تورکیه
2 د لوستلو دقیقې
اردوغان د اسلامي هیوادونو نه د خپل منځیو اړیکو د پیاوړي کولو غوښتنه وکړه
اردوغان د اسلامي هېوادونو ترمنځ د ترانسپورتي ادغام پر پیاوړتیا ټینګار وکړ
اردوغان د اسلامي هیوادونو نه د خپل منځیو اړیکو د پیاوړي کولو غوښتنه وکړه
اردوغان د اسلامي هیوادونو نه د خپل منځیو اړیکو د پیاوړي کولو غوښتنه وکړه / AA

ولسمشر اردوغان وویل چې د اسلامي همکاریو سازمان (OIC) له غړو هېوادونو سره د اړیکو پراخول به په نړیواله کچه سوداګري او ټولنیزې اړیکې زیاتې کړي.

د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د اسلامي همکاریو سازمان له غړو هېوادونو غوښتي چې ترانسپورتي ادغام پیاوړی کړي. هغه وویل چې د اسلامي نړۍ د اقتصادي ظرفیت د لوړولو لپاره اغېزمنې او د باور وړ شبکې بنسټیزه اړتیا ده.

د پنجشنبې په ورځ په استانبول کې د اسلامي همکاریو سازمان د ترانسپورت وزیرانو غونډې ته په یوه ویډیويي پیغام کې اردوغان وویل، چې اسلامي هېوادونه له اسیا څخه تر افریقا، اروپا او منځني ختیځ پورې په پراخه جغرافیه کې پراته دي، چې طبیعي دهلیزونه، متحرک ځوان نفوس او په چټکۍ سره وده کونکي بازارونه لري.

هغه زیاته کړه: «خو د دې لوی ظرفیت د بشپړ درک کولو او په ستراتیژیک ځواک باندې د جغرافیایي ګټو د بدلولو لپاره، موږ اغېزمنو، د باور وړ او مدغم ترانسپورتي شبکو ته اړتیا لرو.»

د زیربناوو رول او د تورکیې لاسته راوړنې

ولسمشر اردوغان ټینګار وکړ چې د لویو لارو، ریل پټلۍ، بندرونو او هوايي ډګرونو ترمنځ پیاوړې اړیکې به نه یوازې سوداګري، بلکې د غړو هېوادونو ترمنځ ټولنیز او کلتوري تعامل هم زیات کړي.

هغه د تورکیې وروستیو سترو زیربنايي پروژو ته په اشارې سره (لکه د مارمارای ریل تونل، یوریشیا تونل او لوی پلونه) وویل چې هېواد یې نړیوالې سوداګریزې لارې پیاوړې کړې او خپل ریل، سمندري او هوايي ظرفیت یې پراخ کړی دی.

د لارې نقشه او د "منځني دهلیز" پروژه

ولسمشر اردوغان وویل چې د "ترانس کاسپین ختیځ-لویدیځ منځني دهلیز" پروژې څخه د تورکیې ملاتړ، تاریخي د ورېښمو لاره په یو عصري لید سره بیا را ژوندۍ کړې ده.

هغه وویل: «موږ دا پانګونې یوازې په ملي چوکاټ کې نه ارزوو. زموږ موخه د اسلامي همکاریو سازمان له غړو هېوادونو سره د ادغام پیاوړتیا، د پولو پورې غاړې دهلیزونو رامینځته کول او د ګډو پروژو له لارې د ارزښت زیاتول دي.»

د غونډې مهمې پرېکړې:

د غړو هېوادونو ترمنځ د ترانسپورتي اړیکو د پیاوړتیا لپاره د لارې نقشه جوړول.

په نړیوالو پلیټ فارمونو کې د پیوستون زیاتول.

د تورکیې د دورې په مشرۍ کې د "ترانسپورتي نښلولو ستراتیژیک سند" چمتو کول.

ولسمشر په پای کې زیاته کړه چې د دې پرېکړو د پلي کولو لپاره د تخنیکي غونډو دوام او د څارنې دقیق میکانیزمونه خورا مهم دي.

 

وپلټۍ
تورکیې ویلي چې د شمالي قبرس تورکي جمهوریت د ګټو ساتلو ته به دوام ورکړي
د جولای ۱۵مې له کودتا وروسته بهرنۍ پالیسي او د تورکیې د راتلونکي لیدلوری
فیدان اوکراین ته خپل سفر "خورا ګټور" وباله؛ تورکیه او اوکراین ستراتیژیکه ملګرتیا پیاوړې کوي
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر د روسیې-اوکراین جګړې په اړه د استانبول خبرو اترو د دوام غوښتنه وکړه
د جولای له ۱۵مې وروسته د انرژۍ تګلارې
د تورکیې دفاع وزارت: "د قبرس په ټاپو کې د ترکي پوځیانو شتون د سولې، امنیت او ثبات ضمانت دی"
فیدان: د جولای ۱۵مې وښودله چې د تورکیې ملي اراده به هیڅکله د "استبدادي ځواکونو" په وړاندې تسلیم نشي
ولسمشر اردوغان : د جولای ۱۵ مه یوازې د یوې خاینانه کودتا شنډول نه وو بلکې د ډیموکراسۍ ستره بریا ده
د دفاعي صنعت په برخه کې د ګولن ترهګریز سازمان سبوتاژونه، حیاتي پروژې او په تېرو ۱۰ کلونو کې  وده
د جولای د ۱۵مې په شپه رامنځته شوې پېښې، د کودتا د هڅې مهم پړاوونه او د ملت حماسي مقاومت
د کودتا پرېکړه د ۲۰۱۵ کال د نوامبر د لومړۍ نېټې له ټاکنو وروسته شوې وه.
د تورکیې ولسمشر اردوغان د پاکستان د دفاعي ځواکونو او ځمکني پوځ مشر جنرال منیر سره وکتل
فیدان په پاریس کې د اوکراین په اړه غونډه کې ګډون وکړ؛ ایتلاف د پایداره سولې د هڅو ژمنه وکړه
د جولای د ۱۵مې له ناوړه کودتا څخه ۱۰ کاله تېر شول.
د تورکیې ملي استخباراتو داعش ترهګرې ډلې یو تش په نامه مشر "طالب ګولر" ونیوه
فتح الله ګولن ترهګري سازمان ډیری غړي د بای لاک په نامه د لنډو پیغامونو رسونې یو اپلیکیشن افشاء کړل
په انقره کې د ناټو تر سرمشریزې وروسته د تورکیې او امریکا دفاعي اړیکې نوي پړاو ته داخلې شوې
تورکیه او برتانیا په انقره کې د ناټو د سرمشریزې پر مهال نوی دفاعي تړون لاسلیک کړ
ناټو سازمان ۳۶ مه سرمشریزه د کوربه هیواد تورکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان په پرانیست وینا پیل شوه.
د امریکا ولسمشر ټرمپ وویل چې د ایران سره اوربند پایته رسیدلی خو مذاکرات کیدای شي دوام ومومي