تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر اسرائیل وغنده او ویې ویل چې د ګاونډیو په وړاندې یې ستراتیژي نه منونکې ده
هاکان فیدان فایننشل ټایمز ته وویل: "اسرائیل هر عرب او مسلمان هیواد ته د ګواښ په سترګه ګوري، او دا خورا خطرناک دی. د خپلو ټولو سرحدي ایالتونو د کمزوري ساتلو ستراتیژي نه منونکې ده."
00:00
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر اسرائیل وغنده او ویې ویل چې د ګاونډیو په وړاندې یې ستراتیژي نه منونکې ده
/ AFP

د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان خبرداری ورکړی چې د اسرائیلو چلند د خپلو ګاونډیانو سره یو مهم ګواښ دی.

د بریتانیا له فایننشل ټایمز سره د پنجشنبې په ورځ په یوه مرکه کې، فیدان د اسرائیل د وروستیو بریدونو په اړه چې د سوریې په جنوب کې یې کړي، وویل: "په ځمکه باندې روان بریدونه او نوي نظامي حرکتونه ښکاره پارونه ده."

هغه زیاته کړه: "اسرائیل هر عرب او مسلم هیواد ته د ګواښ په سترګه ګوري، او دا فوق العاده خطرناک دی. دا ستراتیژي چې ټول سرحدي هیوادونه ضعیف وساتي، د منلو نه ده."

په سوریه کې فعالې ترهګرې ډلې

فیدان ټینګار وکړ چې د PKK/YPG په مشرۍ SDF — چې په سوریه کې فعاله ترهګره ډله ده — د تورکیې "قسم خوړلی دښمن" دی، او ویې ویل: "موږ نشو پرېښودای چې دوی خپل فعالیت ته دوام ورکړي." هغه وویل، تورکیه غواړي د دمشق نوي حکومت ته فرصت ورکړي چې د PKK/YPG ترهګریزې مسئلې ته رسېدنه وکړي.

فیدان زیاته کړه، که اړتیا شوه، تورکیه چمتو ده چې په شمال ختیځه سوریه کې هغه کمپونه او زندانونه په خپل کنټرول کې واخلي چې دا مهال د PKK/YPG تر کنټرول لاندې دي، چیرې چې د داعش ترهګر او د هغوی کورنۍ ساتل کیږي.

هغه وویل: "دا د استخباراتو او هوايي ځواک خبره ده." نوموړي زیاته کړه: "که موږ، د سوریې ګاونډیان، خپله سیمه ییزه طرحه جوړه کړو، نو موږ کولی شو له داعش سره جګړه وکړو، حتی که امریکا پریکړه وکړي چې له سیمې ووځي."

د تېر دسمبر په میاشت کې د اسد رژیم له سقوط وروسته، تورکیې بیا بیا PKK/YPG ته ویلي چې ځان منحل کړي، کنه نو له احتمالي پوځي عملیاتو سره به مخ شي. د سوریې نویو واکمنانو هم ویلي چې په هیواد کې د یو خپلواک نظامي ځواک لپاره هېڅ ځای نشته.

د ټرمپ کړنې او د اروپا د امنیت جوړښت

فیدان هم د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ وروستیو اقداماتو ته اشاره وکړه، کوم چې د لویدیځ ډېری مشران یې اندېښمن کړي دي، او وړاندیز یې وکړ چې دا اقدامات باید "زمونږ لپاره د ویښیدو زنګ وي چې متحد شو او خپل ځان ته یو مرکز پیدا کړو."

هغه زیاته کړه که چېرې ناټو له منځه ولاړه شي، تورکیه به وغواړي چې د هر نوي اروپایي امنیتي جوړښت برخه شي.

تورکیه له تېرو ۷۰ کلونو راهیسې د ناټو غړی دی، او د ناټو دویم لوی پوځ لري. فیدان د اروپايي امنیت په اړه وویل: " پيرۍ له بوتله وتلې دی، او بېرته نشي ورګرځېدلی."

هغه زیاته کړه: "حتی که ولسمشر ټرمپ دا پرېکړه ونه کړي چې پدې وخت کې له اروپا ووځي، دا امکان شته چې په راتلونکي کې یو څوک چې ورته نظرونه او سیاسي افکار لري، د اروپا امنیت ته د امریکا له مرستو کمولو فکر وکړي."

وپلټۍ
شمالي کوریا د خپل اټومي وسله‌تون د پراخولو او نظامي استخباراتو د پیاوړي کولو هوډ وکړ
د حماس ویاند حازم قاسم د اسرائیلو له یوې هدفي وژنې (ترور) څخه روغ وتلی دی
سیمه‌ییز منځګړي د امریکا او ایران ترمنځ د کړکېچ د کمولو او اټومي خبرو د بېرته پیلولو هڅه کوي
د افغانستان د کرکټ د پخواني چټک بالر شاپور ځدران جنازه د ځانګړو مراسمو په ترڅ کې خاورو ته وسپارل شوه
ایران په پنځو ولایتونو کې د امریکا په بریدونو کې د ۱۴ کسانو د وژل کېدو خبر ورکوي
په انقره کې د ناټو تر سرمشریزې وروسته د تورکیې او امریکا دفاعي اړیکې نوي پړاو ته داخلې شوې
ایران له نویو بریدونو وروسته امریکا ته خبرداری ورکړ: یوازې تهران به د هرمز تنګي برخلیک ټاکي
په غزه کې د اسرائیلو په بریدونو کې د لږترلږه ۱۰ وژل شویو فلسطینیانو په منځ کې درې ماشومان هم شامل دي
امريکا په ايران کې وروسته له هغې تازه بریدونه وکړل چې ټرمپ وویل اوربند «پای ته رسېدلی» دی
تورکیه او برتانیا په انقره کې د ناټو د سرمشریزې پر مهال نوی دفاعي تړون لاسلیک کړ
د پاکستان په سویل لویدیځ کې په نښته کې ۱۱ امنیتي سرتېري او ۱۹ ترهګر وژل شوي
د ناټو د انقرې سرمشریزې اعلامیه خپره شوه
روسیه: اوکراین د نړیوالې انرژۍ زیربناوو پر وړاندې د ترهګریزو کړنو تمایل لري
ناټو سازمان ۳۶ مه سرمشریزه د کوربه هیواد تورکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان په پرانیست وینا پیل شوه.
د امریکا ولسمشر ټرمپ وویل چې د ایران سره اوربند پایته رسیدلی خو مذاکرات کیدای شي دوام ومومي