سیاست
3 د لوستلو دقیقې
فرانسې او اسپانیا د ملګروملتونو د امنیت شورا د ویتو صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه
فرانسې او اسپانیا دواړو یو ځل بیا د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ویټو واک صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه. نوموړو هیوادونو ویلې یې دي چې دا میکانیزم څو ځله د نړۍ له ګډ عمل څخه د بشري ناورینونو په وړاندې، لکه د فلسطین د غزې د کړکېچ په څېر، مخه نیولې ده.
فرانسې او اسپانیا د ملګروملتونو د امنیت شورا د ویتو صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه
فرانسې او اسپانیا د ملګروملتونو د امنیت شورا د ویتو صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه / Reuters
30 اکتوبر 2025

فرانسې او اسپانیې په غزه کې د عدالت د تامین لپاره د ملګرو ملتونو د ویټو  صلاحیت په ساختار کې د  اصلاحاتو غوښتنه وکړه

دواړه هېوادونه د ملګرو ملتونو د امنیت په شورا کې د بڼسټیزو اصلاحاتو غوښتنه کوي، څو د معاصر جیوپولیټیک وضعیت انعکاس وکړي او د ویټو حق د بشري ناورینونو پر وړاندې د عمل مخه ونه نیسي.

فرانسې او اسپانیا دواړو یو ځل بیا د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ویټو واک صلاحیت د محدودولو غوښتنه وکړه. نوموړو هیوادونو ویلې یې دي چې دا میکانیزم څو ځله د نړۍ له ګډ عمل څخه د بشري ناورینونو په وړاندې، لکه د فلسطین د غزې د کړکېچ په څېر، مخه نیولې ده.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر ژان-نوېل بارو د پنجشنبې په ورځ د پاریس د سولې په فورم کې وویل چې امنیت شورا باید د ننني جیوپولیټیک واقعیت انعکاس وکړي او خپلو پرېکړو ته مشروعیت بېرته ورکړي.

هغه وویل: "موږ غواړو ډاډ ترلاسه کړو چې د امنیت شورا دوه دايمي څوکۍ افریقا ته ورکړل شي، او جاپان، جرمني او برازیل هم څوکۍ ولري، څو پرېکړې مشروع او عادلانه شي."

بارو زیاته کړه چې فرانسه له کلونو راهیسې له مکسیکو سره په دې هڅه کې ده چې د نسل‌ وژنې او لویو بشري جنایتونو په قضیو کې د ویټو حق محدود کړي — یو ابتکار چې اوس له ۲۰ څخه زیات هېوادونه یې ملاتړ کوي.

هغه وویل: "موږ د غزې په اړه ګډ تعهد ته ونه رسېدو،" او ټینګار یې وکړ چې امنیت شورا باید د نړیوال قانون د ساتنې لپاره "اخلاقي او سیاسي مسوولیت" په غاړه واخلي.

هغه ټینګار وکړ: "له همدې امله موږ د امنیت شورا د اصلاح په پیاوړي ملاتړ ټینګار کوو، څو هغه پرېکړې ازادې کړو چې د ویټو له کبله بندېږي، په ځانګړي ډول هغه وخت چې بنسټیز بشري حقونه تر پښو لاندې کېږي."

د اسپانیې د بهرنیو چارو وزیر خوسې مانوېل البرېس د بارو خبرې تائید کړې او ویې ویل چې د اسپانیې دریځ تل یو شان دی، "که دا په اوکراین، غزه، سوډان یا ساحل کې وي."

هغه وویل: "موږ د نړیوال قانون، د نړیوال بشري قانون، او د ملکي وګړو د ساتنې دفاع کوو."

البرېس د ملګرو ملتونو د نږدې ختیځ د کډوالو د مرستې اداره (UNRWA) یو "نه‌ بدلېدونکی بنسټ" وباله، او زیاته یې کړه: "په منځني ختیځ کې د شپږ میلیونه فلسطینیانو ژوند پرې تکیه لري."

هغه وویل بشري مرسته "باید پرته له خنډه غزې ته ورسېږي" او هغه کسان چې د مرستندویانو پر ضد بریدونه کوي "باید حساب ورکړي."

البارس وویل: "موږ باید په یاد ولرو چې د نړیوالې عدالت محکمې پریکړې په ملګرو ملتونو کې د هرچا لپاره پابند دي، پشمول د اسرائیل دولت."

هغه ټینګار وکړ: " اسرائیلو ته د ویټو حق نه شي ورکول کېدای."

"په ملیونونو ژوند په توازن کې بند پاتې دي"

په عین حال کې، د سره صلیب د نړیوالې کمیټې (ICRC) مشرې، میرجانا سپولجاریک-ایګر، خبرداری ورکړ چې په غزه کې روان بشري عملیات "ډیر پیچلي، حساس او خطرناک" پاتې دي.

هغې وویل: "اوربند باید دوام وکړي، په ملیونونو ژوند په توازن کې بند پاتې دي."

هغې زیاته کړه: "که جګړه بېرته پیل شي، د خلکو د زغملو توان به نور پاتې نه شي."

سپولیارېچ-اېګر خبرداری ورکړ چې په غزه او سوډان کې د نړیوال قانون له پامه غورځول "۴۵۰ وسلوالو ډلو او غیر دولتي لوبغاړو ته دا پیغام ورکوي چې هر څه روا دي"، او زیاته یې کړه چې د هغوی ځواک د نوې ټکنالوژۍ له لارې لا پیاوړی شوی دی.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وپلټۍ
د استرالیا یوې محکمې په افغانستان کې په جنګي جرمونو تورن سرتیري ته په ضمانت د خلاصون اجازه ورکړه
د نړیوالې انرژۍ اداره: د اروپا د جیټ تیلو لګښت ممکن یوازې شپږ اونۍ دوام وکړي
د اروپایي ټولنې او اسرائیل ترمنځ د همکارۍ تړون د ځنډولو غوښتنې زور اخیستی دی.
اسرائیلي ځواکونو د سوریې په قنیطره کې پر کلي برید وکړ، کورونه یې تلاشي کړل او اوسېدونکي یې وېرول
اسرائیلو د لبنان اوسیدونکو ته خبرداری ورکړی چې د زهراني سیند سویل ته له سیمو ووځي
د امریکا لخوا د هرمز تنګي د کلابندۍ پر مهال د ایران اړوند کښتۍ خلیج ته نوې لاره کاروي
پر اوکراین د روسیې په بریدونو کې درې تنه وژل شوي دي
د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردغان د کاناډا له لومړي وزیر کارنۍ سره ټیلیفوني خبرې وکړې.
د تورکیې د پارلمان رئیس له ملګرو ملتونو څخه د اسرائیل د غړیتوب د ځنډولو غوښتنه وکړه
پنټاګون په کیوبا کې د احتمالي نظامي عملیاتو لپاره پلان جوړونه "ګړندۍ" کړې ده
د امریکا سنا د ټرمپ د جنګي واکونو د محدودولو لپاره د ډیموکراټانو وروستۍ هڅه ناکامه کړه
افغانستان غزې ته له ۵۰۰ ټنو زیاته مرسته لېږلې ده
د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین چین ته سفر کوي
د تورکیې د ملي راډیو تلویزیون ( ټي آر ټي ) د بشري فلمونو د اتم پړاو لپاره نوم لیکنې پیل شوې
امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو د تطبیق ادارې  په ۲۰۲۵ مالي کال کې تر ۴۴۲،۰۰۰ څخه ډیر کسان ډیپورت کړي