د ناټو عمومي منشي مارک روته د پنجشنبې په ورځ وویل چې مسکو اوکراین کې د لویدیځ ځواکونه ځای پر ځای شي کیدو او یا نه کیدو په اړه د پریکړې حق نلري، او ټینګار یې وکړ چې د کیف خپلواکۍ ته باید درناوی وشي.
روته د پراګ د دفاعي غونډې په ترڅ کې وویل: "موږ ولې د روسیې نظر ته اهمیت ورکوو چې په اوکراین کې ځواکونه ځای پر ځای شي او که نه؟ اوکراین یو خپلواک هېواد دی. دا د دوی پرېکړه ده، نه د روسیې."
هغه زیاته کړه: "اوکراین یو خپلواک هېواد دی، که اوکراین غواړي چې د سولې تړون لپاره امنیتي ځواکونه په خپل هېواد کې ولري، دا پریکړه کول ددوې حق دی. بل هېڅوک نشي کولی په دې اړه پرېکړه وکړي. او زه فکر کوم چې موږ باید د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ته ډېر ځواک ورنه کړو."
‘ګواښ به د جګړې له پای ته رسېدو سره ختم نه شي’
روته د اوکراین پر وړاندې د روسیې روانه جګړه د اوسنیو امنیتي ګواښونو تر ټولو څرګند مثال وباله، خو خبرداری یې ورکړ چې دا ستونزه به د جګړې په پای کې ختمه نه شي.
هغه وویل: "ګواښ به د دې جګړې له پای ته رسېدو سره ختم نه شي. او نه دا ستونزه یوازې د روسیې پورې محدود ده. چین، ایران او شمالي کوریا په جلا توګه او د همکارۍ له لارې ګواښونه رامنځته کوي. دوی د دفاعي صنعت په برخه کې بې ساري همکاري کوي او د اوږدمهاله مقابلې لپاره چمتووالی نیسي. نو موږ باید چمتو واوسو."
روته د یورو-اتلانتیک او انډو-پاسیفیک امنیتي سیمو ترمنځ د زیاتېدونکي تړاو یادونه وکړه او د جاپان، اسټرالیا، نیوزیلینډ او جنوبي کوریا سره د نږدې همکارۍ ته اشاره وکړه.
هغه وویل: "که یوه ورځ چین پرېکړه وکړي چې پر تایوان برید وکړي، دا به یوازې په همدې برید محدود نه وي. ولې به د چین ولسمشر شي جینپینګ خپل کوچنی شریک ولادیمیر پوتین ته زنګ ونه وهي چې موږ دلته په اروپا کې په شمالي اتلانتیک سیمه کې بوخت وساتي؟"
‘یوازې پیسې امنیت نه شي برابرولی’
د ناټو مشر وویل چې یوازې د پیسو په مرسته امنیت نه شي تضمین کېدای او د ټولې اتحادیې په کچه د دفاعي صنعت د پیاوړتیا غوښتنه یې وکړه.
هغه خبرداری ورکړ: "یوازې پیسې امنیت نه شي برابرولی. موږ وړتیاوې، ریښتینې جګړه ییزه ځواک، درانه وسایل، او نوې ټکنالوژي ته اړتیا لرو، او دا هغه څه دي چې زموږ دفاعي صنعت باید په اروپا، امریکا او په ټوله اتحادیه کې تر بل هر وخت ژر وړاندې کړي ... موږ کافي تولید نه کوو."
هغه یادونه وکړه چې تر دې وروستیو پورې، روسیه د ناټو د ټولو غړو هېوادونو په پرتله زیات مهمات تولیدول، سره له دې چې د ټیکساس ایالت د اقتصاد په پرتله کوچنی اقتصاد لري.
خو هغه ټینګار وکړ چې اوس اروپا خپل تولید زیاتوي.
روته د ناټو په چوکاټ کې د امریکا مشري وستایله، په ځانګړې توګه د ولسمشر ډونالډ ټرمپ تر مشرۍ لاندې، او استدلال یې وکړ چې دا مرسته وکړه ترڅو متحدین د دفاعي لګښتونو لوړو ژمنو ته وهڅوي.
هغه وویل: "دا به هېڅکله د ټرمپ پرته نه وای شوي." هغه زیاته کړه چې د جون په غونډه کې په هاګ کې داسې متحدینو لکه ایټالیا، کاناډا، اسپانیا او بلجیم د ۵ سلنه دفاعي لګښت هدف ته ژمنه وکړه.
