سیاست
3 د لوستلو دقیقې
د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي'
د اروپايي ټولنې د کمېسیون مشرې اورسولا فون در لاین د ټولنې له هېوادونو وغوښتل چې ستراتیژیکه خپلواکي ګړندۍ کړي، او ویې ویل چې د لا بې ‌ثباته نړیوال نظم پر وړاندې اروپا باید په چټکۍ سره خپل دفاعي او امنیتي توان پیاوړی کړي.
د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي'
د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي' / AFP
17 دسمبر 2025

د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي'

د اروپايي ټولنې د کمېسیون مشرې اورسولا فون در لاین د ټولنې له هېوادونو وغوښتل چې ستراتیژیکه خپلواکي ګړندۍ کړي، او ویې ویل چې د لا بې ‌ثباته نړیوال نظم پر وړاندې اروپا باید په چټکۍ سره خپل دفاعي او امنیتي توان پیاوړی کړي.

د اروپايي کمېسیون مشرې ویلي، په نننۍ «خطرناکه» نړۍ کې اروپا باید د خپل امنیت مسوولیت پر خپله غاړه واخلي او پر بهرنیو تکیه کمه کړي.

اورسولا فون در لاین د چهارشنبې په ورځ د فرانسې په ستراسبورګ کې د اروپايي پارلمان غونډې ته، د پنجشنبې او جمعې د اروپايي شورا له غونډې مخکې، په وینا کې وویل چې نننی نړیوال چاپېریال «خطرناک او معاملاتي» دی او د جګړو او د جیوپولېټیک سیالۍ د زیاتېدو له مخې په نښه کېږي.

هغې وویل: «د دې نړۍ واقعیت دا دی چې موږ اروپایان باید له ځانه دفاع وکړو او پر خپل ځان متکي واوسو»، او ټینګار یې وکړ چې اروپا نور د نړیوال ثبات په اړه پر «زاړو انګېرنو» تکیه نه شي کولی.

هغې زیاته کړه چې اروپا «نه شي زغملی چې د نړۍ لیدلوري یې تعریف کړي»، او یادونه یې وکړه چې که څه هم د امریکا د ملي امنیت ستراتیژي په سمه توګه د نړیوال ناخالص تولید (GDP) په برخه کې د اروپا د ونډې کمېدل یادوي، خو متحده ایالات هم «په هماغه لاره روان دي».

فون در لاین استدلال وکړ چې اروپايي اتحادیې لا د خپلواکۍ په برخه کې د پام وړ پرمختګونه کړي، په ځانګړي ډول د انرژۍ په سکتور کې. هغې وویل چې د REPowerEU پلان له مخې، له روسیې د ګاز واردات د اوکراین د جګړې له پیل سره سم له ۴۵ سلنې څخه ۱۳ سلنې ته راکم شوي، د سکرو واردات صفر ته رسېدلي، او له روسیې د خام تېلو واردات له ۲۶ سلنې څخه ۲ سلنې ته راټیټ شوي دي.

هغې په پای کې وویل: «د اروپا د خپلواکۍ پړاو باید نه درېدونکی وي.»

'نور یو انتخاب نه دی'

فون در لاین د دفاع او امنیت په برخه کې د چټک اقدام اړتیا هم یاده کړه او ویې ویل چې اروپا باید د عصري او ګډو (هایبرېډ) ګواښونو پر وړاندې د غبرګون وړتیا ولري.

هغې وویل: «اصلي خبره ساده ده — اروپا باید د خپل امنیت مسووله وي. دا نور یو انتخاب نه دی، بلکې یو حتمي ضرورت دی.»

فون در لاین زیاته کړه چې اروپايي اتحادیې د دفاع په برخه کې خپلې هڅې په څرګنده توګه زیاتې کړې دي، داسې چې تر ۲۰۳۰ کال پورې د نږدې ۸۰۰ میلیارده یورو (۹۳۷ میلیارده ډالرو) پورې پانګونې ته زمینه برابروي، په داسې حال کې چې په تېره یوه لسیزه کې یوازې ۸ میلیارده یورو پانګونه شوې وه.

هغې د جګړه ځپلې اوکراین ملاتړ «د اروپايي دفاع تر ټولو مهم اقدام» وباله، او د دوامداره مرستې لپاره د تمویل دوه انتخابونو وړاندیز یې په ګوته کړ: یوه د روسیې د کنګل شویو شتمنیو پر بنسټ، او بله د اروپايي ټولنې د پور اخیستنې له لارې. هغې د اروپايي ټولنې له مشرانو وغوښتل چې د روانې اونۍ د اروپايي شورا په غونډه کې پرېکړه وکړي، ترڅو د راتلونکو دوو کلونو لپاره د اوکراین مالي ملاتړ خوندي شي.

وپلټۍ
د جرمني لومړي وزیر د 'ډیر خپلواکه' اروپا غوښتنه وکړه
ښي اړخې کاندیدې لورا فرناندیز د کوسټاریکا د ولسمشرۍ ټاکنې وګټلې
د بورکینافاسو نظامي حکومت ټول سیاسي ګوندونه منحل کړل
ټرمپ ایران ته خبرداری ورکړی چې یا دې خبرې وکړي او یا دې له خورا بدتر برید سره مخ شي
د چین ولسمشر شي هند یو 'ملګری او شریک' وباله او ددې هیواد سره  يي د باثباته اړیکو غوښتنه وکړ.
د امریکا د پلان له مخې د روسي او اوکرایني مذاکره کوونکو د سولې خبرې دویمې ورځې ته داخل شوې
ډنمارک وايي چې د ګرینلینډ په اړه له امریکا سره خبرې اترې به 'ډېر ژر' پیل شي
د چین ولسمشر د ټرمپ د 'سولې بورډ' د فشار په منځ کې د ملګرو ملتونو د رول څخه د دفاع غوښتنه وکړه
د وینزویلا پارلمان د تیلو په سکتور کې د خصوصي پانګونې زیاتوالی تصویب کړ
د ټرمپ د کډوالو ضد هڅو په ترڅ کې تر سلو زرو ډېرې امریکايي ویزې لغوه شوې
پداسې حال کې چې ټرمپ د ګرینلینډ ګواښونو ته لمن وهي د ناټو قومندان د بحران او اندیښنو د کمولو هڅه کوي
فرانسې،بریتانیا او اوکراین مشرانو په کیف کې د څو ملیتي ځواک د ځای پر ځای کولو په اړه تړون لاسلیک کړ
اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې رد کړې
د ټرمپ د ګرینلینډ څرګندونو وروسته فرانسې له ډنمارک سره پیوستون څرګند کړ
زهران ممداني د امریکا لخوا د مادورو نیول په وینزویلا کې د رژیم د بدلون لپاره ښکاره هڅه وبلله.
ټرمپ د مادورو له نیول کېدو وروسته کولمبیا ته خبرداری ورکړ او کیوبا یې په نښه کړه
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل چې وینزویلا به ددینه وروسته د امریکايي چارواکیو لخوا اداره شي.
پر وینزویلا د امریکا د بریدونو او د ولسمشر مادورو د 'نیول کېدو' په اړه د نړۍ غبرګونونه
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر روبیو ویلي دي چې د وینزویلا ولسمشر مادورو له امریکا لخوا نیول شوی دی.
چین د اسرائیلو لخوا د سومالي لینډ د په رسمیت پیژندولو سره سخت مخالفت وکړ