تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر اسرائیل وغنده او ویې ویل چې د ګاونډیو په وړاندې یې ستراتیژي نه منونکې ده
هاکان فیدان فایننشل ټایمز ته وویل: "اسرائیل هر عرب او مسلمان هیواد ته د ګواښ په سترګه ګوري، او دا خورا خطرناک دی. د خپلو ټولو سرحدي ایالتونو د کمزوري ساتلو ستراتیژي نه منونکې ده."
00:00
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر اسرائیل وغنده او ویې ویل چې د ګاونډیو په وړاندې یې ستراتیژي نه منونکې ده
/ AFP

د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان خبرداری ورکړی چې د اسرائیلو چلند د خپلو ګاونډیانو سره یو مهم ګواښ دی.

د بریتانیا له فایننشل ټایمز سره د پنجشنبې په ورځ په یوه مرکه کې، فیدان د اسرائیل د وروستیو بریدونو په اړه چې د سوریې په جنوب کې یې کړي، وویل: "په ځمکه باندې روان بریدونه او نوي نظامي حرکتونه ښکاره پارونه ده."

هغه زیاته کړه: "اسرائیل هر عرب او مسلم هیواد ته د ګواښ په سترګه ګوري، او دا فوق العاده خطرناک دی. دا ستراتیژي چې ټول سرحدي هیوادونه ضعیف وساتي، د منلو نه ده."

په سوریه کې فعالې ترهګرې ډلې

فیدان ټینګار وکړ چې د PKK/YPG په مشرۍ SDF — چې په سوریه کې فعاله ترهګره ډله ده — د تورکیې "قسم خوړلی دښمن" دی، او ویې ویل: "موږ نشو پرېښودای چې دوی خپل فعالیت ته دوام ورکړي." هغه وویل، تورکیه غواړي د دمشق نوي حکومت ته فرصت ورکړي چې د PKK/YPG ترهګریزې مسئلې ته رسېدنه وکړي.

فیدان زیاته کړه، که اړتیا شوه، تورکیه چمتو ده چې په شمال ختیځه سوریه کې هغه کمپونه او زندانونه په خپل کنټرول کې واخلي چې دا مهال د PKK/YPG تر کنټرول لاندې دي، چیرې چې د داعش ترهګر او د هغوی کورنۍ ساتل کیږي.

هغه وویل: "دا د استخباراتو او هوايي ځواک خبره ده." نوموړي زیاته کړه: "که موږ، د سوریې ګاونډیان، خپله سیمه ییزه طرحه جوړه کړو، نو موږ کولی شو له داعش سره جګړه وکړو، حتی که امریکا پریکړه وکړي چې له سیمې ووځي."

د تېر دسمبر په میاشت کې د اسد رژیم له سقوط وروسته، تورکیې بیا بیا PKK/YPG ته ویلي چې ځان منحل کړي، کنه نو له احتمالي پوځي عملیاتو سره به مخ شي. د سوریې نویو واکمنانو هم ویلي چې په هیواد کې د یو خپلواک نظامي ځواک لپاره هېڅ ځای نشته.

د ټرمپ کړنې او د اروپا د امنیت جوړښت

فیدان هم د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ وروستیو اقداماتو ته اشاره وکړه، کوم چې د لویدیځ ډېری مشران یې اندېښمن کړي دي، او وړاندیز یې وکړ چې دا اقدامات باید "زمونږ لپاره د ویښیدو زنګ وي چې متحد شو او خپل ځان ته یو مرکز پیدا کړو."

هغه زیاته کړه که چېرې ناټو له منځه ولاړه شي، تورکیه به وغواړي چې د هر نوي اروپایي امنیتي جوړښت برخه شي.

تورکیه له تېرو ۷۰ کلونو راهیسې د ناټو غړی دی، او د ناټو دویم لوی پوځ لري. فیدان د اروپايي امنیت په اړه وویل: " پيرۍ له بوتله وتلې دی، او بېرته نشي ورګرځېدلی."

هغه زیاته کړه: "حتی که ولسمشر ټرمپ دا پرېکړه ونه کړي چې پدې وخت کې له اروپا ووځي، دا امکان شته چې په راتلونکي کې یو څوک چې ورته نظرونه او سیاسي افکار لري، د اروپا امنیت ته د امریکا له مرستو کمولو فکر وکړي."

وپلټۍ
د فنلنډ ولسمشر تورکیه د اروپا یو مهم امنیتي لوبغاړی او د ناټو نه بېلېدونکی متحد وباله.
سعودي شرکت په پاکستان کې د ۳۰ میلیارده ډالرو په ارزښت د انرژۍ زېربناوو د پراختیا هوکړه لاسلیک کړه
د منګولیا ولسمشر ویلي د فساد له تورونو وروسته به استعفا وکړي او ژمنه یې وکړه چې خپل نوم به پاک کړي.
د عراق پارلماني پلټنو په «جرف الصخر» کې د تېلو د قاچاق شواهد افشا کړل
فیدان وايي تورکیه باید د سیمه‌ییز اتصال د پیاوړتیا مشري پر غاړه واخلي
یو عدلي طب کارپوه وايي چې د اپسټین مړینه تر ځان‌وژنې ډېره له وژنې (قتل) سره ورته والی لري
وینس وايي د ټرمپ اداره به اجازه ورنه کړي چې له ایران سره جګړه پر یوې بلې «نه ختمېدونکې جګړې» بدله شي
د مهمو خبرونو غورچاڼ
اردوغان د تورکیې په کوربه‌توب د COP31 سرمشریزه په تاریخ کې «تر ټولو بریالۍ» سرمشریزه وبلله.
ایران وايي چې هرمز تنګي ته نږدې یې د امریکا یوه پوځي بې‌ پیلوټه الوتکه نیولې ده
عراقچي وايي،د امریکا لخوا د ایران د شرطونو د منلو په صورت کې په دوو ورځو کې به هرمز تنګی پرانیزو.
په هرمز تنګي کې درې د تېلو لېږدوونکې بېړۍ له سمندري ماینونو سره جنګیدلي دي.
شیخه حسینه واجد وايي چې د اعدام د سزا له ګواښ سره سره به په ډسمبر کې بنګله دېش ته ستنه شي.
د غزې روغتیايي چارواکي وايي، اسرائیلو په غزه کې په تازه بریدونو کې درې فلسطینیان وژلي دي
پاکستان : د سیمه‌ییزې همکارۍ د پرمختګ لپاره افغانستان باید د ګاونډیان اندیښنې حل کړي