د ملګرو ملتونو امنیت شورا د چهارشنبې په ورځ د یوې پرېکړه لیک لپاره رایه اچونه پلان کړې چې په هغې کې د غزې لپاره د "فوري، بې قید او شرطه او دایمي اوربند" غوښتنه شوې ده چې ټولې خواوې یې درناوی وکړي.
د ملګرو ملتونو ډیپلوماټانو ویلي چې متحده ایالات به ښایي دې پرېکړه لیک ته ویټو ووایي.
په غزه کې د بشري وضعیت د "فاجعوي" په توګه یادولو سره، په دې وړاندیز شوې پرېکړه لیک کې د دې غوښتنه شوې چې "په غزه کې د بشري مرستو د ننوتلو ټول محدودیتونه فوري او بې قید او شرطه لرې شي او د دې مرستو خوندي او بې خنډه وېش په پراخه کچه ترسره شي، په ځانګړي ډول د ملګرو ملتونو او بشري شریکانو له لارې."
د چهارشنبې په ماسپښین ناوخته ټاکل شوې رایه اچونه د هغو ورځنیو اسرائيلي بریدونو په منځ کې ترسره کېږي چې د متحده ایالاتو ملاتړ لرونکي یوه لانجمن مرستندویه مرکز ته د فلسطیني مرستو غوښتونکو پر وړاندې کېږي.
ملګرو ملتونو د دې نوي سیستم مخالفت کړی، ویلې یې دي چې دا د غزې د لوږې مخ په زیاتېدونکي بحران حل نه کوي، اسرائيل ته اجازه ورکوي چې مرستې د وسلې په توګه وکاروي، د بې طرفۍ، او خپلواکۍ د بشري اصولو سره سمون نه لري.
د دې مسودې پرېکړه لیک غوښتنه کوي چې ټول اړین بشري خدمات د نړیوال بشري قانون او د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د پرېکړه لیکونو سره سم بېرته ورغول شي.
د امریکا ویټو؟
د بېلابېلو هېوادونو څو دیپلوماتانو چې د سه شنبې په ورځ یې د نوم نه ښودلو په شرط خبرې وکړې، ځکه خبرې اترې خصوصي وې، وویل چې دوی تمه لري متحده ایالات به دې پرېکړه لیک ته ویټو ووایي.
دیپلوماتانو هم وویل چې د شورا د ۱۰ ټاکل شویو غړو استازو هڅه وکړه چې د امریکایي اړخ سره خبرې وکړي، خو بې پایلې پاتې شول.
د ملګرو ملتونو لپاره د امریکا ماموریت وویل چې دوی په دې وخت کې د دې مسودې پرېکړه لیک په اړه هېڅ تبصره نه لري.
یو پرېکړه لیک د تصویب لپاره باید ۹ رایې ترلاسه کړي او د دایمي غړو - متحده ایالات، روسیه، چین، بریتانیا یا فرانسې - لخوا ویټو ونه شي.
له اکتوبر ۷، ۲۰۲۳ څخه راپدېخوا، امنیت شورا د غزې اړوند ۱۴ پرېکړه لیکونو باندې رایه ورکړې او څلور یې تصویب کړي دي.
وروستی پرېکړه لیک هم د شورا د ۱۰ ټاکل شویو غړو لخوا وړاندیز شوی و او د "فوري، بې قید او شرطه او دایمي اوربند" غوښتنه یې کړې وه چې ټولو خواوو یې درناوی وکړ.
د نومبر په ۲۰ نېټه د شورا ۱۴ غړو د دې په ملاتړ رایه ورکړه، خو متحده ایالاتو پرې ویټو ولګاوه.
د اسراییلو وژنې
اسرائيل له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې په غزه کې یو نسل وژنه ترسره کوي. فلسطینیانو د ۵۴،۴۷۰ څخه د زیاتو کسانو وژنه ثبت کړې چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.
د فلسطین رسمي خبري اژانس (وافا) په وینا، شاوخوا ۱۱،۰۰۰ فلسطینیان د ویجاړو شویو کورونو لاندې ښخ شوي دي.
کارپوهان بیا وایي چې د مړو اصلي شمېر د غزې چارواکو لخوا راپور شوي شمېر څخه ډېر زیات دی او ښایي شاوخوا ۲۰۰،۰۰۰ ته ورسېږي.
د دې نسل وژنې په ترڅ کې، اسرائيل د محاصره شوې سیمې ډېره برخه ویجاړه کړې او د دې ټول نفوس یې په عملي توګه بې ځایه کړی دی.
