ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله
د تورکیې بې پیلوټه پټې (Stealth) جنګي الوتکې "قزل ایلما" (Kizilelma) یو مهم پړاو ته ورسېده، چې په یوه مجازي ازموینه کې یې د ځايي پرمختللي "مراد AESA" رادار په کارولو سره یوه F-16 جنګي الوتکه په نښه او په مستقیم ډول وویشتله.
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله / TRT Balkan
 

د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله

د تورکیې بې پیلوټه پټې (Stealth) جنګي الوتکې "قزل ایلما" (Kizilelma) یو مهم پړاو ته ورسېده، چې په یوه مجازي ازموینه کې یې د ځايي پرمختللي "مراد AESA" رادار په کارولو سره یوه F-16 جنګي الوتکه په نښه او په مستقیم ډول وویشتله.

د تورکیې د بې پیلوټه الوتکو لوی شرکت، بایکار، د پنجشنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې بیرقدار قزل ایلما، چې په ملي کچه او د شرکت په خپلو سرچینو جوړه شوې، په بریالیتوب سره یو له هغو مهمو پړاوونو څخه تېره شوه چې په جګړه کې به یې اغېزمنتوب ثابت کړي.

دغې ملي جوړې شوې بې پیلوټه پټې جنګي الوتکې، چې د تکیرداغ په چورلو کې د "آکینجی" د الوتنې روزنیز او ازمایښتي مرکز څخه یې الوتنه وکړه، د ۴،۵۷۲ مترو په منځنۍ ارتفاع کې یې یو ساعت او ۴۵ دقیقې الوتنه ترسره کړه، له F-16 الوتکو سره یې په ګډه جوړښت کې الوتنه وکړه او د ملي رادار او مهماتو یوځایوالی یې تایید کړ.

د دې الوتنې سره د بیرقدار قزل ایلما د ازموینو په ترڅ کې د الوتنې ټوله موده له ۵۵ ساعتونو څخه زیاته شوه.

د تورکیې د هوايي ځواک دوه F-16 جنګي الوتکو هم د " بیرقدار-قزل ایلما ګوکدوغان مهماتو تړل شوې الوتنې او مراد AESA رادار فعالیت ازموینه" کې برخه اخیستې وه.

په داسې حال کې چې یوې F-16 الوتکې له بیرقدار قزل ایلما سره په نږدې واټن کې الوتنه وکړه، ترڅو د پیلوټ لرونکو جنګي الوتکو سره د دې پلیټ فارم مطابقت وښيي، بلې F-16 د سناریو له مخې د "هدفي الوتکې" رول لوباوه.

ازموینه

د ازموینې د یوې برخې په توګه، بیرقدار قزل ایلما د اسلسن دفاعي شرکت  لخوا جوړ شوي مراد AESA رادار په کارولو سره د ۴۸.۲ کیلومتره په واټن کې یو F-16 هدف کشف او پرې قفل شو.

بیا یې د TUBITAK SAGE لخوا جوړ شوي ګوک دوغان توغندي په کارولو سره یو مجازي الکترونیکي توغول ترسره کړل.

په دې مجازي ازموینه کې، بیرقدار قزل ایلما په هوا-هوا جګړه کې یو مهم ګام پورته کړ، چې په یوه مجازي چاپیریال کې یې یو ډېر ځیرک F-16 هدف په مستقیم ګوزار سره له منځه یووړ.

د ازموینې یو له خورا مهمو پړاوونو څخه د الوتکې، رادار او توغندي ترمنځ د مخابراتي زیربنا ازمایل وو.

پر F-16 له قفل کېدو وروسته، بیرقدار قزل ایلما په بې ساري ډول د مراد AESA رادار څخه د هدف، موقعیت او سرعت فوري معلومات په خپل وزر کې لېږدول شوي ګوکدوغان توغندي ته ولېږدول.

د بیرقدار قزل ایلما او مهماتو ترمنځ د دې ډیټا لینک بریالی تایید د بې پیلوټه جنګي الوتکې په وړتیا کې یو مهم پړاو و چې د لید له ساحې بهر (BVR) اهداف له منځه یوسي.

د تکیرداغ په اسمان کې په دې تاریخي الوتنه کې، درې مختلف او ننګونکي ازمایښتي سناریوګان په ورته وخت کې په بریالیتوب سره ترسره شول.

په داسې حال کې چې د F-16 ګډې الوتنې، چې د پیلوټ لرونکو جنګي الوتکو سره یې ګډ عملیاتي وړتیا وښودله، د راتلونکي هوايي جګړې مفکورې ته رڼا واچوله، د ګوکدوغان سره د پلیټ فارم ایروډینامیکي او ایویونیک مطابقت تایید شو.

د ملي مراد AESA رادار د کشف، تعقیب، قفل کولو او ډیټا لیږد وړتیاوې، چې په هماغه الوتنه کې فعالې شوې وې، هم په ننګونکو شرایطو کې ثابتې شوې.

وپلټۍ
ایران امریکا تورنه کړه چې د بیولوژیکي وسلو د ادعاوو له لارې پر عراق د یرغل «فریب» بیا تکراروي
د تورکیې مرستیال ولسمشر جودت یلمز د ازبکستان له ولسمشر میرضیایف سره لیدنه وکړه
اردوغان: د تورکیې بې‌پیلوټه جنګي الوتکه «قزل‌الما» د دندې په موخه د تورکیې وسله وال پوځ ته وسپارل شو
د امریکا سنا مجلس د ایران د جګړې د پای ته رسولو په خاطر مسوده رد کړه.
د مهمو خبرونو غورچاڼ
اسرائیلي ځواکونو په مرکزي غزه کې د فلسطینیانو کورونه په بمونو الوزولي .
شي، ټرمپ او پوتین درې اړخیزه غونډه پایته ورسیده.
د غیرقانوني اسرائیلي ښارګوټو اوسیدونکو د پوځ تر ساتنې لاندې د یوسف ع مقبرې باندې چاپه واچوله
د هالنډ د وسلو جوړونې شرکت کارکوونکو اوکراین سره پر روسیه د بې‌پیلوټه الوتکو په بریدونو کې مرسته کړې
د حوثي ملېشو برید په ریاض کې د سعودي عربستان د عامه پانګونې صندوق ودانۍ زیانمنه کړې ده.
ټرمپ وايي، امریکا د ایران جګړې د پای ته رسولو لپاره د چین یا روسیې مرستې ته اړتیا نه لري
ټرمپ د آسیا-پسیفک اقتصادي همکارۍ  سرمشریزې په څنډه کې له شي جین پینګ او پوتین سره جلا جلا لیدنې وکړې
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د چین ولسمشر شي د امریکا د ولسمشر ټرمپ هرکلی وکړ او د چین د «متقابل عمل دود» نه یادونه وکړه.
اردوغان: اسرائیل غزه د «نړۍ پر تر ټولو لوی اجباري کمپ» بدله کړې ده.