سیاست
3 د لوستلو دقیقې
فرانسې او اسپانیا د ملګروملتونو د امنیت شورا د ویتو صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه
فرانسې او اسپانیا دواړو یو ځل بیا د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ویټو واک صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه. نوموړو هیوادونو ویلې یې دي چې دا میکانیزم څو ځله د نړۍ له ګډ عمل څخه د بشري ناورینونو په وړاندې، لکه د فلسطین د غزې د کړکېچ په څېر، مخه نیولې ده.
فرانسې او اسپانیا د ملګروملتونو د امنیت شورا د ویتو صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه
فرانسې او اسپانیا د ملګروملتونو د امنیت شورا د ویتو صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه / Reuters

فرانسې او اسپانیې په غزه کې د عدالت د تامین لپاره د ملګرو ملتونو د ویټو  صلاحیت په ساختار کې د  اصلاحاتو غوښتنه وکړه

دواړه هېوادونه د ملګرو ملتونو د امنیت په شورا کې د بڼسټیزو اصلاحاتو غوښتنه کوي، څو د معاصر جیوپولیټیک وضعیت انعکاس وکړي او د ویټو حق د بشري ناورینونو پر وړاندې د عمل مخه ونه نیسي.

فرانسې او اسپانیا دواړو یو ځل بیا د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ویټو واک صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه. نوموړو هیوادونو ویلې یې دي چې دا میکانیزم څو ځله د نړۍ له ګډ عمل څخه د بشري ناورینونو په وړاندې، لکه د فلسطین د غزې د کړکېچ په څېر، مخه نیولې ده.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر ژان-نوېل بارو د پنجشنبې په ورځ د پاریس د سولې په فورم کې وویل چې امنیت شورا باید د ننني جیوپولیټیک واقعیت انعکاس وکړي او خپلو پرېکړو ته مشروعیت بېرته ورکړي.

هغه وویل: "موږ غواړو ډاډ ترلاسه کړو چې د امنیت شورا دوه دايمي څوکۍ افریقا ته ورکړل شي، او جاپان، جرمني او برازیل هم څوکۍ ولري، څو پرېکړې مشروع او عادلانه شي."

بارو زیاته کړه چې فرانسه له کلونو راهیسې له مکسیکو سره په دې هڅه کې ده چې د نسل‌ وژنې او لویو بشري جنایتونو په قضیو کې د ویټو حق محدود کړي — یو ابتکار چې اوس له ۲۰ څخه زیات هېوادونه یې ملاتړ کوي.

هغه وویل: "موږ د غزې په اړه ګډ تعهد ته ونه رسېدو،" او ټینګار یې وکړ چې امنیت شورا باید د نړیوال قانون د ساتنې لپاره "اخلاقي او سیاسي مسوولیت" په غاړه واخلي.

هغه ټینګار وکړ: "له همدې امله موږ د امنیت شورا د اصلاح په پیاوړي ملاتړ ټینګار کوو، څو هغه پرېکړې ازادې کړو چې د ویټو له کبله بندېږي، په ځانګړي ډول هغه وخت چې بنسټیز بشري حقونه تر پښو لاندې کېږي."

د اسپانیې د بهرنیو چارو وزیر خوسې مانوېل البرېس د بارو خبرې تائید کړې او ویې ویل چې د اسپانیې دریځ تل یو شان دی، "که دا په اوکراین، غزه، سوډان یا ساحل کې وي."

هغه وویل: "موږ د نړیوال قانون، د نړیوال بشري قانون، او د ملکي وګړو د ساتنې دفاع کوو."

البرېس د ملګرو ملتونو د نږدې ختیځ د کډوالو د مرستې اداره (UNRWA) یو "نه‌ بدلېدونکی بنسټ" وباله، او زیاته یې کړه: "په منځني ختیځ کې د شپږ میلیونه فلسطینیانو ژوند پرې تکیه لري."

هغه وویل بشري مرسته "باید پرته له خنډه غزې ته ورسېږي" او هغه کسان چې د مرستندویانو پر ضد بریدونه کوي "باید حساب ورکړي."

البارس وویل: "موږ باید په یاد ولرو چې د نړیوالې عدالت محکمې پریکړې په ملګرو ملتونو کې د هرچا لپاره پابند دي، پشمول د اسرائیل دولت."

هغه ټینګار وکړ: " اسرائیلو ته د ویټو حق نه شي ورکول کېدای."

"په ملیونونو ژوند په توازن کې بند پاتې دي"

په عین حال کې، د سره صلیب د نړیوالې کمیټې (ICRC) مشرې، میرجانا سپولجاریک-ایګر، خبرداری ورکړ چې په غزه کې روان بشري عملیات "ډیر پیچلي، حساس او خطرناک" پاتې دي.

هغې وویل: "اوربند باید دوام وکړي، په ملیونونو ژوند په توازن کې بند پاتې دي."

هغې زیاته کړه: "که جګړه بېرته پیل شي، د خلکو د زغملو توان به نور پاتې نه شي."

سپولیارېچ-اېګر خبرداری ورکړ چې په غزه او سوډان کې د نړیوال قانون له پامه غورځول "۴۵۰ وسلوالو ډلو او غیر دولتي لوبغاړو ته دا پیغام ورکوي چې هر څه روا دي"، او زیاته یې کړه چې د هغوی ځواک د نوې ټکنالوژۍ له لارې لا پیاوړی شوی دی.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وپلټۍ
ولسمشر اردوغان د  پزشکیان سره په ټلیفوني خبرو کې د سیمه ییزې سولې لپاره د مرستې ژمنه وکړه
د اوکراین لخوا د روسیې په ورونژ ښار په توغندیز برید کې ۵ کسان وژل شوي دي.
ایران وايي چې له امریکا سره په سویس کې تخنیکي خبرې اترې پای ته ورسیدې
د کاناډا په مونټریال کې په ډزو کې یو پولیس او یو ملکي وګړی وژل شوي
افغان طالبانو یو پلاوی د کډوالو پر مسئلې د خبرو په موخه اروپا ته سفر کوي.
د ایران لوړپوړی مذاکره کوونکی: د هرمز تنګی به د تهران لخوا اداره کیږي
د قطر لومړی وزیر: د امریکا او ایران خبرې 'هیله بښونکې' دي، خو باید محتاط واوسو
د طالبانو محتسبینو شاوخوا ۲۰ تنه مرستندویه کارکوونکي د "لنډو ږیرو" له امله نیولي دي
اسرائیل به د امریکا په ملاتړ خبرو کې د جنوبي سیمو کنټرول لبناني ځواکونو ته وسپاري
روسیې د اوکراین بندرونو ته په روانو  کښتیو د ډرون برید کړی چې له امله يي یو تن هندي عمله ووژل شو
د یونان یوې محکمې د دولتي ملایانو پر وړاندې د احتجاج له امله ۴ تنه به خټه ترکان محکوم کړل
د بریتانیا لومړي وزیر کییر سټارمر له خپلې دندې څخه استعفا وکړه
په فیلیپین کې په یوه ښوونځي کې د ډزو له امله درې کسان وژل شوي او ګڼ نور ټپیان شوي دي
د مسکو هوايي ډګرونه د نږدې ۶۰ ډرونونو له نسکورېدو وروسته د لنډ وخت لپاره وتړل شول
د اسرائیلو پوځ د لویدیځې غاړې اشغال شوې میشت ځای ته نږدې دوه کسان ووژل.