ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
د معلوماتو پر سر د ټیکنالوژۍ د سترو شرکتونو کنټرول ډیموکراسۍ ته "جدي ګواښ" پېښوي: هالنډۍ رسنۍ
هالنډي خبري رسنیو یو پرانیستی لیک خپور کړی او د ټیکنالوژۍ د نړیوالو شرکتونو د مخ په زیاتیدونکي تسلط له امله یې ډیموکراسۍ ته د ورپېښ جدي ګواښ خبرداری ورکړی دی؛ دا خبره د NOS خپرندویې ادارې، چې یو له ګډونوالو څخه ده، د پنجشنبې په ورځ راپور کړه.
د معلوماتو پر سر د ټیکنالوژۍ د سترو شرکتونو کنټرول ډیموکراسۍ ته "جدي ګواښ" پېښوي: هالنډۍ رسنۍ
د معلوماتو پر سر د ټیکنالوژۍ د سترو شرکتونو کنټرول ډیموکراسۍ ته "جدي ګواښ" پېښوي: هالنډۍ رسنۍ / REUTERS

د معلوماتو پر سر د ټیکنالوژۍ د سترو شرکتونو کنټرول ډیموکراسۍ ته "جدي ګواښ" پېښوي: هالنډۍ رسنۍ

په یو پرانیستي لیک کې ویل شوي: "زموږ ټولنه د ټیکنالوژۍ د نړیوالو شرکتونو د مسلط رول له امله، د حقایقو پر بنسټ او څو اړخیزو معلوماتو ته د لاسرسي واک له لاسه ورکوي."

هالنډي خبري رسنیو یو پرانیستی لیک خپور کړی او د ټیکنالوژۍ د نړیوالو شرکتونو د مخ په زیاتیدونکي تسلط له امله یې ډیموکراسۍ ته د ورپېښ جدي ګواښ خبرداری ورکړی دی؛ دا خبره د NOS خپرندویې ادارې، چې یو له ګډونوالو څخه ده، د پنجشنبې په ورځ راپور کړه.

د ایتلافي حکومت مذاکره کوونکي "سیبرانډ بوما" ته په استول شوي دغه پرانیستي لیک کې ویل شوي: "زموږ ټولنه د ټیکنالوژۍ د نړیوالو شرکتونو د مسلط رول له امله د حقایقو پر بنسټ او څو اړخیزو معلوماتو ته د لاسرسي واک له لاسه ورکوي. دا کار ډیموکراتیک ثبات او همدارنګه ستراتیژیکې خپلواکۍ او بالاخره د هالنډ امنیت ته جدي ګواښ پېښوي."

بیلا بیلو دولتي او سوداګریزو خپرندویو ادارو، ورځپاڼو، آنلاین رسنیو او د ANP خبري اژانس یادونه کړې چې خلکو ته د خبرونو او معلوماتو رسول په زیاتیدونکې توګه د هغو ټیکنالوژیکي لویو شرکتونو لاس ته لویږي چې "سوداګریزې موخې" لري او ډیموکراتیک ارزښتونه ورته ارزښت نه لري (د دوی په معادله کې ځای نلري).

په لیک کې ویل شوي: "د مصنوعي ځیرکتیا (AI) لخوا تولید شوي ځوابونه اکثره د باور وړ نه وي، ډیری وخت یو اړخیز وي او تاییدول یې ګران وي. دا سیسټمونه د لاسوهنې وړ دي او ډیری وخت داسې ناسم یا جعلي معلومات تولیدوي چې ننګول (ردول) یې امکان نلري."

خبري رسنیو ټینګار کړی چې د مصنوعي ځیرکتیا شرکتونه د خپلو تولیداتو د پایلو مسؤلیت نه اخلي، چې دا کار خلکو ته د رسیدونکو معلوماتو پر کیفیت، اعتبار او تنوع منفي اغیزه کوي.

په لیک کې ټینګار شوی: "دا نور د یوې پخوانۍ او یوې نوې برخې (سکټور) ترمنځ عادي سیالي نه ده. اوس پوښتنه دا ده چې: د عامه معلوماتو لپاره کومه ډیجیټلي زیربنا به په پای کې برلاسې شي؟"

هلته پوښتنه شوې چې ایا د معلوماتو راتلونکې به د امریکایی او چینایی ټیکنالوژیکي لویو شرکتونو د الګوریتمونو لخوا ټاکل کیږي او که د هالنډي ډیجیټلي ایکوسیستم (چاپیریال) لخوا، چیرته چې مصنوعي ځیرکتیا د باوري رسنیو ترڅنګ وده کولی شي.

دوی له حکومت څخه وغوښتل چې د معلوماتو رسونې امنیت د راتلونکي ایتلافي حکومت په جوړیدونکو بحثونو کې یوه بیړنۍ موضوع وګرځوي، او د ټیکنالوژۍ له نړیوالو لویو شرکتونو څخه د رسنیو سکتور د ساتنې لپاره یې د اروپایي قوانینو، لکه د اروپا د مصنوعي ځیرکتیا قانون (European AI Act)، د پلي کیدو غوښتنه وکړه.

 

 

 

 

 

وپلټۍ
د پاکستان د پوځ مشر له ایران سره د 'نږدې همغږۍ' غوښتنه وکړه
غیرقانوني اسرائیلي ښارګوټو اوسیدونکو  یوه فلسطینۍ ښځه ووژله او ۱۰ نور یې ټپیان کړل
د فنلنډ ولسمشر تورکیه د اروپا یو مهم امنیتي لوبغاړی او د ناټو نه بېلېدونکی متحد وباله.
سعودي شرکت په پاکستان کې د ۳۰ میلیارده ډالرو په ارزښت د انرژۍ زېربناوو د پراختیا هوکړه لاسلیک کړه
د منګولیا ولسمشر ویلي د فساد له تورونو وروسته به استعفا وکړي او ژمنه یې وکړه چې خپل نوم به پاک کړي.
د عراق پارلماني پلټنو په «جرف الصخر» کې د تېلو د قاچاق شواهد افشا کړل
فیدان وايي تورکیه باید د سیمه‌ییز اتصال د پیاوړتیا مشري پر غاړه واخلي
یو عدلي طب کارپوه وايي چې د اپسټین مړینه تر ځان‌وژنې ډېره له وژنې (قتل) سره ورته والی لري
وینس وايي د ټرمپ اداره به اجازه ورنه کړي چې له ایران سره جګړه پر یوې بلې «نه ختمېدونکې جګړې» بدله شي
د مهمو خبرونو غورچاڼ
اردوغان د تورکیې په کوربه‌توب د COP31 سرمشریزه په تاریخ کې «تر ټولو بریالۍ» سرمشریزه وبلله.
ایران وايي چې هرمز تنګي ته نږدې یې د امریکا یوه پوځي بې‌ پیلوټه الوتکه نیولې ده
عراقچي وايي،د امریکا لخوا د ایران د شرطونو د منلو په صورت کې په دوو ورځو کې به هرمز تنګی پرانیزو.
په هرمز تنګي کې درې د تېلو لېږدوونکې بېړۍ له سمندري ماینونو سره جنګیدلي دي.
شیخه حسینه واجد وايي چې د اعدام د سزا له ګواښ سره سره به په ډسمبر کې بنګله دېش ته ستنه شي.