نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
سپینه ماڼۍ : ټرمپ به د پوهنې وزارت د تړولو فرمان نن لاسلیک کړي
ټرمپ وویل چې به ښوونې او روزنې مسؤولیت به دایالتي حکومتونو ته وسپاري.
سپینه ماڼۍ : ټرمپ به د پوهنې وزارت د تړولو فرمان نن لاسلیک کړي
/ Reuters
20 مارچ 2025

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ غواړي چې د پوهنې  وزارت د تړولو په موخه یو فرمان لاسلیک کړي. ویل کیږي  چې دا د امریکایي محافظه کارانو یوه اوږدمهاله موخه ده.

د راپورونو له مخې، تمه کیږي چې دغه فرمان د پنجشنبې په ورځ په  سپینې ماڼه کې په  ځانګړو  مراسمو کې لاسلیک شي. دا په داسې حال کې ده چې د پوهنې وزارت کې د کارکوونکو د کمولو او بودیجې د کمولو هڅې لا دمخه روانې دي.

د ټرمپ د پوهنې وزیره، چې د نړۍ د ریسلینګ د لوبو پخوانۍ اجرائیه رئیسه  لیندا مکماهون ده، د مارچ په ۳مه د خپلې لوړې وروسته یو یادښت خپور کړ چې پکې ویل شوي و چې وزارت به خپله "وروستۍ دنده" پیلوي.

همداشان هغې د دندې د پيلولو نه وروسته د یوې اونۍ په دننه کې د وزارت نیمايي پرسونل له دندو ګوښه کړ.

۷۸ کلن ټرمپ د ولسمشرۍ لپاره د خپلې کمپاین پر مهال ژمنه کړې وه چې تعلیم به غیرمرکزي کوي او د وزارت واکونه به ایالتي حکومتونو ته وسپاري، چې دا د ډېرو جمهوري غوښتونکو د اوږدې مودې غوښتنه وه.

په دودیز ډول، په امریکا کې د فدرالي حکومت رول په تعلیم کې محدود پاتې شوی، چې یوازې شاوخوا ۱۳ سلنه د لومړنیو او ثانوي ښوونځیو بودیجه د فدرالي سرچینو څخه راځي، پاتې برخه ایالتونه او محلي ټولنې ورکوي.

خو، د ټیټ عاید لرونکو ښوونځیو او ځانګړو اړتیا لرونکو زده کوونکو لپاره فدرالي بودیجه خورا ارزښتناکه ده.

همدارنګه، د زده کوونکو لپاره د مدني حقونو د ساتنې په برخه کې د فدرالي حکومت رول مهم پاتې شوی.

یو شمېر پروګرامونه به خوندي پاتې شي

د فرمان له مخې، مکماهون ته لارښوونه شوې چې د وزارت د بندولو لپاره "ټول اړین ګامونه پورته کړي". د راپورونو له مخې، په دې مراسمو کې به یو شمېر جمهوري غوښتونکي والیان هم ګډون وکړي.

د راپورونو له مخې، یو شمېر مهم پروګرامونه به خوندي پاتې شي، لکه هغه چې پوهنتون زده کوونکو ته مرستې ورکوي او د ټیټ عاید لرونکو ښوونځیو لپاره بودیجه برابروي.

داسې تمه کېده چې دغه فرمان به لاسلیک شي، ځکه چې د مکماهون د ټاکل کېدو وروسته د دې مسودې یوه کاپي رسنیو ته رسېدلې وه.

د قانون له مخې، په ۱۹۷۹ کال کې تاسیس شوی د پوهنې وزارت پرته د کانګرس له تصویب څخه نشي تړل کېدی، او جمهوري غوښتونکي د دې لپاره کافي رایې نه لري.

خو، د ټرمپ د دویمې ادارې په څېر، تمه کیږي چې وزارت به د پروګرامونو او کارکوونکو په برخه کې نورې کمښتونه وګوري، چې دا به یې کارونه په پراخه کچه اغېزمن کړي.

دغه اقدامات د ایلون ماسک د حکومت د موثریت وزارت (DOGE) لخوا رهبري کیږي، چې د دوی چټک اقداماتو په محکمو کې د احتمالي واک څخه د زیاتېدو له امله مخالفتونه راپارولي دي.

وپلټۍ
په ایران د نجونو په ښوونځي د اسرائیل د برید له امله د مړو شمیره ۱۴۸ تنو ته لوړه شوه
ولسمشر اردوغان: پر ایران د امریکا او اسرائیل برید ښايي منځنی ختیځ د اور په حلقه بدل کړي
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
د یکشنبې په سهار د کابل په مرکز کې د یوې چاودنې او ورپسې د پرله پسې ډزو غږونه اورېدل شوي.
ایران تایید کړه چې علي خامنه‌یي او د کورنۍ غړي یې د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
اسرائیل د د ایران د دیني مشر خامنه‌یي او ولسمشر پزشکیان په ګډون د ایران لوړپوړي مشران په نښه کړل
اسرائیل پر ایران کې په یو ښوونځي برید کړی چې له امله يي لږ تر لږه ۴۰ تنه زده کوونکو ژوند د لاسه ورکړ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې