سیاست
4 د لوستلو دقیقې
د چین ولسمشر د ټرمپ د 'سولې بورډ' د فشار په منځ کې د ملګرو ملتونو د رول څخه د دفاع غوښتنه وکړه
د چین ولسمشر له برازیل څخه وغوښتل چې د ملګرو ملتونو د نړیوالې حکومتولۍ د بنسټ په توګه ساتلو کې مرسته وکړي، ځکه چې اندیښنې مخ په زیاتیدو دي چې د ډونالډ ټرمپ وړاندیز شوی 'د سولې بورډ' کولی شي ملګري ملتونه له پامه وغورځوي.
د چین ولسمشر د ټرمپ د 'سولې بورډ' د فشار په منځ کې د ملګرو ملتونو د رول څخه د دفاع غوښتنه وکړه
د چین ولسمشر د ټرمپ د 'سولې بورډ' د فشار په منځ کې د ملګرو ملتونو د رول څخه د دفاع غوښتنه وکړه / Reuters
23 جنوري 2026

 

د چین ولسمشر شي جین ‌پینګ د برازیل ولسمشر لولا څخه غوښتنه کړې چې د ملګرو ملتونو د نړیوالې حکومتولۍ د بنسټ په توګه ساتلو کې مرسته وکړي. دا غوښتنه په داسې حال کې شوې چې د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د خپل نوي "سولې بورډ" د جوړولو پلانونه افشا کړي، چې د نړیوالو اصولو د خوندي کولو لپاره د ملګرو ملتونو رول ته ګواښ پېښوي.

د ملګرو ملتونو د مرکزي رول ساتنه

د دولتي رسنیو د راپور له مخې، شي جین ‌پینګ د جمعې په ورځ له لولا سره په ټیلیفوني تماس کې وویل چې د نړیوالو چارو په برخه کې د ملګرو ملتونو "مرکزي رول" باید وساتل شي. شي د برازیل ولسمشر ته وویل چې په اوسني "طوفاني" نړیوال وضعیت کې، دواړه هېوادونه باید د سولې او ثبات د ساتلو لپاره رغنده ځواکونه وي.

شي وویل: "موږ باید د تاریخ په سم لوري ټینګ ودریږو او په ګډه د ملګرو ملتونو مرکزي رول او نړیوال انصاف او عدالت وساتو." د دې څرګندونو سره، شي د ملګرو ملتونو د نړیوال نظام ملاتړ ته ژمنه وکړه، په داسې حال کې چې د ټرمپ د سولې بورډ په اړه اندیښنې زیاتې شوې دي.

د ټرمپ د سولې بورډ په اړه اندیښنې

د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ په نړیوال اقتصادي فورم کې د خپل نوي "سولې بورډ" د جوړولو پلانونه افشا کړل، چې په اصل کې د غزې د بیا رغونې د څار لپاره ټاکل شوی و. خو د دې بورډ منشور داسې نه ښکاري چې یوازې د فلسطیني سیمې پورې محدود وي.

اروپايي مشرانو د ټرمپ د دې وړاندیز په اړه شکونه څرګند کړي، او ځینو دا د ملګرو ملتونو د څنډې ته کولو یا حتی د بدیل رامنځته کولو هڅه بللې ده. ټرمپ په سویس کې د داووس د ناستې پر مهال وویل: "کله چې دا بورډ بشپړ شي، موږ کولی شو هر څه چې وغواړو ترسره کړو."

د چین او برازیل ګډه همکاري

چین او برازیل دواړه د ټرمپ په نوي ګروپ کې د ګډون لپاره بلل شوي، خو تر اوسه یې ګډون نه دی تایید کړی. د برازیل د سولې د بورډ په اړه شکونه څرګند کړي، او ویلي یې دي چې دا ښايي د ملګرو ملتونو "د صلاحیت لغوه کول" وي.

د لولا ځانګړي سلاکار سېلسو اموریـم برازیلي رسنیو ته وویل: "موږ نشو کولی د ملګرو ملتونو هغه اصلاح په پام کې ونیسو چې د یوه هېواد له‌خوا ترسره کېږي."

چین د ملګرو ملتونو د ملاتړ لپاره ژمن دی

د بیجینګ د بهرنیو چارو وزارت د چهارشنبې په ورځ وویل: "هر ډول چې نړیوال وضعیت بدل شي، چین په ټینګه د هغه نړیوال نظام ملاتړ کوي چې ملګري ملتونه یې محور دي." چین، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا دایمي غړی دی، د نړیوال سازمان سره ښکیل دی، حتی که څه هم دا د هغه څه سره مخالفت کوي چې دا یې داخلي لاسوهنه بولي.

د ملګرو ملتونو د کمزوري کولو هڅې

ځینو مدافع ډلو چین تورن کړی چې د سازمان د حقونو بودیجې ته د ونډو کمولو، د بدیل نړیوال منځګړیتوب ادارې رامینځته کولو او د ملګرو ملتونو له پیښو څخه د فعالینو د مخنیوي له لارې د ملګرو ملتونو د کمزوري کولو هڅه کوي.

د دې ټولو په منځ کې، د چین او برازیل همکاري د نړیوالو اصولو د ساتلو لپاره یوه مهمه هڅه ګڼل کیږي، په داسې حال کې چې د ټرمپ د سولې بورډ د نړیوالو اړیکو په ډګر کې یوه نوې چالاکي ده.

د چین ولسمشر شي جین ‌پینګ د برازیل له لولا څخه غوښتنه کړې چې د ملګرو ملتونو د مرکزي رول دفاع وکړي، په داسې حال کې چې د نړیوالو اړیکو په دې حساس وخت کې، د دواړو هېوادونو همکاري د سولې او ثبات د ساتلو لپاره حیاتي ګڼل کیږي.

 

وپلټۍ
د امریکا د دفاع وزارت کانګرس ته ویلي دي هیڅ داسې استخباراتي معلومات نه وو چې د برید چمتوالی نیولی وي
ایران له امریکا سره هر ډول خبرې او مذاکرات رد کړل
ایران پر اسرائیلو خپل توغندیز بریدونو ته زور ورته کړی دی.
علي رضا عرافي د ایران د مشرتابه د لنډمهاله شورا د غړي په توګه وټاکل شو
افغان او پاکستاني ځواکونو د یکشنبې په ورځ د خپلې پولې په اوږدو کې نښتې وکړې
په ایران د نجونو په ښوونځي د اسرائیل د برید له امله د مړو شمیره ۱۴۸ تنو ته لوړه شوه
ولسمشر اردوغان: پر ایران د امریکا او اسرائیل برید ښايي منځنی ختیځ د اور په حلقه بدل کړي
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
د یکشنبې په سهار د کابل په مرکز کې د یوې چاودنې او ورپسې د پرله پسې ډزو غږونه اورېدل شوي.
ایران تایید کړه چې علي خامنه‌یي او د کورنۍ غړي یې د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
اسرائیل د د ایران د دیني مشر خامنه‌یي او ولسمشر پزشکیان په ګډون د ایران لوړپوړي مشران په نښه کړل
اسرائیل پر ایران کې په یو ښوونځي برید کړی چې له امله يي لږ تر لږه ۴۰ تنه زده کوونکو ژوند د لاسه ورکړ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه