منځنی ختیځ
3 د لوستلو دقیقې
د ایران د ترور شوي ستر رهبر علي خامنه يي جنازه د مخه ښې مراسمو لپاره تهران ته ورسېده
د ایران د وژل شوي ستر رهبر علي خامنه يي جنازه، چې د امریکا او اسرائیلو په یو ګډ برید کې وژل شوی و، پلازمینې تهران ته د مخه ښې مراسمو لپاره راوړل شوې ده. په دې مراسمو کې د ګڼو هېوادونو استازي ګډون کوي.
د ایران د ترور شوي ستر رهبر علي خامنه يي جنازه د مخه ښې مراسمو لپاره تهران ته ورسېده
د ایران د ترور شوي ستر رهبر علي خامنه يي جنازه د مخه ښې مراسمو لپاره تهران ته ورسېده

د جمعې په ورځ په دې مراسمو کې د هغو زرګونو کسانو د کورنیو غړو ګډون کړی و، چې د ایران پر وړاندې د امریکا او اسرائیلو په جګړه کې وژل شوي او د ویر لپاره راټول شوي وو. خامنه يي د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ په ۲۸مه په یو ګډ برید کې ووژل شو؛ هغه پیښه چې په منځني ختیځ کې یې د څو اونیو جګړې او سخت کړکېچ اور بل کړ.

د اعلان شوي مهالوېش له مخې، د جمعې په ورځ به د خامنه يي رسمي یادغونډه د هېوادونو د مشرانو، لوړپوړو چارواکو او مذهبي مخکښانو په ګډون ترسره شي. ایراني رسنۍ وايي چې د روسیې، چین، پاکستان، هند، تاجکستان، ګرجستان او کیوبا په ګډون د څه باندې ۳۰ هېوادونو استازي به په کې برخه واخلي.

پاکستان، چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو اترو یو مهم منځګړی دی، ویلي چې لومړی وزیر شهباز شریف به د شنبې په ورځ په تهران کې د جنازې په مراسمو کې ګډون وکړي. دغه راز چین، افغانستان او په قفقاز کې د ایران ګاونډیو هېوادونو هم د خپلو استازو د لېږلو خبر ورکړی دی.

د ایران دولتي رسنیو د جنرال احمد وحیدي انځورونه خپاره کړي چې د ۸۶ کلن خامنه يي د جنازې په اړه په یوه غونډه کې ناست دی. وحیدي چې د سپاه پاسداران مشري کوي، د کارپوهانو په وینا، له امریکا سره د جګړې د دایمي پای ته رسولو په خبرو کې یو مهم او سختدریځی لوبغاړی دی. داسې انګېرل کېږي چې هغه له نوي ستر رهبر 'مجتبی خامنه يي' سره نږدې اړیکې لري، چې د خپل پلار له وژل کېدو راهیسې په عام محضر کې نه دی لیدل شوی.

د جنازې او تدفین مهالوېش:

  • د جولای ۴ او ۵: په تهران کې د مخه ښې مراسم دوام لري.

  • د جولای ۶: په پلازمېنه کې د جنازې اصلي مراسم او لاریون.

  • د جولای ۷: مذهبي مراسم د قم په ښار.

  • د جولای ۸: په عراق کې مراسم (بغداد، نجف او کربلا)، چېرته چې به د هغه جنازه د شیعه وو مقدسو ځایونو ته یوړل شي.

  • د جولای ۹: وروستي مراسم او تدفین به د مشهد په مقدس ښار کې د امام علي رضا په حرم کې ترسره شي.

د قم د جمعې لمانځه خطیب ایت الله محمد سعیدي وویل: "په دې مراسمو کې د خلکو پراخ ګډون به په حقیقت کې د اسلامي جمهوریت لپاره یوه بله ټولپوښتنه (ریفرنډم) وي." چارواکي اټکل کوي چې په دې مراسمو کې به له ۱۵ څخه تر ۲۰ میلیونو پورې ماتم کوونکي ګډون وکړي، چې دا به د دغه هېواد په تاریخ کې تر ټولو لویه دولتي جنازه وي.

د خامنه يي مړینه او د هغه د زوی مجتبی ځایناستي، هغه هم په داسې حال کې چې هېواد له خپلو لویو دښمنانو سره په جګړه کې دی، په تېرو ۴۷ کلونو کې د ایران لپاره یو برخلیک ټاکونکی پړاو بلل کېږي.

په ورته وخت کې، ایران او امریکا په دوحه کې غیر مستقیمې خبرې اترې پای ته ورسولې ترڅو کړکېچ کم کړي. د جون په میاشت کې د پاکستان او قطر په منځګړیتوب دواړو لورو د ۶۰ ورځو پر اوربند او د هرمز تنګي پر بیا خلاصولو هوکړه کړې وه. دغه ۱۴ ماده ییزه هوکړه د جګړې د دایمي پای، د بیارغونې لپاره د مالي بودیجې او د ایران د اټومي پروګرام د راتلونکي په اړه د خبرو اترو لپاره یو مهالوېش هم ټاکي.

وپلټۍ
ایران په اردن کې د امریکا پر یوې اډې د برید خبر ورکړی
د ایران سپاه پاسداران: "تر هغه چې د امریکا لاسوهنې دوام ولري، د هرمز تنګی به بېرته پرانه نیستل شي"
اېټالیا او سعودي عربستان په غزه کې د دایمي اوربند غوښتنه وکړه او د لوېدیځې غاړې  الحاق يي رد کړ
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د اسرائیل پوځ په غزه کې په یوه جومات د برید کولو او ویجاړولو باندې اعتراف وکړ
د امریکا او سعودي عربستان له بریدونو وروسته د عراق د لومړي وزیر لخوا د بیړنۍ امنیتي غونډې بلنه
په تهران کې په یوه مرکزي سیمه کې د ټرمپ یو انځور ځوړول شوی چې پر سر يي  "انتقام" حتمي دی لیکل شوي دي
عراقچي د عمان او سعودي عربستان  د بهرنیو چارو وزیرانو سره پر "سیمه ییزو مسایلو" خبرې وکړې
په غزه کې له یوې ودانۍ څخه، د دوو کورنیو ۹۹ مړي راوویستل شول
ایران د هرمز تنګي نه  د ۶ کښتیو د تیریدو مخه ونیوله
"د اسرائیل د اپوزیسیون مشر پر نتانیاهو سختې نیوکې وکړې او د سرتیرو د وژل کیدو مسئول وبایله
ایران خبرداری ورکړ چې  اوکراین به ډېر ژر پوه شي چې ایران هېڅ اقدام بې ځوابه نه پرېږدي
ایران په بحرین، اردن او کویټ کې د امریکا پر نظامي اهدافو بریدونه وکړل
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عراقچي له خپلو روسي او پاکستاني سیالانو سره وکتل
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د ایران ولسمشر پزشکيان او د عراق لومړي وزیر زیدي د دوه اړخیزو اړیکو په اړه خبرې وکړې
امریکا په منځني ختیځ کې د جګړې له تودېدو سره پر ایراني پوځي اهدافو نوي بریدونه پیل کړل
د یمن د حوثیانو لخوا په سره سمندرګي کې د سعودي عربستان پر ټانکرونو برید
د مهمو خبرونو غورچاڼ
په غزه کې د اوربند د پرله پسې سرغړونو په ترڅ کې د اسرائیلو په برید کې د یوې کورنۍ شپږ غړي وژل شوي