سیاست
3 د لوستلو دقیقې
د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي'
د اروپايي ټولنې د کمېسیون مشرې اورسولا فون در لاین د ټولنې له هېوادونو وغوښتل چې ستراتیژیکه خپلواکي ګړندۍ کړي، او ویې ویل چې د لا بې ‌ثباته نړیوال نظم پر وړاندې اروپا باید په چټکۍ سره خپل دفاعي او امنیتي توان پیاوړی کړي.
د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي'
د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي' / AFP
17 دسمبر 2025

د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي'

د اروپايي ټولنې د کمېسیون مشرې اورسولا فون در لاین د ټولنې له هېوادونو وغوښتل چې ستراتیژیکه خپلواکي ګړندۍ کړي، او ویې ویل چې د لا بې ‌ثباته نړیوال نظم پر وړاندې اروپا باید په چټکۍ سره خپل دفاعي او امنیتي توان پیاوړی کړي.

د اروپايي کمېسیون مشرې ویلي، په نننۍ «خطرناکه» نړۍ کې اروپا باید د خپل امنیت مسوولیت پر خپله غاړه واخلي او پر بهرنیو تکیه کمه کړي.

اورسولا فون در لاین د چهارشنبې په ورځ د فرانسې په ستراسبورګ کې د اروپايي پارلمان غونډې ته، د پنجشنبې او جمعې د اروپايي شورا له غونډې مخکې، په وینا کې وویل چې نننی نړیوال چاپېریال «خطرناک او معاملاتي» دی او د جګړو او د جیوپولېټیک سیالۍ د زیاتېدو له مخې په نښه کېږي.

هغې وویل: «د دې نړۍ واقعیت دا دی چې موږ اروپایان باید له ځانه دفاع وکړو او پر خپل ځان متکي واوسو»، او ټینګار یې وکړ چې اروپا نور د نړیوال ثبات په اړه پر «زاړو انګېرنو» تکیه نه شي کولی.

هغې زیاته کړه چې اروپا «نه شي زغملی چې د نړۍ لیدلوري یې تعریف کړي»، او یادونه یې وکړه چې که څه هم د امریکا د ملي امنیت ستراتیژي په سمه توګه د نړیوال ناخالص تولید (GDP) په برخه کې د اروپا د ونډې کمېدل یادوي، خو متحده ایالات هم «په هماغه لاره روان دي».

فون در لاین استدلال وکړ چې اروپايي اتحادیې لا د خپلواکۍ په برخه کې د پام وړ پرمختګونه کړي، په ځانګړي ډول د انرژۍ په سکتور کې. هغې وویل چې د REPowerEU پلان له مخې، له روسیې د ګاز واردات د اوکراین د جګړې له پیل سره سم له ۴۵ سلنې څخه ۱۳ سلنې ته راکم شوي، د سکرو واردات صفر ته رسېدلي، او له روسیې د خام تېلو واردات له ۲۶ سلنې څخه ۲ سلنې ته راټیټ شوي دي.

هغې په پای کې وویل: «د اروپا د خپلواکۍ پړاو باید نه درېدونکی وي.»

'نور یو انتخاب نه دی'

فون در لاین د دفاع او امنیت په برخه کې د چټک اقدام اړتیا هم یاده کړه او ویې ویل چې اروپا باید د عصري او ګډو (هایبرېډ) ګواښونو پر وړاندې د غبرګون وړتیا ولري.

هغې وویل: «اصلي خبره ساده ده — اروپا باید د خپل امنیت مسووله وي. دا نور یو انتخاب نه دی، بلکې یو حتمي ضرورت دی.»

فون در لاین زیاته کړه چې اروپايي اتحادیې د دفاع په برخه کې خپلې هڅې په څرګنده توګه زیاتې کړې دي، داسې چې تر ۲۰۳۰ کال پورې د نږدې ۸۰۰ میلیارده یورو (۹۳۷ میلیارده ډالرو) پورې پانګونې ته زمینه برابروي، په داسې حال کې چې په تېره یوه لسیزه کې یوازې ۸ میلیارده یورو پانګونه شوې وه.

هغې د جګړه ځپلې اوکراین ملاتړ «د اروپايي دفاع تر ټولو مهم اقدام» وباله، او د دوامداره مرستې لپاره د تمویل دوه انتخابونو وړاندیز یې په ګوته کړ: یوه د روسیې د کنګل شویو شتمنیو پر بنسټ، او بله د اروپايي ټولنې د پور اخیستنې له لارې. هغې د اروپايي ټولنې له مشرانو وغوښتل چې د روانې اونۍ د اروپايي شورا په غونډه کې پرېکړه وکړي، ترڅو د راتلونکو دوو کلونو لپاره د اوکراین مالي ملاتړ خوندي شي.

وپلټۍ
په ایران د نجونو په ښوونځي د اسرائیل د برید له امله د مړو شمیره ۱۴۸ تنو ته لوړه شوه
ولسمشر اردوغان: پر ایران د امریکا او اسرائیل برید ښايي منځنی ختیځ د اور په حلقه بدل کړي
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
د یکشنبې په سهار د کابل په مرکز کې د یوې چاودنې او ورپسې د پرله پسې ډزو غږونه اورېدل شوي.
ایران تایید کړه چې علي خامنه‌یي او د کورنۍ غړي یې د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
اسرائیل د د ایران د دیني مشر خامنه‌یي او ولسمشر پزشکیان په ګډون د ایران لوړپوړي مشران په نښه کړل
اسرائیل پر ایران کې په یو ښوونځي برید کړی چې له امله يي لږ تر لږه ۴۰ تنه زده کوونکو ژوند د لاسه ورکړ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې