نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د امریکا پر الوتکې وړونکې بېړۍ کې د ۸ ځان وژنو د هڅو نه خبر ورکړ شوی دی.
د امریکا د سمندري ځواکونو د معلوماتو له مخې، په منځني ختیځ کې د یو ایس ایس ابراهام لنکن  جنګي بېړۍ د ماموریت له اوږدېدو سره سم د عسکرو لخوا د ځان وژنې ۸ هڅې ثبت شوې دي. دې پیښې د پوځیانو د ژوند شرایطو او رواني روغتیا په اړه جدي اندېښنې راپورته کړې دي
د امریکا پر الوتکې وړونکې بېړۍ کې د ۸ ځان وژنو د هڅو نه خبر ورکړ شوی دی.
امریکايي کښتۍ

د امریکا يوه قانون جوړوونکي د چهارشنبې په ورځ افشا کړه چې د ترامپ ادارې منلې ده چې په منځني ختیځ کې د یوه امریکایي الوتکې وړونکې بېړۍ د ماموریت د اوږدېدو پر مهال د نظامي پرسونل لخوا د ځان وژنې پینځه کيسونه او ټولټال ۸ هڅې شوې دي.

دا معلومات د سمندري ځواکونو د سرپرست وزیر هنګ کاو  له خوا په هغه لیک کې راغلي چې د دیموکراتې سناتورې کرسټن ګیلي برانډ  د پوښتنو په ځواب کې، د یو ایس ایس ابراهام لنکن دننه د روان وضعیت په تړاو استول شوی و.

تېر کال د نوامبر له میاشتې راهیسې چې دغه بېړۍ سمندر ته وتلې، دننه د ژوند د بدو شرایطو او له امله یې د شدیدو رواني ستونزو زیاتېدو خبرونو د امریکا په رسنیو کې پراخ انعکاس موندلی؛ هغه څه چې د ایران پر وړاندې د روانې امريکايي جګړې پر تګلاره یې د نیوکو لړۍ هم تنده کړې ده.

د سمندري ځواکونو د تر ټولو لوړپوړي ملکي چارواکي په لیک کې راغلي: «د لنکن بېړۍ د ماموریت له پیل راهیسې، په ټولې حمله‌کوونکې ډله  کې ټولټال د ځان وژنې ۸ هڅې ثبت شوې دي.»

د اندېښنې وړ وضعیت

په لیک کې د ځان وژنې د دغو هڅو په اړه نور جزییات هم شریک شوي دي. د هغې له مخې، د هوایي برخې یوه عسکر «د اګسټ په لومړیو کې ځان له بېړۍ سمندر ته واچاوو»، خو د ژغورنې او لټون چورلکې لخوا وژغورل شو او د پرمختللو طبي درملنو لپاره له بېړۍ پردې خوا لېږدول شوی دی.

یو بل سرتېري بیا «په مارچ مياشت کې هڅه وکړه چې له بېړۍ ځان واچوي، خو د نورو ملګرو لخوا یې مخه ونیول شوه» او بېرته خپلې اصلي اډې ته واستول شو.

د لنکن بېړۍ د ۲۰۲۵ کال په نوامبر کې د سویل ختیځې اسیا او د چین سویل سمندرګي په لور له کالیفورنیا څخه خوځېدلې وه، خو د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ په پای کې د امریکا او اسرائیلو له ګډو پوځي عملیاتو دمخه یې لاره منځني ختیځ ته واړول شوه. دغې بېړۍ په سمندر کې د ۲۸۶ ورځو له تېرولو وروسته بالآخره د سپټمبر په لومړیو کې په تایلنډ کې لنډه وقفه وکړه.

د اګسټ په میاشت کې، د پوځیانو کورنیو او برخه والو سناتورانو د ځان وژنې د هڅو، د ناسمې رواني روغتیا، د خوړو د کمښت او له روغتیایي او حفظ الصحې پلوه د خورا بدو شرایطو له امله خپله سخته اندېښنه ښودلې وه.

دا ادعاوې هغه مهال د ډونالډ ترامپ لخوا رد شوې وې. همدارنګه د امریکا د دفاع وزیر پیټ هګسیټ (Pete Hegseth) هم ادعا کړې وه چې پر بېړۍ روان وضعیت «غلط ځلول شوی او انعکاس ورکړل شوی دی».

 

وپلټۍ
فیدان په نیویارک کې د سعودي عربستان او سوریې د بهرنیو چارو وزیرانو سره لیدنه وکړه
د ورځې مهم لنډ خبرونه
د فرانسې ولسمشر مکرون: په غزه کې روان حالت د ټولو لپاره د شرم انځور دی
ملګروملتونو په ۸۱ اسامبله کې د ولسمشر اردوغان د نړۍ په کچه د ټولنیزو رسنیو د بحث اصلي موضوع وګرځیده
اردوغان: د فلسطین دولت د لمنځه وړو هڅې په ناکامۍ محکومې دي.
زیلینسکي او مکرون د اوکراین د هوايي دفاع او ژمي د ملاتړ په اړه خبرې وکړي
الشرع د ملګرو ملتونو عمومي غونډې دمخه په امریکا کې له سوري ټولنې سره لیدنه وکړه
تورکیې او امریکا د پرمختللو اټومي ټکنالوژیو په برخه کې د همکارۍ ژورولو تړون لاسلیک کړ
ایران : که امریکا سمندري محاصره پای ته ورسوي، د ۷ ورځو په دننه  کې به د هرمز تنګی پرانیزو»
له ۱۶۰ څخه زیاتو لوبغاړو د ایرلینډ او اسرائیل د فوټبال سیالۍ د بایکاټ غوښتنه وکړه
په غزه کې په تیرو ۲۴ ساعتونو کې د اسرائیلو د بریدونو له امله ۵ تنو ژوند د لاسه ورکړی
د برازیل ولسمشر لولا دا سلوا وویل چې ټرمپ "پر نورو هېوادونو د خپلې ارادې د تپلو حق نه لري"
په سور سمندرګي کې د کښتیو تګ راتګ د خطرونو په ډېرېدو سره، اروپايي ټولنه د نورو جنګي بېړیو غوښتنه کوي
سپینې ماڼۍ د 'ټرمپ تلویزیون' (Trump TV) په نامه د تلویزیوني چینل د جوړولو نه خبر ورکړ.
فیدان  د تورکیې-مصر-پاکستان-سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډه کې ګډون وکړ