منځنی ختیځ
3 د لوستلو دقیقې
د ایران د ترور شوي ستر رهبر علي خامنه يي جنازه د مخه ښې مراسمو لپاره تهران ته ورسېده
د ایران د وژل شوي ستر رهبر علي خامنه يي جنازه، چې د امریکا او اسرائیلو په یو ګډ برید کې وژل شوی و، پلازمینې تهران ته د مخه ښې مراسمو لپاره راوړل شوې ده. په دې مراسمو کې د ګڼو هېوادونو استازي ګډون کوي.
د ایران د ترور شوي ستر رهبر علي خامنه يي جنازه د مخه ښې مراسمو لپاره تهران ته ورسېده
د ایران د ترور شوي ستر رهبر علي خامنه يي جنازه د مخه ښې مراسمو لپاره تهران ته ورسېده

د جمعې په ورځ په دې مراسمو کې د هغو زرګونو کسانو د کورنیو غړو ګډون کړی و، چې د ایران پر وړاندې د امریکا او اسرائیلو په جګړه کې وژل شوي او د ویر لپاره راټول شوي وو. خامنه يي د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ په ۲۸مه په یو ګډ برید کې ووژل شو؛ هغه پیښه چې په منځني ختیځ کې یې د څو اونیو جګړې او سخت کړکېچ اور بل کړ.

د اعلان شوي مهالوېش له مخې، د جمعې په ورځ به د خامنه يي رسمي یادغونډه د هېوادونو د مشرانو، لوړپوړو چارواکو او مذهبي مخکښانو په ګډون ترسره شي. ایراني رسنۍ وايي چې د روسیې، چین، پاکستان، هند، تاجکستان، ګرجستان او کیوبا په ګډون د څه باندې ۳۰ هېوادونو استازي به په کې برخه واخلي.

پاکستان، چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو اترو یو مهم منځګړی دی، ویلي چې لومړی وزیر شهباز شریف به د شنبې په ورځ په تهران کې د جنازې په مراسمو کې ګډون وکړي. دغه راز چین، افغانستان او په قفقاز کې د ایران ګاونډیو هېوادونو هم د خپلو استازو د لېږلو خبر ورکړی دی.

د ایران دولتي رسنیو د جنرال احمد وحیدي انځورونه خپاره کړي چې د ۸۶ کلن خامنه يي د جنازې په اړه په یوه غونډه کې ناست دی. وحیدي چې د سپاه پاسداران مشري کوي، د کارپوهانو په وینا، له امریکا سره د جګړې د دایمي پای ته رسولو په خبرو کې یو مهم او سختدریځی لوبغاړی دی. داسې انګېرل کېږي چې هغه له نوي ستر رهبر 'مجتبی خامنه يي' سره نږدې اړیکې لري، چې د خپل پلار له وژل کېدو راهیسې په عام محضر کې نه دی لیدل شوی.

د جنازې او تدفین مهالوېش:

  • د جولای ۴ او ۵: په تهران کې د مخه ښې مراسم دوام لري.

  • د جولای ۶: په پلازمېنه کې د جنازې اصلي مراسم او لاریون.

  • د جولای ۷: مذهبي مراسم د قم په ښار.

  • د جولای ۸: په عراق کې مراسم (بغداد، نجف او کربلا)، چېرته چې به د هغه جنازه د شیعه وو مقدسو ځایونو ته یوړل شي.

  • د جولای ۹: وروستي مراسم او تدفین به د مشهد په مقدس ښار کې د امام علي رضا په حرم کې ترسره شي.

د قم د جمعې لمانځه خطیب ایت الله محمد سعیدي وویل: "په دې مراسمو کې د خلکو پراخ ګډون به په حقیقت کې د اسلامي جمهوریت لپاره یوه بله ټولپوښتنه (ریفرنډم) وي." چارواکي اټکل کوي چې په دې مراسمو کې به له ۱۵ څخه تر ۲۰ میلیونو پورې ماتم کوونکي ګډون وکړي، چې دا به د دغه هېواد په تاریخ کې تر ټولو لویه دولتي جنازه وي.

د خامنه يي مړینه او د هغه د زوی مجتبی ځایناستي، هغه هم په داسې حال کې چې هېواد له خپلو لویو دښمنانو سره په جګړه کې دی، په تېرو ۴۷ کلونو کې د ایران لپاره یو برخلیک ټاکونکی پړاو بلل کېږي.

په ورته وخت کې، ایران او امریکا په دوحه کې غیر مستقیمې خبرې اترې پای ته ورسولې ترڅو کړکېچ کم کړي. د جون په میاشت کې د پاکستان او قطر په منځګړیتوب دواړو لورو د ۶۰ ورځو پر اوربند او د هرمز تنګي پر بیا خلاصولو هوکړه کړې وه. دغه ۱۴ ماده ییزه هوکړه د جګړې د دایمي پای، د بیارغونې لپاره د مالي بودیجې او د ایران د اټومي پروګرام د راتلونکي په اړه د خبرو اترو لپاره یو مهالوېش هم ټاکي.

وپلټۍ
د چین د سیچوان ایالت کې د ودانۍ د دېوال ړنګېدو له امله ۵ کسان وژل شوي
د هند په لویدیځ بنګال ایالت کې په یوه هوټل کې د اورلګېدنې له امله نهه کسان مړه شوي دي
ټرمپ یو داسې انځور خپور کړ چې د هرمز تنګی د "امریکا د خاورې" په توګه ښيي
په کابل کې پر یوه تعلیمي مرکز کې د چاودنې له امله  لږ تر لږه ۴۲ ماشومان ټپیان شوي دي.
لاوروف وايي روسیه او شمالي کوریا د نوي څو قطبي نړیوال نظم په لټه کې دي
اسرائیلو د سوریې په ادلیب ولایت کې د ابو ظهور پوځي هوايي ډګر بمبار کړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ ګواښ کړی که چیرې عمان د امریکا او ایران د خبرو اترو په لاره کې مداخله وکړي نو بمبار به یې کړي
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې د وژل شویو شمېر ۷۳ زره ۳۹۹ تنو ته ورسېد
پاپ لیو څوارلسم په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو پر وړاندې داسرائیلو تاوتریخوالي د ختمولو غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله