انقرې او واشنګټن د پرمختللې اټومي ټکنالوژۍ په برخه کې خپله همکاري پراخوي، ځکه تورکیه هڅه کوي چې د خپلې انرژۍ سرچینې متنوع کړي او اوږدمهاله انرژي امنیت پیاوړی کړي.

د تورکیې د انرژۍ وزیر الپ ارسلان بیرقدار او په نیویارک کې د «تۇناس» (TUNAS) مشر نجاتي یاماک او د «یواس‌ټي‌ډي‌ای» (USTDA) استازي توماس هاردي سره په ګډه د لاسلیک په مراسمو کې ګډون وکړ.

تورکیې او د امریکا متحده ایالاتو په اټومي انرژۍ کې د لا ژورې همکارۍ په لور بل ګام پورته کړ، چیرې چې د تورکیې اټومي انرژۍ شرکت (TUNAS) او د امریکا د سوداګرۍ او پرمختیا اداره (USTDA) د کوچنیو ماډولر ریکټورونو (SMRs) او څلورم نسل ریکټور ټکنالوژیو ارزولو لپاره د مرستې یو تړون لاسلیک کړ.

دا تړون د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته د ولسمشر رجب طیب اردوغان د سفر پر مهال په نیویارک کې په د تورکیې په میلمستون کې لاسلیک شو.

د سه‌شنبه په ورځ، د تورکیې د انرژۍ او طبیعي سرچینو وزیر الپ ارسلان بیرقدار وویل چې دا پروژه به د تورکیې لپاره د راتلونکي نسل اټومي ټکنالوژیو تخنیکي، اقتصادي او قانوني وړتیا وڅیړي.

بیرقدار وویل چې دا همکاري به تر ۲۰۵۳ کال پورې د خالصو صفر اخراجونو د رسیدو په برخه کې د تورکیې د موخې ملاتړ وکړي او په ورته وخت کې به د انرژۍ خپلواکي پیاوړې او د هیواد د بریښنا سرچینې به متنوع کړي.

بیرقدار وویل: " زموږ د لویو اټومي بریښنا فابریکو سربیره، موږ به د یوې پیاوړې او عصري انرژۍ زیربنا د جوړولو لپاره په ټینګ هوډ سره هڅو ته دوام ورکړو."

دا تړون څو میاشتې وروسته له هغه کیږي چې د جولای په ۷مه د ناټو سرمشریزې پر مهال د تورکیې ولسمشر اردوغان او د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ په انقره  کې ولیدل، چیرې چې دواړو مشرانو د اقتصادي او انرژۍ همکارۍ په ګډون د دوه اړخیزو اړیکو د پیاوړتیا په اړه خبرې وکړې.

وروستی اټومي تړون د همکارۍ پر یوې پراخې تګلارې هم ولاړ دی. د ۲۰۲۵ کال په سپتمبر کې، تورکیې او د امریکا متحده ایالاتو د ملکي اټومي همکارۍ یوه ستراتیژیکه تفاهم‌نامه لاسلیک کړه چې موخه یې په دې برخه کې د تورکي او امریکايي شرکتونو ترمنځ د ممکنه ملګرتیاوو ملاتړ کول وو.

د دې وخت ټاکنه هم په داسې حال کې ده چې واشنګټن د د کوچنیو ماډولر ریکټورونو ټکنالوژۍ د پراخ نړیوال پلي کیدو ملاتړ کوي.

په انقره کې د جولای د ناټو سرمشریزې په څنډه کې، امریکا، جاپان او جنوبي کوریا یوه تفاهم‌نامه لاسلیک کړه چې موخه یې په نورو هیوادونو کې د کوچنیو ماډولر ریکټورونو پلي کیدو ګړندۍ کول وو.

تورکیې مخکې هم د لویو اټومي پروژو په لاره اچولو لاس پورې کړی، چې د اق قویو (Akkuyu) فابریکه تر جوړیدو لاندې ده او په سینوپ او ترایش کې د نورو فابریکو د جوړولو پلانونه شتون لري.

«تۇناس» ویلي چې هیواد تر ۲۰۵۰ کال پورې د د کوچنیو ماډولر ریکټورونو په ګډون تر ۲۰۰۰۰ میګاواټه پورې د اټومي ظرفیت هدف هم لري.

د انقرې لپاره، دا هڅه د دودیزو لویو ریکټورونو هاخوا د اټومي بریښنا د پراخولو لپاره بله لاره ده، ځکه چې دا د انرژۍ د لا پراخو او خوندي سرچینو په لټه کې ده.