نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
امریکا د محکمې له پریکړې سره سره ۲۲ کیوبایي کډوال ګوانتانامو ته واستول
د راپور له مخې چې د سې‌ شنبې په ورځ خپور شوی، امریکا۲۲ کیوبایي کډوال د کیوبا په ګوانتانامو خلیج کې خپلې سمندري اډې ته لېږدولي دي،
امریکا د محکمې له پریکړې سره سره ۲۲ کیوبایي کډوال ګوانتانامو ته واستول
امریکا د محکمې له پریکړې سره سره ۲۲ کیوبایي کډوال ګوانتانامو ته واستول / AP

امریکا د محکمې له پریکړې سره سره ۲۲ کیوبایي کډوال ګوانتانامو ته واستول

دا لیږد پدې میاشت کې سمندري اډې ته د کیوبا د اتباعو لومړی راتګ دی، چې د قانوني او بشري حقونو اندیښنې یې بیا راپورته کړې.

د راپور له مخې چې د سې‌ شنبې په ورځ خپور شوی، متحده ایالاتو ۲۲ کیوبایي کډوال د کیوبا په ګوانتانامو خلیج کې خپلې سمندري اډې ته لېږدولي دي، سره له دې چې یوې وروستۍ فدرالي محکمې پرېکړه کړې وه چې ادارې د کډوالو په دغه تاسیساتو کې د ساتلو له لارې له خپل واک څخه تيری کړی دی.

د راپور له مخې، دا سړي د یکشنبې په ورځ د کډوالۍ او ګمرکاتو د محافظت ادارې د چارټر الوتکې له لارې له لوېزیانا څخه راورسیدل. نیویارک ټایمز د موضوع سره د بلدو سرچینو په حواله ویلي چې باور کېږي دا د جنورۍ راهیسې لومړي کیوبایي اتباع دي چې ګوانتانامو ته استول شوي دي.

راپور زیاتوي چې د کډوالۍ او ګمرکاتو د محافظت ادارې شاوخوا ۷۳۰ سړي په دغه اډه کې توقیف کړي دي، چې ډېری یې د لاتینې امریکا له هېوادونو لکه السلوادور، ګواتیمالا او وینزویلا څخه دي.

د دفاع وزارت د یوه چارواکي په وینا، چې د ټایمز له ‌خوا په ناڅرګند نوم یاد شوی، له نويو لېږدول شوو کیوبایانو څخه پنځه تنه د «لوړ ګواښ ناقانونه بهرنیانو» په توګه نومول شوي، په داسې حال کې چې پاتې بندیان په هغو د لیلیې بڼه تاسیساتو کې ځای پر ځای شوي دي چې عموماً د کاریبین له سیمې څخه د پناه غوښتونکو کډوالو لپاره کارول کېږي.

قانوني او د حقونو اندېښنې بیا راڅرګندې شوې

ګوانتانامو خلیج تر ټولو ډېر د خپل پوځي زندان له امله پېژندل کېږي، هغه ځای چې د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر ۱۱ له بریدونو وروسته نیول شوي بندیان پکې د کلونو لپاره، ډېری وخت پرته له تور پورې کېدو، ساتل کېدل او د هغو کړنو سره مخ ول چې د حقونو ډلو له‌ خوا د شکنجې او ناوړه چلند په توګه بیان شوې دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په جنورۍ کې اعلان وکړ چې د توقیف مرکز د کارونې د پراخولو پلان لري څو بې اسناده کډوال پکې وساتل شي، هغه ګام چې د مدني ازادیو د سازمانونو له سختو نیوکو سره مخ شوی دی.

په واشنګټن کې یوه فدرالي قاضي په دې وروستیو کې پرېکړه وکړه چې د ټرمپ اداره په ګوانتانامو کې د کډوالو د توقیف لپاره قانوني واک نه لري، چې د دوامداره لېږد قانوني کیدو په اړه یې پوښتنې راپورته کړې دي.

د امریکا د مدني ازادیو اتحادیې (ACLU) او نورو مدافع ډلو خبرداری ورکړی چې په ساحلي اډه کې د کډوالو ساتل د جدي بشري حقونو د سرغړونو خطر لري، او د عادلانه قانوني بهیر او روڼتیا د تضمین لپاره یې د وکیلانو د سمدستي لاسرسي غوښتنه کړې ده.

وپلټۍ
امریکا په اروپا کې ناټو ته ورکړل شوې الوتکې او جنګي کښتۍ کموي
ټرمپ ادعا کوي چې له ایران سره به «لویه» هوکړه په اروپا کې لاسلیک شي
غزه کې د اسرائیلو په ډزو کې درې فلسطینیان ټپیان شوي، پوځ په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې کور ویجاړ کړ
په سوریه کې د بهرنیو چارو په وزارت سایبري برید شوی
اسرائیل په فلسطین کې خپل اشغال ته وسعت ورکوي
نړیوال قدرتونه د امریکا او ایران ترمنځ د زغم غوښتنه کوي
تورکیې د جنوبي قبرس د یوناني ادارې او فرانسې ترمنځ د ځواکونو د تړون په اړه سخت غبرګون وښود
ایران له وروستیو امریکايي بریدونو وروسته اوربند "بې مانا" اعلان کړ
د برېتانیا وزیر په شمالي آیرلنډ کې د کډوالۍ ضد تاوتریخوالی 'نژادپاله بدماشي' وبلله او ویې غندله
د سویس او فرانسې په پوله د جي-۷ (G7) سرمشریزه؛ د لاریونونو له وېرې سخت امنیتي تدابیر
اسرائیل وايي چې له لبنان څخه توغول شوي توغندي یې ځواکونو ته نږدې لګیدلي دي
په سویلي چین کې یوې چاودنې اووه کسان ووژل او ۱۷ نور یې ټپیان کړل
د امریکا د ولسمشر مرستیال جې ډي وینس: نتانیاهو 'بې له شکه ځینې غلط کارونه کړي دي'
په ایران کې دننه د امریکا پراخو نویو بریدونو ګڼې موخې لړزولې دي
ایران وايي په اردن کې یې د امریکا په هوايي اډه برید کړی او ادعا کوي چې جنګي الوتکې یې ویجاړې کړې دي