د ایران لوړپوړی ډیپلومات د جمعې په ورځ د مهمو خبرو لپاره تورکیې ته ځي
تمه ده چې تورکیه د ایران پر وړاندې د پوځي اقدام سره مخالفت وښيي، په داسې حال کې چې د ژورو اقتصادي اړیکو او سیمه ییزې همغږۍ لپاره هڅې کوي

د تورکیې د بهرنیو چارو وزارت سرچینو ویلي، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي به د جمعې په ورځ تورکیې ته سفر وکړي ترڅو له خپل تورکي سیال هاکان فیدان سره خبرې وکړي، ځکه چې دواړه ګاونډیان د امنیت، سوداګرۍ او یو لړ سیمه ییزو بحرانونو په برخو کې د همکاریو د ژورولو په هڅه کې دي.

تمه کیږي چې د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر به دا پیغام ورسوي چې انقره په ایران کې وروستي پرمختګونه له نږدې څاري او د ایران امنیت، سوله او ثبات د ترکیې لپاره خورا مهم ګڼي.

د سرچینو په وینا، فیدان به د ایران پر ضد د هر ډول پوځي مداخلې سره د ترکیې مخالفت یو ځل بیا تکرار کړي او خبرداری به ورکړي چې دا ډول اقدام کولی شي جدي سیمه ییز او نړیوال خطرونه رامنځته کړي.

هغه به د انقرې پر دې چمتووالي هم ټینګار وکړي چې د خبرو اترو له لارې د اوسني کړکېچ په کمولو کې مرسته وکړي او د تهران د اټومي دوسیې د چټک او سوله ییز حل ملاتړ وکړي، او که اړتیا وي د ترکیې مرسته به وړاندې کړي.

انقره غواړي همکاري پراخه کړي

تمه ده چې فیدان به پر دې هم ټینګار وکړي چې د ترکیې او ایران – دوه هغه هېوادونه چې اوږدې تاریخي اړیکې لري – ترمنځ اړیکې د سیمه ییز امنیت، ثبات او سوکالۍ لپاره حیاتي دي.

هغه به د انقرې پر دې هیلې هم ټینګار وکړي چې د رامنځته شویو میکانیزمونو لکه د ترکیې-ایران د لوړې کچې همکارۍ شورا (چې په ۲۰۱۴ کې جوړه شوې) له لارې همکارۍ نورې هم پیاوړې کړي.

د خبرو اترو یو مرکزي ټکی به د دوه اړخیزې سوداګرۍ کچې ۳۰ میلیارډ ډالرو ته لوړول وي، چې له اوږدې مودې راهیسې یې هدف ټاکل شوی دی.

فیدان به د سوداګرۍ، انرژۍ، ټرانسپورټ او ارتباطاتو په برخو کې د همکاریو د پراختیا لپاره د ترکیې لېوالتیا څرګنده کړي، چې په کې د پولې په اوږدو کې سوداګریز مرکزونه هم شامل دي.

د ترهګرو ډلو پر وړاندې همکاري

امنیتي همکاري به یوه مهمه موضوع وي، او تمه کیږي چې فیدان به په وروستیو پرمختګونو کې د ترهګرې ډلې PKK د ایراني څانګې، PJAK، رول په ګوته کړي او د ایران د امنیت لپاره د دې ډلې د بشپړ له منځه وړلو پر بیړنۍ اړتیا ټینګار وکړي.

د ایران سربېره به سیمه ییز بحرانونه هم د اجنډا برخه وي. فیدان به د غزې د سولې پلان له دویم پړاو سره تړلو میکانیزمونو لپاره د ترکیې پر ملاتړ ټینګار وکړي، او د مشخصو اقداماتو چټک پلي کولو ته به لومړیتوب ورکړي، چې پکې د کافي بشري مرستو بې له ځنډه رسول هم شامل دي.

هغه به د غزې د بیارغونې لپاره د انقرې ملاتړ یو ځل بیا تکرار کړي، په داسې ډول چې فلسطینیان وکولی شي پر خپله خاوره پاتې شي او په سوله او امنیت کې ژوند وکړي.

تمه کیږي چې فیدان به پر سیمه ییزو هېوادونو غږ وکړي چې د هغو کړنو په ځواب کې په یووالي او همکارۍ عمل وکړي چې ترکیه یې د اسرائیلو له خوا د سیمه ییز ثبات د کمزوري کولو په توګه یادوي.

په سوریه کې سوله او امنیت

د سوریې په اړه به د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر ټینګار وکړي چې په دغه هېواد کې د سولې او امنیت پیاوړتیا به سیمه ییز ثبات پیاوړی کړي.

هغه به د سوریې د ځمکنۍ بشپړتیا، یووالي او حاکمیت د ساتلو لپاره د اوربند او بشپړ ادغام تړون پر اهمیت ټینګار وکړي، او د داعش پر وړاندې په مبارزه کې د هر ډول کمزورتیا د مخنیوي لپاره به د اوربند پر ساتلو ټینګار وکړي.

تورکیې او ایران وروستی ځل د ۲۰۲۴ کال په جنورۍ کې په انقره کې د ولسمشر رجب طیب اردوغان او د ایران د مرحوم ولسمشر ابراهیم رئیسي په ګډه مشرۍ د لوړې کچې همکارۍ شورا اتمه غونډه جوړه کړې وه.

اردوغان په دې وروستیو کې د ۲۰۲۵ کال په سپتمبر کې په چین کې د شانګهای همکاریو سازمان په سرمشریزه کې د ایران له ولسمشر مسعود پزشکیان سره ولیدل.