د چین د بهرنیو چارو وزارت د هرمز تنګي کې د ارامۍ او ثبات غوښتنه کړې ترڅو د انرژۍ سوداګرۍ خوندي شي او د تاوتریخوالي مخه ونیول شي.

چین په هرمز تنګي کې د ارامۍ غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې د سیمه ‌ییز امنیت او ثبات ساتل د نړیوالې ټولنې په ګټه دي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند ګو جیاکون د پنجشنبې په ورځ په بیجینګ کې په یوه عادي خبري غونډه کې خبریالانو ته وویل: «د سیمې د انرژۍ سوداګري او شاوخوا سیمې خوندي او باثباته ساتل د نړیوالې ټولنې ګډې ګټې پوره کوي.»

هغه له ټولو اړخونو وغوښتل چې سمدستي پوځي عملیات ودروي، د شخړې د پراختیا مخه ونیسي، او د سیمې ګډوډي دې د نړیوال اقتصادي وده اغېزمنه نه کړي.

کله چې وپوښتل شول چې ایا بیجینګ ایران ته استخباراتي ملاتړ چمتو کوي، ګو وویل: «د چین دریځ تل واضح دی» او د پوځي کړنو د درولو لپاره یې د هیواد غوښتنه بیا تکرار کړه.

بیجینګ او تهران د ۲۰۲۱ کال راهیسې د ۲۵ کلنې پراخې ستراتیژیکې همکارۍ تړون ساتي، چې له مخې یې چین د ایران د تیلو د دوامداره تخفیف په بدل کې د انرژۍ، زیربناوو او نورو سکتورونو کې د ۴۰۰ ملیارد ډالرو پانګونې ژمنه کړې ده.

د جګړې مخکې، چین د ایران د تېلو شاوخوا ۸۰ سلنه صادارات اخستل، په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا ۱.۳۸ میلیونه بیرله په ورځ کې کېده، چې د چین د سمندري خامو تېلو نږدې ۱۳ سلنه جوړوي.

د هرمز د بندېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې

د منځني ختیځ کړکېچ له فبرورۍ ۲۸مې راهیسې په چټکۍ سره زیات شوی دی، کله چې اسرائيلو او امریکا په ګډه پر ایران بریدونه وکړل چې لږ تر لږه ۱۲۰۰ کسان پکې ووژل شول، په شمول د ایران لوړپوړي مشر علي خامنه‌اي او د ۱۵۰ څخه زیاتې د ښوونځي نجونې.

ایران په ځواب کې په اسرائيل، اردن، عراق او نورو خلیجي هېوادونو کې د امریکايي ځواکونو پر ځایونو بې پیلوټه الوتکې او د توغنديو بریونه وکړل.

ایران د مارچ په لومړۍ نیټه د هرمز تنګی هم په مؤثره توګه وتړلو، چې یوه مهمه بار وړونکې لاره ده چې هره ورځ شاوخوا ۲۰ ملیون بیرل تیل او د نړۍ د مایع طبیعي ګازو سوداګرۍ شاوخوا ۲۰ سلنه اداره کوي.

د بندېدو له امله د تېلو بیې تر ۱۲۰ ډالرو په هر بیرل رسیدلې.

د بندیدو د مخنیوي په هڅه کې، متحده ایالاتو څرګنده کړه چې دوی ستراتیژیکې لارې ته نږدې د ایران ډیری سمندري کښتۍ په نښه کړې او ویجاړې کړې، په شمول د لږترلږه ۱۶ ماین ایښودونکو کښتیو.