افغانستان
4 د لوستلو دقیقې
د افغانستان په کونړ ولایت کې د زلزلې له امله د مړو شمیره ۱۴۵۷ تنو ته لوړه شوه.
د ژغورنې ډلې په کونړ ولایت کې  د دې اونۍ زلزلو له امله د ویجاړ شویو کورونو له کنډوالو څخه د مړو د را ایستلو لپاره هڅې کوي، ځکه چې د ژوندي پاتې کسانو لپاره وخت مخ په ختمېدو دی. نړیوالې مرستندویه ادارې خبرداری ورکوي چې مالي سرچینې مخ په خلاصیدو دي
د افغانستان په کونړ ولایت کې د زلزلې له امله د مړو شمیره ۱۴۵۷ تنو ته لوړه شوه.
کونړ زلزله / AP

د افغانستان په کونړ ولایت کې د زلزلې له امله د مړو شمیره ۱۴۵۷ تنو ته لوړه شوه.

د ژغورنې ډلې په کونړ ولایت کې  د دې اونۍ زلزلو له امله د ویجاړ شویو کورونو له کنډوالو څخه د مړو د را ایستلو لپاره هڅې کوي، ځکه چې د ژوندي پاتې کسانو لپاره وخت مخ په ختمېدو دی. نړیوالې مرستندویه ادارې خبرداری ورکوي چې د خوراکي توکو، سرپناه او درملو لپاره مالي سرچینې مخ په کمېدو دي.

د زلزله ځپلو غرنیو ختیځو سیمو کې د لټون عملیات د چهارشنبې تر ناوخته روان وو، ځکه چې نور مړي هم له کنډوالو څخه را وایستل شول. د طالبانو اداره وایي چې د مړو شمېر له ۱،۴۵۷ څخه اوښتی، خو دقیق شمېرې لا هم نه دي راټولې شوې.

د کونړ په تر ټولو زیاته اغېزمنه شوې سیمه کې یو ژوندي پاتې شوی، عالم جان، وویل: "هر څه چې مو درلودل، ویجاړ شوي دي. زموږ کور را نسکور شو، او ټول سامانونه مو له لاسه ورکړل. یوازې دا جامې چې په تن مو دي، پاتې دي."

د ۶ درجې لومړۍ زلزله، چې په وروستیو کلونو کې په افغانستان کې تر ټولو مرګونې وه، د یکشنبې په ورځ په ۱۰ کیلومتره (۶ میله) ژوروالي کې د کونړ او ننګرهار په ولایتونو کې پراخه ویجاړۍ رامنځته کړه. د سه شنبې په ورځ د ۵.۵ درجې دویمې زلزلې د خلکو ترمنځ ویره خپره کړه او د ژغورنې عملیات یې اغیزمن کړل، ځکه چې دا زلزله د غرونو له سرونو ډبرې د راښویدو او د لرې پرتو کلیو لارو د بندولو لامل شوه.

چارواکي وایي چې شاوخوا ۳،۴۰۰ کسان ټپیان شوي او له ۶،۷۰۰ څخه زیات کورونه ویجاړ شوي دي. ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی چې د مړو شمېر ښایي نور هم لوړ شي، ځکه چې لا هم خلک د کنډوالو لاندې بند پاتې دي او د ژغورنې لپاره وخت مخ په ختمېدو دی.

د سره صلیب او سره میاشت نړیوال فدراسیون وایي چې بشري اړتیاوې "ډېرې پراخې دي او په چټکۍ سره مخ په زیاتېدو دي." دوی زیاته کړه چې د لومړنیو ارقامو له مخې، تر ۸۴،۰۰۰ پورې کسان په مستقیم او غیر مستقیم ډول اغېزمن شوي، او زرګونه کسان بې کوره شوي دي.

په کونړ ولایت کې په ځینو کلیو کې ټوله کورنۍ له منځه تللې ده. ژوندي پاتې شوي کسان په بېړه د خپلو کورنیو غړي لټوي، کنډوالې پلټي، مړي په کټونو کې  انتقالوي او د مرستې په انتظار کې د کلنګونو په مرسته قبرونه کني.

د رویټرز ټلویزیون لخوا خپاره شوي انځورونه ښیي چې ټرکونه، ځینې د اوړو بوجۍ بار کړي او ځینې نور خلک چې بیلچې ورسره دي، د لوړو غرنیو کلیو پر لور روان دي. چارواکو همدارنګه په هغو ځایونو کې چې هیلیکوپټرونه نه شي کښته کېدای، لسګونه کمانډو ځواکونه د هوا له لارې ښکته کړي دي.

په دې جنوبي اسیايي هېواد کې چې ۴۲ میلیونه نفوس لري او د جګړې، غربت او کمېدونکو مرستو له امله ځپل شوی، د ژغورنې او مرستې لپاره سرچینې کمې دي. سخت موسم هم د دې هڅو لپاره یوه بله ننګونه ده.

د روغتیا نړیوال سازمان د ۳ میلیونه ډالرو د مالي تشې یادونه کړې، او وایي چې د درملو، ټپونو د درملنې کټونو او اړینو توکو د دوامداره رسولو لپاره دا مرسته ډېره مهمه ده.

د ملګرو ملتونو د خوړو نړیوال پروګرام وایي چې یوازې د څلورو اونیو لپاره د ژوندي پاتې کسانو ملاتړ لپاره بودیجه او ذخیره لري. د دې پروګرام مشر جان ایلیف د چهارشنبې په ورځ وویل چې د اوږدې مودې لپاره د مرستو اړتیا ده.

د ناروې د کډوالو شورا مشر جاکوپو کاریدي له مرسته کوونکو وغوښتل چې یوازې د ژوند ژغورنې مرستو نه بلکې د اوږدمهاله ملاتړ لپاره هم ګامونه پورته کړي، څو افغانانو ته د دوامداره بېړنیو حالاتو څخه د وتلو فرصت ورکړل شي.

هغه زیاته کړه: "زلزله باید د یوه جدي یادونې په توګه عمل وکړي: افغانستان باید یوازې د یوې کړکېچنې پېښې وروسته پرېنښودل شي."

 

وپلټۍ
روسیه: اوکراین په لوهانسک کې پر کالج او لیلې برید کړی چې له امله يي په لسګونو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې
د لبنان په جنوب کې د اسرائیلو په هوايي بریدونو کې د دوو روغتیايي کارکوونکو په ګډون شپږ کسان وژل شوي
پاکستان  د امریکا او ایران د جګړې د پای ته په اړه نوي وړاندیزونه ایران سره تبادله کړي
د امریکا د استازو په جرګه کې جمهوري غوښتونکو د ټرمپ د ایران جنګي واکونو اړوند رایه اچونه لغوه کړه
روټه وايي چې 'پیاوړې اروپا، پیاوړې ناټو' به د وخت په تېرېدو سره پر یوه متحد باندې تکیه کمه کړي
روبیو د ایران سره د جګړې د پایته رسولو هیله وښوده
اسرائیلو د سوریې په جنوب کې د درعا ښار ته نږدې کرنیزې ځمکې په نښه کړې
د تورکیې د عامه اړیکو  رئیس: د تورکیې د خوړو اونۍ د تورکیې تمدن میراث څرګندوي
د ایران د فوټبال لوبډلې په تورکیه کې د فیفا نړیوال جام د ویزې پروسه پیل کړه
د پاریس ښاروال د فلسطیني ملکي وګړو لپاره د افتخاري تابعیت وړاندیز وکړ
ولسمشر اردوغان: تورکیه به د 'نسل وژنې شبکو' پر وړاندې له بشریت څخه دفاع ته دوام ورکړي
د ایران د هرمز ادارې د متحده عربي اماراتو له بندر څخه د جنوبي اوبو د کنټرول ادعا وکړه
حزب‌الله په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د لبنان په سویل کې پر اسرائیلي اشغالګرو ځواکونو د ۲۴ بریدونو خبر ورکړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د  سوډان د  لومړي وزیر ادریس سره په خبرو کې د سوډان د حاکمیت ملاتړ تکرار کړ
راپور: امریکا د ملګرو ملتونو د فلسطیني پلاوي د ویزو د لغوه کولو ګواښ کړی