اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
په هالنډ کې د پنځو کلونو په اوږدو کې د لومړي ځل لپاره د فقر کچه لوړه شوې ده
تیر کال په هالنډ کې له نیم ملیون څخه ډیر خلک په فقر کې ژوند کاوه، چې دا په پنځو کلونو کې لومړی زیاتوالی دی، ځکه د انرژۍ د مرستې پای د کورنیو پر عوایدو اغېز وکړ.
په هالنډ کې د پنځو کلونو په اوږدو کې د لومړي ځل لپاره د فقر کچه لوړه شوې ده
په هالنډ کې د پنځو کلونو په اوږدو کې د لومړي ځل لپاره د فقر کچه لوړه شوې ده / AP
17 دسمبر 2025

په هالنډ کې د پنځو کلونو په اوږدو کې د لومړي ځل لپاره د فقر کچه لوړه شوې ده

تیر کال په هالنډ کې له نیم ملیون څخه ډیر خلک په فقر کې ژوند کاوه، چې دا په پنځو کلونو کې لومړی زیاتوالی دی، ځکه د انرژۍ د مرستې پای د کورنیو پر عوایدو اغېز وکړ.

د چهارشنبې په ورځ د دغه هېواد د احصایې ادارې له ‌خوا د خپرو شوو نويو شمېرو له مخې، تېر کال په هالنډ کې له نیم میلیون څخه ډېر خلک په بې ‌وزلۍ کې ژوند کاوه، چې دا د بې ‌وزلۍ د کچې له پنځو کلونو پرله ‌پسې کمښت وروسته لومړنی زیاتوالی بلل کېږي.

د هالنډ د احصایې ادارې (CBS) ویلي چې دا زیاتوالی د بې ‌وزلۍ د څو کلن کمښت له دورې وروسته رامنځته شوی او تر ډېره د انرژۍ د مرستې د بندېدو سره تړاو لري، هغه موقتي ملاتړ چې د انرژۍ د کړکېچ پر مهال معرفي شوی و.

د یوې نوې بې ‌وزلۍ د تعریف له مخې، چې په ګډه د CBS، د کورنیو د مالي معلوماتو ملي انسټیټیوټ، او د ټولنیز او کلتوري پلان جوړونې دفتر له‌ خوا جوړ شوی، هغه کسان بې ‌وزله بلل کېږي چې د استوګنې، انرژۍ او روغتیا پالنې په څېر د لویو ثابتو لګښتونو له پوښلو وروسته د نورو اساسي اړتیاوو لپاره کافي عاید ونه لري.

دغه نوې د محاسبې طریقه، چې د تېر کال په پای کې معرفي شوه، په لومړي سر کې یې په ۲۰۲۳ کال کې د بې‌ وزلۍ په کچه کې کموالی ښودلی و.

خو CBS ویلي چې د انرژۍ د مرستې لرې کېدو تېر کال بیا د بې‌ وزلۍ د زیاتېدو لامل شو، چې له ۱۳۰٬۰۰۰ څخه ډېر کسان لږ تر لږه د درې پرله‌ پسې کلونو لپاره لا هم په فقر کې ژوند کوي.

په تېرو کلونو کې، بې ‌وزلي تر یوه بریده د انرژۍ د مرستې، په ۲۰۲۳ کال کې د لږ تر لږه معاش د زیاتوالي، او د نږدې ۶۰۰٬۰۰۰ کورنیو لپاره د نسبتاً ټیټو کرایو له امله راکمه شوې وه. د کرونا وبا پر مهال موقتي مرستندویه اقداماتو هم د بې ‌وزلۍ د کچې په کمولو کې مرسته کړې وه.

کارګر خلک تر ټولو ډیر اغیزمن شوي

د CBS معلومات ښيي چې اوس کاري خلک په بې‌ وزلۍ کې د ژوند کوونکو تر ټولو لویه ډله جوړوي. له اغېزمنو کسانو څخه ۴۸ سلنه د کار له عوایدو ګټه اخلي، په داسې حال کې چې ۲۹ سلنه پر ټولنیزو مرستو تکیه لري.

د CBS مشر اقتصاد پوه پېټر هاین فان مولیخن وویل: «دلته ډېر کارګر خلک هم شته.»

هغه یادونه وکړه چې د کارکوونکو بې ‌وزله کسانو کې ډېری وخت خپل ‌واک کارکوونکي شامل وي چې یو ستونزمن کال یې تېر کړی وي، او همداراز هغه کارکوونکي چې ډېر لږ ساعتونه کار کوي او د بې ‌وزلۍ له کرښې پورته عاید نه شي تر لاسه کولی.

د احصایې ادارې همداراز د روغتیا په برخه کې د پام وړ نابرابرۍ ته اشاره کړې ده. نږدې له هر لسو بې‌ وزلو کسانو څخه څلور خپل روغتیايي حالت خراب بولي، او اوږدمهاله ناروغي د ټیټ عاید لرونکو ډلو ترمنځ ډېره عامه ده.

د ژوند تمه هم لنډه ده؛ د عمومي نفوس په پرتله د نارینه‌ وو لپاره نهه کاله او د ښځو لپاره اووه کاله کمه ده.

راتلونکي ته په کتو، د هالنډ د اقتصادي پالیسۍ اداره اټکل کوي چې بې ‌وزلي به په ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ کلونو کې له درې سلنې څخه ښکته شي، خو فان مولیخن خبرداری ورکړ چې دا اټکلونه لا هم نامطمئن دي او تر ډېره د کار بازار له پرمختګونو سره تړلي دي، هغه بازار کوم چې لاهم سخت پاتې دی.

وپلټۍ
په ۲۰۲۵ کال کې د میلیاردرانو شتمني نوره هم ډیره شوې.
لومړی وزیر مرز خبرداری ورکوي چې د جرمني اقتصاد د ودې له درېدو سره په یوه څلورلارې کې قرار لري.
روسیې سږ کال منځنۍ اسیا او افغانستان ته د مایع ګازو صادرات نږدې دوه برابره کړي دي
د نړیوالو کړکیچونو په منځ کې د سرو زرو بیه د لومړي ځل لپاره له ۴۵۰۰ ډالرو څخه پورته شوه
وینزویلا ادعا کوي چې د امریکا د «امپریالیستي ناقانونه کړنو» سره سره یې د تېلو هدف ترلاسه کړی دی
د افغان معیوب د جرابو فابریکه معلولیت لرونکو کارګرانو ته د کار په ورکولو سره هیله بښي
تورکیه به په ۲۰۲۶ کال کې د پاکستان په پنځو ساحو کې د تېلو او ګازو استخراج پیل کړي
تورکیه له پاکستان سره د انرژۍ د استخراج  تړون رسمي کوي
افغانستان د سوداګرۍ په برخه کې د بدیلو لارو د موندولو هڅه کوي
امریکا د بهرنیو پورونو لویه برخه  له چین څخه ترلاسه کوي: څېړنه
تورکیې دفاعي صادرات د ۲۰۲۵ کال په لومړیو لسو میاشتو کې ۳۱ سلنه لوړ شوي ،۶.۷ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي
پوتین کابینې ته امر وکړ چې د روسیې د نادره فلزاتو د استخراج لپاره پلان جوړ کړي
د ټرمپ او شي له لیدنې مخکې امریکا او چین په مالیزیا کې سوداګریزې خبرې بیا پیل کړې
چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه
بېجېنګ امریکا  د سوداګریز کړکېچ په زیاتولو تورنوي او  د نادره خاورو له محدودیتونو دفاع کوي
جاپان د امریکا متحده ایالتونو د تعرفې تړون لاندې د ۵۵۰ میلیارد ډالرو پانګونې اسانتیا په اړه غور کوي
ترکیش ایرلاینز اعلان وکړ چې د بوینګ شرکت سره د الوتکو د پیرود په اړه خبرې اترې بشپړې شوي دي.
د چین اقتصادي درجه بندۍ ادارې د روسیې ګازپورم شرکت ته د "AAA" درجه ورکړه
سږ کال پنځه تورکي دفاعي شرکتونه د نړۍ په ۱۰۰ غوره شرکتونو کې شامل شوي دي
د امریکا د تعرفو د لوړېدو له امله د هند اقتصادي ستونزې نورې هم زیاتې شوې دي