دا پروژه د څلورو لویو تونلونو د یوې پراخې شبکې برخه ده، چې په هغې کې ۶.۵ کیلومتره اوږد د سونامارګ تونل هم شامل دی؛ دا یو ۷۱۲ میلیونه ډالري نوښت دی چې تمه کیږي تر ۲۰۲۸ کال پورې په بشپړ ډول ګټې اخیستنې ته وسپارل شي.

هندي انجینرانو د سه شنبې په ورځ په همالیا کې د زوخیلا (Zojila) ستراتیژیک تونل وروستۍ ډبرینه برخه ماته کړه او دواړه خواوې یې سره وصل کړې. دا له چین سره سرحدي سیمې "لداخ" ته په هر ډول هوا کې د لاسرسي په برخه کې یو مهم پړاو ګڼل کیږي.

هند او چین، د نړۍ دوه تر ټولو ګڼ نفوسه هیوادونه، په جنوبي اسیا کې د ستراتیژیک نفوذ لپاره سخت سیالان دي. که څه هم د ۲۰۲۰ کال تر سرحدي نښتې وروسته یې اړیکې یو څه ښې شوې دي، خو د دوی ۳۵۰۰ کیلومتره اوږد سرحد تل د ترینګلتیا سرچینه پاتې شوې ده.

دا تونل د زیربنایي پراختیا د هغې هڅې یوه برخه ده چې د سړکونو او ریل پټلۍ داسې اړیکه جوړوي چې سوداګرۍ، سرتیرو او اکمالاتو ته اجازه ورکوي ترڅو د کال په ټولو فصلونو کې د هند له تودو دښتو څخه د سرحد لوړو او یخو سیمو ته په اسانۍ انتقال شي.

د هند د سړکونو وزیر، نتین ګډکري د سې شنبې په ورځ په لوړو غرو کې د دغه تونل د پرانیستې مراسمو پر مهال وویل: "دا یوازې یو تونل نه، بلکې د ژوند رګ دی." دا لاره د سرینګر (د کشمیر اصلي ښار) او لیه (د لداخ مهم ښار) ترمنځ د ترانسپورتي اړیکو د چټک ښه والي لپاره ډیزاین شوې ده.

اوس مهال د ژمي په موسم کې د درنې واورې له امله، چې کله ناکله یې کچه تر بار وړونکو موټرو هم لوړیږي، د دغو ښارونو ترمنځ ځمکنۍ لاره بندیږي. کیندونکو د ۱۳.۱۴ کیلومتره اوږده زوخیلا تونل وروستۍ برخه سوري کړه؛ دا تونل به د غره دواړه خواوې چې په سختو ژمیو کې د واورې له امله یو له بل څخه پرې وي، سره وصل کړي. له ۲۰۲۰ کال راهیسې تر ۳۰۰۰ ډېرو کارګرانو د دې تونل په کیندلو کې، چې د ۳۵۲۸ متره لوړ "زوخیلا کوتل" لاندې تیریږي، برخه اخیستې ده.

د هند تر ټولو اوږد سړک لرونکی تونل

ګډکري د یوې تڼۍ په کېکاږلو سره د وروستۍ چاودنې لار هواره کړه، چې له دواړو خواوو کیندل شوي تونلونه یې سره وصل کړل او په دې توګه د هند تر ټولو اوږد سړک لرونکی تونل رامنځته شو.

د پروژې انجینر منموهن سنګ وویل: "موږ د دې تونل لپاره په سختو هوايي شرایطو کې شپه او ورځ کار کړی او پرته له کومې حادثې مو بشپړ کړی دی."

دا پروژه د څلورو لویو تونلونو د یوې شبکې برخه ده، چې پکې د سونامارګ ۶.۵ کیلومتره اوږد تونل هم شامل دی. هند همدارنګه د ۳.۹ ملیارده ډالرو په ارزښت د ریل پټلۍ لاره جوړه کړې چې کشمیر له نورو سیمو سره نښلوي؛ په دې کې د چناب ریل پله (Chenab Rail Bridge) هم شامل دی، چې دا مهال په نړۍ کې د خپل ډول تر ټولو لوړ پل دی.

لومړي وزیر نریندرا مودي د ۲۰۲۵ کال په جون کې دا ریل پټلۍ پرانیسته. دا ۲۷۲ کیلومتره لاره د ادهامپور (Udhampur) له نظامي ښار څخه، چې د پوځ د شمالي قوماندانۍ مرکز دی، پیل او تر سرینګر پورې غځېدلې ده.

د یادونې وړ ده چې مسلمان مېشته کشمیر له ۱۹۴۷ کال راهیسې د هند او پاکستان ترمنځ ویشل شوی او دواړه هیوادونه پر دغه همالیايي سیمه د بشپړ مالکیت دعوه کوي.