نړۍ
4 د لوستلو موده (...) دقیقې
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر: انګلستان، اروپا او تورکیه د سیمې د جذابیت مرکز جوړولو ته چمتو دي.
حاکان فیدان وايي، ډېر اروپايي پوځونه د تورکیې د پوځي ځواکونو په څېر پیاوړي نه دي، او د اروپا اندیښنو ته په اشارې سره چې که امریکا "خپله امنیتي چترۍ راښکته کړي" نو څه به پیښ شي.
00:00
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر: انګلستان، اروپا او تورکیه د سیمې د جذابیت مرکز جوړولو ته چمتو دي.
/ Reuters
17 مارچ 2025

د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر ټینګار کړی چې د نړۍ د څو نفوذ سیمو ته د وېش په صورت کې د اروپایي مشرانو لپاره د پرېکړې کولو په برخه کې ګډوډي شتون لري.

حاکان فیدان د پنجشنبې په ورځ د تورکیې په ټلویزیوني چینل TV100 سره په خبرو کې وویل: "دا ممکنه ده چې د برېتانیا، ځینو اروپایي هېوادونو او تورکیې په ګډون یو داسې جوړښت رامنځته شي چې په سیمه کې خپل د جذب مرکز جوړ کړي."

هغه زیاته کړه: "دا وړتیا شته، فرصت شتون لري. یوازې د ارادې ښودلو او د هغې تعقیبولو خبره ده." فیدان ټینګار وکړ چې که تورکیه په ۲۰۰۷-۲۰۰۸ کلونو کې د اروپایي اتحادیې غړې شوې وای، نو برېتانیا به له دې اتحادیې څخه نه وای وتلې.

هغه وویل: "یو داسې جوړښت چې تورکیه او برېتانیا پکې شامل وي، د اروپایي اتحادیې دننه به خپل بهرنی سیاست او امنیتي جوړښت ډېر ژر رامنځته کړی وای."

فیدان زیاته کړه چې اروپایي اتحادیې د "اروپا بیا وسلوالول" پروګرام لپاره ۸۰۰ میلیارده یورو ځانګړي کړي دي، ځکه اروپایي هېوادونه هڅه کوي خپلې دفاعي وړتیاوې زیاتې کړي، په داسې حال کې چې د دې برخې لپاره د تورکیې اهمیت زیات شوی دی.

هغه وویل چې ډېر لږ اروپایي پوځونه د تورکیې د پوځ په څېر ځواکمن دي، چې وسایل یې په جګړو کې ازمویل شوي دي. او د اروپا په اندیښنو یې ټینګار وکړ چې که امریکا "خپله امنیتي چترۍ راښکته کړي" نو څه به پیښ شي.

د اروپايي ټولنې غړیتوب لاهم لومړیتوب لري

د TV100 سره په خبرو کې د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر ټینګار وکړ چې د تورکیې او اروپایي هېوادونو ترمنځ دوه اړخیزې اړیکې په ښه حالت کې دي.

هغه وویل: "موږ له ټولې اروپا سره د ۲۰۰ میلیارده ډالرو څخه زیات د سوداګرۍ حجم لرو. دا د نړۍ تر ټولو متوازن سوداګریز حجم دی، د دواړو خواوو لپاره."

فیدان په ۲۰۱۹ کال کې د اروپایي اتحادیې له ادارو سره د اړیکو د خرابېدو ستونزې یادې کړې، خو ټینګار یې وکړ چې د انقرې لپاره د اروپایي اتحادیې غړیتوب لا هم ستراتیژیک لومړیتوب دی. هغه وویل چې اروپایي اتحادیه په دې موضوع کې ورته چلند نه کوي.

د بهرنیو چارو وزیر د مذاکراتو پر مهال د دواړو خواوو ګټو ته په پام سره د رغنده دریځ خپلولو نیت څرګند کړ، او ویې ویل چې له ۲۰۱۹ کال راهیسې په اروپایي اتحادیه کې حاکم منفي چاپېریال کم شوی دی.

د اوکراین جګړه

د پنجشنبې په ورځ د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر وویل چې د روسیې او اوکراین جګړه به د اروپایي هېوادونو، په شمول د تورکیې، لپاره د یو بل ساتنې په برخه کې د مداخلې د ارادې ازموینه وي.

فیدان د اوکراین جګړې د پای ته رسولو په اړه د نظر اختلاف ته په اشارې وویل: "د اوکراین جګړې پیل ګوندونه سره ووېشل، او په پای کې هم هغوی وېشي. د تورکیې هغه څرګندونې چې له پیل څخه یې کړې وې، اوس د امریکا لخوا ویل کېږي."

انقرې له پیل څخه د روسیې او اوکراین ترمنځ د درې کلنې جګړې د خبرو اترو له لارې د پای ته رسولو غوښتنه کړې ده. دا تګلاره اوس د ولسمشر ډونالډ ټرمپ تر مشرۍ لاندې د امریکا لخوا منل شوې ده.

فیدان وویل: "موږ به په سیاسي، تخنیکي او پوځي توګه هر هغه څه وکړو چې زموږ په وس کې وي." هغه ډاډ ورکړ چې تورکیه، د ناټو یوازینی هېواد چې د اوربند غوښتنه یې کړې، چمتو ده چې د روسیې او اوکراین ترمنځ د منځګړیتوب هڅې زیاتې کړي.

فیدان یادونه وکړه چې "ریښتینې" د سولې خبرې یوازې هغه وخت ممکنې دي چې ټول اړخونه پکې شامل وي. تورکیې یو ځل بیا د سولې خبرو کوربه توب لپاره خلاصه بلنه ورکړې ده.

وپلټۍ
پاکستان: په بلوچستان کې په تېرو ۳ میاشتو کې په ترسره شوو عملیاتو کې تر ۱۰۰ ډېر وسله وال وژل شوي دي
په هندوستان کې د خوندیتوب د نویو مقرراتو له امله یو زیات شمیر الوتنې وځنډولې .
د جنوبي کوریا لی د چین او جاپان د کړکیچونو د کمولو لپاره د منځګړیتوب رول وړاندې کړ
تورکیه به په ۲۰۲۶ کال کې د پاکستان په پنځو ساحو کې د تېلو او ګازو استخراج پیل کړي
آلمان لومړنی هېواد شو چې د روسیې ګواښ ته په اشارې یې د اسرائیل "ارو ۳" توغندیز دفاعي سیسټم فعال کړ
په غزه کې فلسطینیانو د نازک اوربند په منځ کې د لسګونو جوړو لپاره ډله يیز واده وکړ.
د آلمان محکمې یوه مسلمانه ښځه د حجاب او پړوني له امله د قاضۍ له دندې منع کړه
کابل وايي، د ایران سرحدي ساتونکو ۱۰ افغانان چې هڅه یې کوله له پولې څخه تېر شي وژلي دي.
پوتین د روسیې له لوري د دوه ښارونو د نیولو ادعا وروسته د اوکراین جګړه ځپلي سیمې ته سفر وکړ
اسرائیل د سوریې پر خاوره تیري ته دوام ورکوي.اسرائیل د سوریې په جنوب کې نوي بریدونه پیل کړل
د تورکیې سواحلو ته نږدې پر بل ټانکر د برید راپور ورکړل شوی.
په اشغال شوې لویدیځه غاړه کې رام الله ته نږدې د چاقو په برید کې اسرائیلي پوځیان ټپیان شول
د جرمونو نړۍواله محکمه : د هیچا فشارونو ته به غاړه کینږدو
روسیې د اوکراین د کلیدي ښار پوکروفک د نیولو ادعا کړې
افریقایي هېوادونو د HIV مخنیوي  واکسین لومړی عامه وېش پیل کړ