د امریکا قانون جوړونکي پر چین د چپ جوړولو د وسایلو پر پلور د پراخو بندیزونو غوښتنه کوي

چینایي شرکتونو تېر کال د ۳۸ میلیارد ډالرو په ارزښت تجهیزات اخیستي دي.

وروسته له هغه چې یوې دوه ګونديزې پلټنې وموندله چې چینایي چپ جوړونکو تېر کال د ۳۸ میلیارد ډالرو په ارزښت پرمختللي وسایل پیرودلي دي د امریکا قانون جوړونکو پر چین  د چپ جوړولو د تجهیزاتو پر پلور د پراخو بندیزونو لګولو غوښتنه کړې.

د امریکا متحده ایالتونو، جاپان او هالنډ لخوا په صادر شویو مقرراتو کې نیمګړتیاوې د دې لامل شوي چې د غیر امریکایي چپ تجهیزاتو تولیدونکي پر ځینې چینایي شرکتونو هغه څه وپلوري چې امریکایي شرکتونو یې نشو پلورلی، دا خبره د سه شنبې په ورځ د چین په اړه د  امریکا متحده ایالتونو  د استازو جرګې د ځانګړې کمیټې لخوا په خپور شوي راپور کې راغلې ده.

کمیټې د ځانګړو چینایي چپ جوړونکو باندې د محدودو بندیزونو پر ځای، د امریکا او متحدینو لخوا یې چین ته د چپ جوړولو د وسایلو پر پلور د پراخو بندیزونو غوښتنه وکړه.

دا ۳۸ میلیارد ډالره د پنځو لویو سیمي کنډکټر جوړوونکو تجهیزاتو له عرضه کونکو څخه پرته له دې چې قانون مات شي، پیرودل شوي، چې دا د ۲۰۲۲ کال په پرتله ۶۶ سلنه زیاتوالی ښیي.

راپور موندلې چې دا د Applied Materials، Lam Research، KLA، ASML او Tokyo Electron د مجموعي پلور نږدې ۳۹ سلنه جوړوي.

راپور وایي: "دا هغه پلور دی چې چین یې د پراخو سیمي کنډکټرونو په جوړولو کې په زیاتیدونکي توګه سیال کړ، چې په ټوله نړۍ کې د بشري حقونو او ډیموکراتیکو ارزښتونو لپاره ژورې اغیزې لري."

د امریکا دیموکرات او جمهوري غوښتونکو دواړو ادارو هڅه کړې چې د مایکروچپس جوړولو لپاره د چین وړتیا محدوده کړي، کوم چې د مصنوعي استخباراتو او نظامي عصري کولو په څېر برخو کې خورا مهم دي. دواړه اقتصادي زبرځواکونه هم هڅه کوي چې نورو هیوادونو ته پرمختللې ټیکنالوژي، لکه د مصنوعي استخباراتو ډیټا مرکزونه وپلوري.

د ټوکیو الیکټران د امریکایي څانګې رییس، مارک وویل، چې سږکال چین ته د صنعت پلور په کمیدو پیل کړی، یو څه د نویو مقرراتو له امله او د متحده ایالاتو او جاپان دولتونو ترمنځ د لا زیاتې همغږۍ هرکلی یې وکړ.

هغه  رویټرز ته په یوه مرکه کې وویل: "زه فکر کوم دا روښانه ده، د متحده ایالاتو له نظره، یوه داسې پایله شتون لري چې لاهم غوښتل کیږي خو تر اوسه نه ده ترلاسه شوې."

ASML او KLA له تبصرې کولو ډډه وکړه. Applied Materials او Lam Research د تبصرې غوښتنې ته ځواب ونه وایه.

کمیټې وویل چې د وسایلو جوړونکو د راپور په اړه له کمیټې سره همکاري کړې او د موندنو په اړه ورته خبر ورکړل شوی و.

درې چینایي شرکتونه چې د وسایلو جوړونکو لوی پیرودونکي شوي، SwaySure Technology Co، Shenzhen Pengxinxu Technology Co او SiEn (Qingdao) Integrated Circuits Co، د ځانګړې امنیتي اندیښنې وړ دي.

دوی تېر کال د کانګرس د کمیټې د مشرانو، د میشیګان د جمهوري غوښتونکي جان مولینار او د الینوس دیموکرات راجا کرشنامورتي لخوا، د سوداګرۍ وزارت ته په یوه لیک کې په نښه شوي وو چې د Huawei Technologies سره د مرستې لپاره د یوې پټې شبکې سره د اړیکو تورونه یې لګولي وو، او د متحده ایالاتو چارواکو د دسمبر په میاشت کې دوی ته صادرات بند کړل.

راپور سپارښتنه کړې چې په پراخو بندیزونو کې باید هغه اجزاو باندې سخت محدودیتونه شامل وي چې چین یې د خپلو چپ جوړولو وسایلو جوړولو لپاره کارولی شي.