اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
نړیوال بانک ویلي دي چې د ایران جګړې په درشل کې ۲۷ هېوادونه بحراني فنډونو ته د لاسرسي په لټه کې دي
د روېټرز خبري اژانس لخوا د لیدل شوي یو داخلي سند له مخې، د ایران د جګړې له پیل راهیسې ۲۷ هېوادونو د داسې بحراني میکانیزمونو د فعالولو لپاره اقدام کړی چې وکولی شي د نړیوال بانک له شته پروګرامونو څخه په چټکۍ سره پیسې ترلاسه کړي.
نړیوال بانک ویلي دي چې د ایران جګړې په درشل کې ۲۷ هېوادونه بحراني فنډونو ته د لاسرسي په لټه کې دي
نړیوال بانک ویلي دي چې د ایران جګړې په درشل کې ۲۷ هېوادونه بحراني فنډونو ته د لاسرسي په لټه کې دي

په کینیا او عراق کې چارواکو وار له مخه تایید کړې چې دوی له ایران سره د امریکا او اسرائیلو د جګړې له امله د رامنځته شویو زیانونو د جبران لپاره له نړیوال بانک څخه د چټک مالي ملاتړ غوښتنه کوي.

د روېټرز خبري اژانس لخوا د لیدل شوي یو داخلي سند له مخې، د ایران د جګړې له پیل راهیسې ۲۷ هېوادونو د داسې بحراني میکانیزمونو د فعالولو لپاره اقدام کړی چې وکولی شي د نړیوال بانک له شته پروګرامونو څخه په چټکۍ سره پیسې ترلاسه کړي.

د نړیوال بانک په دغه سند کې، چې د جمعې په ورځ خپور شو، د هغو هېوادونو نومونه یا د پیسو ټولیز مقدار نه دی یاد شوی چې غوښتنه یې شوې ده. سند ښيي چې د فبرورۍ په ۲۸مه پر ایران د امریکا او اسرائیلو له بریدونو وروسته، دریو هېوادونو نوي مالي وسایل تایید کړي، په داسې حال کې چې نور یې لا هم د پروسې په بشپړولو بوخت دي.

جګړې او د انرژۍ د نړیوالو بازارونو ګډوډۍ نړیوال اکمالاتي ځنځیرونه اغېزمن کړي او مخ پر وده هېوادونو ته یې د کرنیزې سرې (کیمیاوي کوډ) د حیاتي لېږدونې مخه نیولې ده.

په کینیا او عراق کې چارواکو تایید کړې چې دوی له نړیوال بانک څخه د بیړني مالي ملاتړ په لټه کې دي ترڅو د جګړې له پایلو سره مقابله وکړي؛ د مثال په توګه په کینیا کې د تېلو د بیو لوړېدل او په عراق کې د تېلو د عوایدو پراخه کمښت.

دا ۲۷ هېوادونه د هغو ۱۰۱ هېوادونو له جملې څخه دي چې مخکې له مخکې تنظیم شوي مالي وسایلو ته لاسرسی لري ترڅو په بحراني حالت کې ترې ګټه پورته کړي. په دې کې ۵۴ هېوادونو د "چټک غبرګون اختیار"  لاسلیک کړی، چې هېوادونو ته اجازه ورکوي تر ۱۰ سلنې پورې له خپلو هغو پورونو څخه کار واخلي چې لا یې نه دي ترلاسه کړي.

د انتظار حالت
د نړیوال بانک مشر اجای بانګا تیره میاشت وویل چې د بانک د بحران د هوارۍ کڅوړه به هېوادونو ته اجازه ورکړي چې له ۲۰ تر ۲۵ ملیارده ډالرو پورې بیړني مالي ملاتړ ترلاسه کړي. هغه زیاته کړه چې بانک کولی شي د خپلو پروژو په بیا تنظیمولو سره دا کچه په شپږو میاشتو کې ۶۰ ملیارده او په اوږد مهال کې ۱۰۰ ملیارده ډالرو ته ورسوي.

په ورته وخت کې، د پیسو د نړیوال صندوق (IMF) مشرې کریسټالینا جورجیوا ویلي و چې تمه لري تر ۱۲ پورې هېوادونه به له ۲۰ څخه تر ۵۰ میلیارده ډالرو پورې مرستې وغواړي. خو د باخبره سرچینو په وینا، تر اوسه ډیرې لږې غوښتنې ثبت شوې دي. یوې سرچینې وویل: "هېوادونه په قطعي ډول د انتظار په حالت کې دي."

د بوسټن پوهنتون د نړیوالې پراختیا د پالیسۍ د مرکز رییس کیون ګالګر وویل، هېوادونه د پیسو د نړیوال صندوق (IMF) پر ځای د نړیوال بانک فنډونو ته ترجیح ورکوي، ځکه د IMF پروګرامونه معمولاً پر "اقتصادي ریاضت" ولاړ وي چې کولی شي ټولنیزې ناخوالې او لاریونونه نور هم زیات کړي، لکه څنګه چې په کینیا کې ولیدل شول.

 

وپلټۍ
متحده عربي اماراتو ملي تېلو شرکت«اډنوک» اعلان وکړ چې یوه بېړۍ یې په هرمز تنګي کې تر برید لاندې راغلی
د حوثیانو له خوا توغول شوی یو کروز توغندی د ریاض په سیمه کې له منځه یوړل شو
د روسیې په کېمېروو سیمه کې د یوې پوځي ترانسپورتي الوتکې د لوېدو له امله ۱۹ تنو ژوند د لاسه ورکړی دی.
د ایران پوځ په کویټ کې د امریکا په هوايي اډه کې د پېټریوټ دفاعي سیسټمونو د ویشتو ادعا وکړه.
امریکا د ایران پر قیشم ټاپو ګڼ شمېر بریدونه کړي دي.
د مهمو خبرونو غورچاڼ
ټرمپ: د روسیې او اوکراین جګړه حل ته «ډېره نږدې» شوې ده
په ټوله اروپا کې د امریکا سفارتونو  خپلو اتباعو ته د احتمالي امنیتي ګواښونو په اړه خبرداری ورکړ
د پاکستان د پوځ مشر له ایران سره د 'نږدې همغږۍ' غوښتنه وکړه
غیرقانوني اسرائیلي ښارګوټو اوسیدونکو  یوه فلسطینۍ ښځه ووژله او ۱۰ نور یې ټپیان کړل
د فنلنډ ولسمشر تورکیه د اروپا یو مهم امنیتي لوبغاړی او د ناټو نه بېلېدونکی متحد وباله.
سعودي شرکت په پاکستان کې د ۳۰ میلیارده ډالرو په ارزښت د انرژۍ زېربناوو د پراختیا هوکړه لاسلیک کړه
د منګولیا ولسمشر ویلي د فساد له تورونو وروسته به استعفا وکړي او ژمنه یې وکړه چې خپل نوم به پاک کړي.
د عراق پارلماني پلټنو په «جرف الصخر» کې د تېلو د قاچاق شواهد افشا کړل
فیدان وايي تورکیه باید د سیمه‌ییز اتصال د پیاوړتیا مشري پر غاړه واخلي