نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
چین پر امریکا غږ وکړ چې پر سوله ییزو اټومي تاسیساتو بریدونه ودروي
بیجینګ خبرداری ورکوي چې دا ډول کړنې د اټومي وسلو د نه خپرولو رژیم کمزوری کوي؛ دا په داسې حال کې ده چې چین د اټومي وسلو د نه خپرولو د تړون (NPT) د ارزونې کنفرانس ته خپل راپور وړاندې کړی دی.
چین پر امریکا غږ وکړ چې پر سوله ییزو اټومي تاسیساتو بریدونه ودروي
چین پر امریکا غږ وکړ چې پر سوله ییزو اټومي تاسیساتو بریدونه ودروي / Reuters


چین د دوشنبې په ورځ پر امریکا غږ وکړ چې د هغو هېوادونو پر سوله ییزو اټومي تاسیساتو بریدونه ودروي چې اټومي وسلې نه لري. د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند "ګوو جیاکون" په بیجینګ کې خبریالانو ته وویل چې چین تېره اونۍ د اټومي وسلو د نه خپرولو د تړون (NPT) یوولسم ارزونکي کنفرانس ته خپل ملي راپور وسپاره.

ګوو وویل چې د ارزونې کنفرانس باید پر امریکا فشار راوړي ترڅو "د اټومي بې وسلې کولو په برخه کې خپل ځانګړی او لومړنی مسؤلیت ادا کړي، د هغو هېوادونو پر سوله ییزو اټومي تاسیساتو بریدونه ودروي چې اټومي وسلې نه لري، د اټومي وسلو د شریکولو له لارې د اټومي اتحادونو جوړول بس کړي، او د جاپان د خپلواکو اټومي وړتیاوو د ترلاسه کولو د هڅو په څېر منفي تمایلاتو مخه ونیسي."

نوموړي زیاته کړه چې واشنګټن باید د امریکا، بریتانیا او اسټرالیا ترمنځ د اټومي اوبتلونو (سبمارینونو) د همکارۍ، چې په "اوکوس" (AUKUS) مشهوره ده، د اټومي وسلو د خپرېدو خطرونو ته په سمه توګه پاملرنه وکړي.

په دغه راپور کې د اټومي خطرونو د کمولو او د اټومي جګړې د مخنیوي په اړه د بحثونو غوښتنه هم شوې ده. همدا راز غوښتنه شوې چې د اټومي مسایلو د حل لپاره باید له سیاسي او ډیپلوماتیکو لارو کار واخیستل شي او د مخ پر ودې هېوادونو دا حق خوندي شي چې له اټومي انرژۍ څخه د سوله ییزو موخو لپاره ګټه پورته کړي.

د چین اټومي پالیسي:
ویاند زیاته کړه چې بیجینګ د "دفاعي اټومي ستراتیژۍ" پیروي کوي، د اټومي وسلو د "نه لومړني کارونې" (no-first-use) پالیسي لري، او خپله اټومي وړتیا په هغې ټیټه کچه ساتي چې یوازې د ملي امنیت لپاره ورته اړتیا ده. ګوو وویل چې چین د NPT تړون د اعتبار او اغېزمنتیا په کلکه ننګه کوي.

هغه زیاته کړه: "ټول لوري باید د نړیوال ثبات ساتلو ته خپله ژمنتیا بیا تازه کړي، د ټولو لپاره د نه کمېدونکي امنیت پر اصل ولاړ پاتې شي او په تدریجي ډول د اټومي بې وسلې کولو په لور ګامونه پورته کړي." په راپور کې د اټومي وسلو د "نه لومړني کارونې" په اړه د یوه دوه اړخیز تړون د لاسلیک کېدو غوښتنه هم شوې ده.
چین تر دې وړاندې هم پر ایراني اټومي تاسیساتو د امریکا او اسرائیلو ګډ بریدونه غندلي وو او دا یې پر NPT تړون یو "سخت ګوزار" بللی و. له هغې راهیسې چې امریکا او اسرائیلو تېره میاشت پر ایران بریدونه پیل کړي، د ایران په "اردکان"، "بوشهر" او "خنداب" ښارونو کې یې اټومي تاسیسات او بنسټیزه زیربناوې په نښه کړې دي.

وپلټۍ
شي جنپینګ ټرمپ ته خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله په سمه توګه حل نه شي،'نښتې او شخړې'به رامنځته شي
د اوکراین پلازمینه کیف د روسیې د بې پیلوټه الوتکو او توغندیو له لوی برید سره مخ شوې.
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
اماراتو د ایران د جګړې پر مهال دغه هیواد ته د اسرائیل د قاتل لومړي وزیر نتنیاهو پټ سفر رد کړ
د پاکستان په سویل لویدیځ کې له وسله والو سره په نښته ۵ سرتېري او ۷ وسله وال وژل شوي
مهم خبرونه
ټرمپ له شي جین پینګ سره د مهمو خبرو لپاره بیجینګ ته ورسېد
روسیه: اوکراین باید د اوربند دمخه له ډونباس څخه ووځي، بیا د سولې بشپړې خبرې پیل کیدی شي
د تورکیې ولسمشر د ترکي هېوادونو په سرمشریزه کې د ګډون لپاره قزاقستان ته روان شو
کانګرس غړي د یوه راپور په حواله سنا ته ویلي چې امریکا د ایران په جګړه کې ۳۹ الوتکې له لاسه ورکړې دي
امریکا او چین د ټرمپ او شي جين پينګ تر لیدنې مخکې په سیول کې د سوداګرۍ په اړه خبرې وکړې
لبنان کې د اسرائیلو په وروستیو بریدونو کې يو لبناني سرتېری او روغتیايي پرسونل په ګډون ۱۴ تنه وژل شوي
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر: امریکا او ایران د جګړې د درولو لپاره "کافي اراده" ښودلې
راپور: سعودي عربستان پر خپلې خاورې له بریدونو وروسته پر ایران پټ بریدونه کړي دي
اردوغان: تورکیې د نړیوالو جګړو سربېره د خوراکي توکو د رسولو سلسله خوندي کړې ده