره د غزې لارې تړل شوې دي، چې د دې سیمې د بشري بحران ژورتیا یې زیاته کړې ده.

د دوشنبې په ورځ اسرائیلو اجازه ورکړه چې د مرستې نهه لارۍ د کرم ابو کرم (کرم شالوم) لارې څخه غزې ته ننوځي، خو د مرستې کارکوونکو وویل چې یوازې پنځه لارۍ دننه شوې.

د روغتیا نړیوال سازمان، د غزې لپاره د مرستې د کچې په اړه نیوکه وکړه او دا یې په کلکه ناکافي وبلله. د ملګرو ملتونو د مرستو مشر، ټام فلیچر، وویل: "دا د اړتیا وړ مرستو په سمندر کې یوازې یوه څاڅکه ده، او باید په بېړنۍ توګه ډېرې مرستې غزې ته د سبا سهار څخه پیل شي."

د فلسطین ۹۳ سلنه خلک د خوراکي توکو د سخت کمښت سره مخ دي.  

د غزې ټول نفوس د قحطۍ له جدي خطر سره مخ دی، چې نیم میلیون خلک د لوږې له سخت حالت سره مخ دي. دا د تېر اکتوبر د راپور په پرتله یوه لویه خرابي ده.

د خوراکي امنیت د مرحلو د ټولیزې ارزونې (IPC) وروستی راپور د اپرېل له لومړۍ نېټې څخه د مې تر لسمې پورې موده تحلیل کړې او د سپټمبر تر پایه پورې یې وړاندوینه کړې ده. د دې راپور له مخې، ۱.۹۵ میلیونه خلک، چې د غزې د محاصره شوې سیمې ۹۳ سلنه نفوس جوړوي، د خوراکي توکو د سخت کمښت سره مخ دي، چې ۲۴۴ زره یې په "فاجعه ییز" حالت کې دي.

د IPC د اکتوبر راپور ښودلې وه چې ۱۳۳ زره خلک په "فاجعه ییز" حالت کې وو. وروستي راپور وړاندوینه کوي چې د سپټمبر تر پایه به ۴۷۰ زره خلک، چې د نفوس ۲۲ سلنه جوړوي، په دې کټګورۍ کې راشي، او له یو میلیون څخه زیات به په "بیړني" حالت کې وي.

راپور زیاتوي: "بیړني اقدامات اړین دي ترڅو د خلکو ژوند وژغورل شي، د لوږې او نورو مړینو مخه ونیول شي، او د قحطۍ حالت ته د رسېدو مخه ونیول شي."

د اسرائیلو ځواکونو د مې په ۱۸مه نېټه د غزې په شمالي او جنوبي برخو کې پراخ ځمکني عملیات پیل کړل، چې "د جدعون ګاډۍ" عملیات یې نومولی دی. د دې عملیاتو په ترڅ کې د غزې په تړانګه کې د وینې تویېدنه زیاته شوې ده.

د اسرائیلو بریدونه په تېره اوونۍ کې زیات شوي، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د منځني ختیځ د سفر سره هممهاله وو او تر اوسه دوام لري. ښځې او ماشومان د اسرائیلو د بریدونو په زرګونو قربانیانو کې شامل دي.

د فلسطینیانو د بې ځایه کېدو کچه د اسرائیلو لخوا په بې ساري ډول زیاته شوې ده. ملګري ملتونه او د بشري حقونو ډلې په وار وار ویلي دي: "په غزه کې هیڅ ځای خوندي نه دی."

وپلټۍ
اوکراین وايي، د روسیې د بې پیلوټه الوتکې له برید وروسته د تنزانیا بیرغ لرونکې بیړۍ کپتان ووژل شو
روسيې او اوکراين په متقابلو بریدونو کې حساسې نقطې په نښه کړې
کانادا د بریتانیا په مشرۍ د مشترک بهرنیو عملیاتو په ځواکونو کې د غړیتوب غوښتنه وکړه
ترامپ: ایران په مستقیمه توګه له امریکا سره اړیکه نیولې او غواړي تړون وکړي
تورکیې د مکې مکرمې شاوخوا کې د حوثیانو د ډرون هڅه او برید وغانده
تورکیې د ملي استخباراتو سازمان (MİT) رئیس ابراهیم قالن د رسمي سفر په ترځ کې افغانستان نه لیدنه وکړه
زیلینسکي روسیه په وروستیو اونیو کې یې دوه ځلې د هغه د الوتکې د ويشتلو په هڅې تورنه کړه.
د اروپايي ټولنې مشرې کاناډا ته د «ملګري غړي» پېشنهاد وکړ
په غزه کې د اسرائیلي بریدونو له امله د ۵ ماشومان په ګډون ۱۱ کسان وژل شوي دي
د تورکیې ځايي او ملي بې پیلوټه تعرضي الوتکې خپل یو بل ازمایښت هم په ډیر بریالیتوب سره بشپړ کړ
حوثیانو ادعا کړې چې د سعودي عربستان یوه F-15 جنګي الوتکه یې ویشتې ده
پر منځني ختیځ کې د امریکا پر اډو د ایران له بریدونو وروسته د پراخو زیانونو راپور ورکړل شوی
د امریکا د استازو جرګې پر ایران د بریدونو د بندولو طرحه تصویب کړه
د امریکا په لاس انجلس ښار کې یوې چورلکې سقوط وکړ او وروسته يي اور واخیست.
عربستان ویلي هوایي دفاعي ځواکونو يي هغه ډرون له منځه یوړه  چې مکې  هوایي حریم ته د ننوتو هڅه کوله