افغانستان
3 د لوستلو دقیقې
په افغانستان کې فیسبوک او انسټګرام ته د موبایل لاسرسی په قصدي توګه محدود شوی: څارونکې اداره
یوې انټرنیټي څارونکې ادارې د چهارشنبې په ورځ وویل، په افغانستان کې د فیسبوک، انسټاګرام او سنیپچاټ په ګډون یو شمیر ټولنیزو رسنیو ته لاسرسی "په قصدي توګه محدود" شوی دی. دا پېښه په هیواد کې د ۴۸ ساعته مخابراتي پرېکون څخه یوه اونۍ وروسته رامنځته شوې ده.
په افغانستان کې فیسبوک او انسټګرام ته د موبایل لاسرسی په قصدي توګه محدود شوی: څارونکې اداره
په افغانستان کې فیسبوک او انسټګرام ته د موبایل لاسرسی په قصدي توګه محدود شوی: څارونکې اداره / Reuters

په افغانستان کې فیسبوک او انسټګرام ته د موبایل لاسرسی په قصدي توګه محدود شوی: څارونکې اداره

یوې انټرنیټي څارونکې ادارې د چهارشنبې په ورځ وویل، په افغانستان کې د فیسبوک، انسټاګرام او سنیپچاټ په ګډون یو شمیر ټولنیزو رسنیو ته لاسرسی "په قصدي توګه محدود" شوی دی. دا پېښه په هیواد کې د ۴۸ ساعته مخابراتي پرېکون څخه یوه اونۍ وروسته رامنځته شوې ده.

د فرانسې خبري اژانس خبریالانو راپور ورکړی، چې د سې شنبې راهیسې د هیواد په بیلابیلو ولایتونو کې په ځیرکو تیلیفونونو کې ټولنیزو رسنیو ته لاسرسی په وقفه يي ډول ممکن و، په داسې حال کې چې د انټرنیټ سرعت د نورمال په پرتله د پام وړ کم شوی و.

"نیټ بلاکس" چې د سایبري امنیت او انټرنیټ حکومتولۍ څارونکې اداره ده، وویل: "دا محدودیتونه اوس په څو انټرنیټي شرکتونو کې تایید شوي، او بڼه یې ښیي چې دا یو قصدي محدودیت دی."

دا خنډ "په عمده توګه په موبایل اغیزه کوي خو ځینې ثابتې لیکې هم اغیزمنې شوې دي."

د طالبانو حکومت د فرانسې خبري اژانس د تبصرې غوښتنو ته ځواب نه دی ویلی.

تېره دوشنبه په افغانستان کې هغه مهال ګډوډي رامنځته شوه کله چې د ګرځنده تیلیفون خدمت او انټرنیټ پرته له خبرتیا پرې شول، چې له امله یې کاروبارونه په ټپه ودرېدل او د نړۍ سره  افغانستان اړیکې پرې کړې.

دا پراخ پرېکون څو اونۍ وروسته له هغه رامنځته شو چې حکومت د خپل پټ مشر، هبت الله اخندزاده په امر، د "غیر اخلاقي کړنو" د مخنیوي لپاره ځینو ولایتونو ته د ګړندي انټرنیټي اړیکو په پرې کولو پیل وکړ.

نیټ بلاکس ویلي و چې دا پرېکون "د خدمت له قصدي قطع کولو سره سمون خوري"، او زیاته یې کړه چې اړیکه د عادي کچې شاوخوا یو سلنې ته راټیټه شوې وه.

دا لومړی ځل دی چې په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو حکومت له واکمنېدو او د اسلامي شریعت د سختې نسخې له پلي کولو وروسته په هیواد کې مخابراتي اړیکې پرې کیږي.

حکومت تر اوسه د دې پرېکون په اړه څه نه دي ویلي.

په ځانګړې توګه د افغان نجونو او ښځو لپاره، انټرنیټ په داسې یو هیواد کې د ژوند یوه مهمه وسیله ده چیرې چې دوی له منځنیو ښوونځیو، پوهنتونونو، ورزشي کلبونو، پارکونو او ډیری کارونو څخه منع دي.

۲۴ کلنې غزال، چې یوازې یې د خپل لومړي نوم د کارولو غوښتنه وکړه، وویل: "که دوی انسټګرام یا نورې ټولنیزې رسنۍ بندې کړي، زه به ډیره خپه شم ځکه چې دا یوازینۍ لار ده چې زه له نړۍ سره اړیکه ټینګولی شم."

"دا ټولنیزې رسنۍ زما لپاره اصلي لاره ده چې له خپلو ملګرو سره چې په نورو هیوادونو کې اوسیږي، په اړیکه کې پاتې شم."

د "ډیټا رپورټل" تخصصي ویب پاڼې له مخې، د ۲۰۲۵ کال په پیل کې، په افغانستان کې ۱۳.۲ میلیونه خلکو انټرنیټ ته لاسرسی درلود - چې د نفوس شاوخوا ۳۰.۵ سلنه کیږي. شاوخوا ۴.۰۵ میلیونه خلکو ټولنیزې رسنۍ کارولې.

وپلټۍ
د امریکا د کانګرس یو لوړپوړی هئیت به په تورکیه کې د اقلیم په اړه د کوپ ۳۱ په غونډه کې ګډون وکړي
د جرمني یو پیژندل شوی سیاستوال او د یو سیاسي ګوند مشر د هوټل په کوټه کې مړ وموندل شو
منځمهاله ټاکنو کې له سختې ماتې وروسته هیګسېټ د ایران د جګړې پر سر د جمهوري غوښتونکو غصه پارولې
وینس د ۲۰۲۸ کال د ولسمشرۍ ټاکنو له پیل وړاندې د خپلې سیاسي اډې د پراخولو په لټه کې دی
ټرمپ د هغه د استیضاح په اړه هر ډول  ګواښ رد کړ او ډیموکراتانو ته یې د هغې د تعقیبولو په اړه خبرداری
ایران د امریکا په منځمهاله ټاکنو کې د ټرمپ له ماتې وروسته د «ټرمپیزم د زوال» ادعا وکړه
امریکا یوې فدرالي محکمې د سه شنبې په ورځ افغانستان ته د لسګونو افغان کډوالو د شړلو د ځنډولو حکم وکړ
تورکیه د  COP31 کنفرانس په غونډه کې د کاربن کمولو لپاره د لوی پلیټ فارم پرانستلو ته چمتو ده
۸ تنو مسلمانانو د امریکا کانګرس ته لار پیدا کړه
په امریکا کې ډیموکراټانو د استازو جرګې او سنا دواړو ټاکنې وګټلې
چین د چین ، روسیې او امریکا د ولسمشرانو د احتمالي سرمشریزې په اړه د اړیکو نیول تایید کړل.
السعید د امریکا سنا ته د لومړي مسلمان په توګه وټاکل شو
ټرمپ په منځمهاله ټاکنو کې د جمهوري غوښتونکو ماتې د ایران له جګړې او د سون توکو له لوړو بیو سره وتړله
د اسرائیلو د اپوزیسیون مشر د امریکا له منځمهاله ټاکنو وروسته له نتنیاهو سره د ګډ حکومت جوړول رد کړل
ډیموکراتانو په منځمهاله ټاکنو کې د کانګرس د دواړو مجلسونو واک ترلاسه کړ .