اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
هند د اپل تولیدي بدلون له امله چین شاته پرېښود او د امریکا تر ټولو ستر زیرک تیلیفونونو صادروونکی شو
هند د لومړي ځل لپاره امریکا ته د زيرک تیلیفونونو د صادراتو په برخه کې تر ټولو مخکښ هېواد ګرځېدلی، چې دا خبره د بازار څېړنې ادارې کانالیس(Canalys)  په یوه نوي راپور کې شوې ده.
هند د اپل تولیدي بدلون له امله چین شاته پرېښود او د امریکا تر ټولو ستر زیرک تیلیفونونو صادروونکی شو
/ Reuters

هند د ايپل د تولیدي بدلون له امله چین شاته پرېښود او د امریکا تر ټولو ستر زیرک تیلیفونونو صادروونکی هېواد شو.

یوازې اپل نه دی چې دغه بدلون یې کړی؛ نور د زیرکو ټیلیفونونو جوړونکي شرکتونه لکه سامسونګ او موتورولا هم په هند کې د امریکا لپاره خپل تولید زیاتوي.

هند د لومړي ځل لپاره امریکا ته د زيرک تیلیفونونو د صادراتو په برخه کې تر ټولو مخکښ هېواد ګرځېدلی، چې دا خبره د بازار څېړنې ادارې کانالیس(Canalys)  په یوه نوي راپور کې شوې ده.

دا بدلون په نړیوالو ټکنالوژۍ تولیدي لارو کې یو لوی بدلون ښيي، چې په لویه کچه د اپل لخوا د چین څخه لرې د خپل اکمالاتي سلسلې تنوع کولو لپاره د روانو هڅو له امله پرمخ وړل کیږي.

په ۲۰۲۵ کال دویمه ربعه (اپریل – جون) کې، په هند کې جوړ شوي زيرک تیلیفونونو د امریکا وارداتو ۴۴ سلنه جوړول، چې دا شمېر د تېر کال د همدې مودې له ۱۳ سلنې څخه درې چنده زیات شوی دی.

دغه چټک زیاتوالی د هند د زيرک تیلیفون صادراتو په حجم کې د کال په کچه ۲۴۰ سلنه حیرانوونکې وده ښيي. له بلې خوا، د چین ونډه په امریکايي وارداتو کې تر ۶۱ سلنې له تېر کال څخه یوازې ۲۵ سلنې ته راټیټه شوې ده.

ویتنام هم چین شاته پرېښی، او د امریکا بازار کې یې ۳۰ سلنه برخه نیولې ده.

دغه بدلون تر ډېره د اپل د "چین پلس ون" ستراتیژۍ پایله بلل کېږي، چې هدف یې د چین پر ځای د بدیلو تولیدي مرکزونو رامنځته کول دي، ځکه چې نړیوال تجارتي شرایط ورځ تر بلې ترینګلي کېږي.

د کانالیس مشر تحلیلګر، سنیام چوراسیا، وویل: "ايپل په تېرو څو کلونو کې په هند کې خپل تولیدي ظرفیت پراخ کړی... او تر اوسه په ۲۰۲۵ کال کې یې د خپل صادراتي ظرفیت ډېره برخه د امریکا بازار ته ځانګړې کړې ده." 

که څه هم ايپل لا هم د خپلو پخوانیو چینايي تاسیساتو، په ځانګړي ډول د لوړې کچې پرو ماډلونو د برخو لپاره، تکیه کوي، خو په هند کې یې د اسمبلۍ فعالیتونه چټک کړي دي، او اوس هلته  آیفون ۱۶ تولیدېږي.

د ايپل اجرائیه رئیس تیم کوک پدې وروستیو کې دا بدلون تایید کړ او ویې ویل چې تمه لري د روان کال په اوږدو کې په امریکا کې پلورل کېدونکي آیفونونو ډېره برخه به په هند کې جوړه شوې وي.

ايپل پدې بدلون کې یوازینی نه دی؛ نور د ځيرک تلیفون جوړونکي لکه سامسونګ او موتورولا هم د امریکا لپاره خپل تولیدات په هند کې زیاتوي.

خو د دوی انتقال تر دې دمه ورو او محدود پاتې شوی. دا نوې لاره تر ډېره د واشنګټن له لوري د زیاتېدونکو ګمرکي تعرفو د ګواښونو په ځواب کې اخیستل شوې.

که څه هم د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پراخو "متقابل تعرفو" له مخې، ځینې ايپل تولیدات لنډ مهاله معاف شوي، خو کوک ته په مې میاشت کې خبرداری ورکړل شوی و چې ۲۵ سلنه تعرفه لا هم پر هغو وسیلو تطبیقېدلی شي چې د امریکا بهر، حتی په هند کې، جوړېږي.

سوداګریز تحلیل‌ کوونکي خبرداری ورکوي چې که چیرې ايپل خپل ټول آیفون تولیدات امریکا ته انتقال کړي، دا کار به د قیمتونو د شدید زیاتوالي لامل شي.

وپلټۍ
ایران په رسمي ډول د هرمز تنګي د مدیریت لپاره د یوې نوې ادارې جوړېدو اعلان وکړ
تورکیه د کریمیا د تاتارانو او سرکاسیانو د تبعید یادونه کوي او د دوامداره ملاتړ ژمنه کوي
د یمن حوثیانو په مأرب کې د امریکا یوه بې پیلوټه الوتکه وویشتله
اسرائیلو په عراق کې د ایران پر ضد د عملیاتو د ملاتړ لپاره دوه پټې پوځي اډې جوړې کړې دي
د «هانټا ویروس» ځپلې کروز بېړۍ هالنډ ته د رسېدو په حال کې ده
اروپايي ټولنې د بهرنۍ پالیسۍ او امنیتي سیاستونو استازې، امریکا، روسیه او چین غواړي اروپا کمزوري کړي
کیم جونګ اون د هیواد د سویلي پولې د لا مضبوطولو او په یوې مستحکمې کلا د بدلولو امر وکړ .
د پاکستان په سویلي وزیرستان کې چاودنې ۳ تنه مړه  او ۴ تنه نور ټپیان کړل
د ورځې مهم خبرونه
چین د ټرمپ د سفر پر مهال امریکا ته د تایوان او ایران په اړه خپل پیغامونه رسولي دي
د کولمبیا د ولسمشریز نوماند ډی لا ایسپریلا د کمپاین دوه غړي ووژل شول
د روسیې پر پلازمینه مسکو د تیرې شپې د بریدونو په ترڅ کې لږ تر لږه ۳ تنو ژوند د لاسه ورکړی دی.
د ټرمپ لخوا چین ته د سفر نه وروسته پوتین چین ته سفر کوي.
ټرمپ د امریکا-نایجیریا په عملیاتو کې په افریقا کې د داعش لوړپوړی مشر د وژل کیدو نه خبر ورکړ.
په سوریه کې د اسد د دورې د لوی درستیز مرستیال او د هوايي ځواک قومندان ونیول شول.