تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې لومړۍ میرمن د امریکا لومړۍ میرمن نه غوښتي چې د غزې ماشومانو په اړه هم غږ اوچت کړي
د تورکیې لومړۍ مېرمن، امینه اردوغان، د امریکا لومړۍ مېرمن، ملانیا ټرمپ ته لیک استولی دی، چې هغې ته یې وړاندیز کړی چې د اوکراین د جګړې له امله اغېزمنو ماشومانو په څېر دې د غزې ماشومانو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړي.
د تورکیې لومړۍ میرمن د امریکا لومړۍ میرمن نه غوښتي چې د غزې ماشومانو په اړه هم غږ اوچت کړي
/ AA Archive

د تورکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان میرمن آمنې اردوغان د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ میرمن ته په استولي لیک کې ویلي دي چې د غزې ماشومان هم د اوکراین د ماشومانو په څیر له جګړې اغیزمن شوي دي.

د تورکیې لومړۍ مېرمن، امینه اردوغان، د امریکا لومړۍ مېرمن، ملانیا ټرمپ ته لیک استولی دی، چې هغې ته یې وړاندیز کړی چې د اوکراین د جګړې له امله اغېزمنو ماشومانو په څېر دې د غزې ماشومانو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړي.

په ۲۲ اګست ۲۰۲۵ نېټه لیکل شوي دې لیک کې، لومړۍ مېرمن اردوغان د ملانیا ټرمپ د تېرو هڅو یادونه کړې او د هغې د هغو ۶۴۸ اوکرایني ماشومانو لپاره د شفقت څرګندونې یې ستایلې چې په جګړه کې وژل شوي دي.

هغې له ملانیا ټرمپ څخه وغوښتل چې د غزې د روان کړاو په اړه هم غږ پورته کړي، چیرته چې په تېرو دوو کلونو کې شاوخوا ۶۲,۰۰۰ ملکي وګړي، چې ۱۸,۰۰۰ یې ماشومان دي، وژل شوي دي.

‘ماشومان باید خوندي شي’

د تورکیې لومړۍ مېرمن شپږ کاله مخکې په سپینه ماڼۍ کې ترسره کړې لیدنې نه په یادونې سره  د خپلې امریکایي سیالې اخلاقي حساسیت وستایه، چې د هغې په وروستي لیک کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ته څرګند شوی و. هغې وویل چې د هغې بشري دریځ "د خلکو په زړونو کې هیله را ژوندۍ کوي."

هغې ټینګار وکړ چې ماشومانو ته د خوندي چاپېریال کې د ژوند کولو حق یو نړیوال حق دی چې باید پرته له جغرافیې، نژاد یا دین څخه خوندي شي.

هغې په خپل لیک کې ولیکل: "د هغو زرګونو غزې ماشومانو کفنونو باندې د 'نامعلوم ماشوم' ټکي لیکل چې نومونه یې حتی نه شي پېژندل کېدای، زموږ په ګډ وجدان باندې نه جبرانېدونکي زخمونه پرېږدي."

‘نانیاهو ته لیک واستوئ’

د تورکیې لومړۍ مېرمن  په لیک کې، ملانیا ته وړاندیز وکړ چې د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ته هم لیک واستوي، ترڅو د بحران پای ته رسولو لپاره هڅه وکړي.

هغې ولیکل: "په دې ورځو کې، چې نړۍ د ګډ بیدارۍ تجربه کوي او د فلسطین پېژندنه نړیواله اراده ګرځېدلې ده، زه باور لرم چې ستاسو غږ د غزې په استازیتوب به د فلسطیني خلکو په وړاندې تاریخي مسؤلیت ترسره کړي."

امینه اردوغان خپل لیک په دې ټینګار سره پای ته ورساوه چې د نړیوال قانون او ګډو انساني ارزښتونو دفاع د غزې د پاتې ماشومانو لپاره د هیلو بیا ژوندي کولو لپاره اړینه ده.

اسرائیلو له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې په غزه کې نږدې ۶۲,۳۰۰ فلسطینیان وژلي دي.

پوځي کمپاین د دې سیمې ویجاړتیا ته اړولی، چې اوس د قحطۍ سره مخ ده.

تېر نوامبر، د نړیوالې جزایي محکمې لخوا د نتنیاهو او د هغه د پخواني دفاع وزیر یوآف ګالانټ لپاره د جګړې جرمونو او د بشریت پر وړاندې جرمونو په تور د نیولو امرونه صادر شول.

اسرائیل د غزې پر وړاندې د جګړې له امله د نړیوالې محکمې لخوا د نسل وژنې قضیې سره هم مخ دی.

 

وپلټۍ
په کابل کې پر یوه تعلیمي مرکز کې د چاودنې له امله  لږ تر لږه ۴۲ ماشومان ټپیان شوي دي.
لاوروف وايي روسیه او شمالي کوریا د نوي څو قطبي نړیوال نظم په لټه کې دي
اسرائیلو د سوریې په ادلیب ولایت کې د ابو ظهور پوځي هوايي ډګر بمبار کړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ ګواښ کړی که چیرې عمان د امریکا او ایران د خبرو اترو په لاره کې مداخله وکړي نو بمبار به یې کړي
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې د وژل شویو شمېر ۷۳ زره ۳۹۹ تنو ته ورسېد
پاپ لیو څوارلسم په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو پر وړاندې داسرائیلو تاوتریخوالي د ختمولو غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله
زاخارووا: موږ له تورکیې څخه د سولې وړاندیزونه په دقت سره ارزوو
تورکیې د علي خان کوریش جنايي ډلې پر خلاف پراخه عملیات ترسره کړل.
اردوغان وویل چې د اروپايي ټولنې له خوا د ګمرکي اتحادیې او ویزو د ازادولو ګامونه د هرې خوا په ګټه دی