تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې لومړۍ میرمن د امریکا لومړۍ میرمن نه غوښتي چې د غزې ماشومانو په اړه هم غږ اوچت کړي
د تورکیې لومړۍ مېرمن، امینه اردوغان، د امریکا لومړۍ مېرمن، ملانیا ټرمپ ته لیک استولی دی، چې هغې ته یې وړاندیز کړی چې د اوکراین د جګړې له امله اغېزمنو ماشومانو په څېر دې د غزې ماشومانو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړي.
د تورکیې لومړۍ میرمن د امریکا لومړۍ میرمن نه غوښتي چې د غزې ماشومانو په اړه هم غږ اوچت کړي
/ AA Archive

د تورکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان میرمن آمنې اردوغان د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ میرمن ته په استولي لیک کې ویلي دي چې د غزې ماشومان هم د اوکراین د ماشومانو په څیر له جګړې اغیزمن شوي دي.

د تورکیې لومړۍ مېرمن، امینه اردوغان، د امریکا لومړۍ مېرمن، ملانیا ټرمپ ته لیک استولی دی، چې هغې ته یې وړاندیز کړی چې د اوکراین د جګړې له امله اغېزمنو ماشومانو په څېر دې د غزې ماشومانو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړي.

په ۲۲ اګست ۲۰۲۵ نېټه لیکل شوي دې لیک کې، لومړۍ مېرمن اردوغان د ملانیا ټرمپ د تېرو هڅو یادونه کړې او د هغې د هغو ۶۴۸ اوکرایني ماشومانو لپاره د شفقت څرګندونې یې ستایلې چې په جګړه کې وژل شوي دي.

هغې له ملانیا ټرمپ څخه وغوښتل چې د غزې د روان کړاو په اړه هم غږ پورته کړي، چیرته چې په تېرو دوو کلونو کې شاوخوا ۶۲,۰۰۰ ملکي وګړي، چې ۱۸,۰۰۰ یې ماشومان دي، وژل شوي دي.

‘ماشومان باید خوندي شي’

د تورکیې لومړۍ مېرمن شپږ کاله مخکې په سپینه ماڼۍ کې ترسره کړې لیدنې نه په یادونې سره  د خپلې امریکایي سیالې اخلاقي حساسیت وستایه، چې د هغې په وروستي لیک کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ته څرګند شوی و. هغې وویل چې د هغې بشري دریځ "د خلکو په زړونو کې هیله را ژوندۍ کوي."

هغې ټینګار وکړ چې ماشومانو ته د خوندي چاپېریال کې د ژوند کولو حق یو نړیوال حق دی چې باید پرته له جغرافیې، نژاد یا دین څخه خوندي شي.

هغې په خپل لیک کې ولیکل: "د هغو زرګونو غزې ماشومانو کفنونو باندې د 'نامعلوم ماشوم' ټکي لیکل چې نومونه یې حتی نه شي پېژندل کېدای، زموږ په ګډ وجدان باندې نه جبرانېدونکي زخمونه پرېږدي."

‘نانیاهو ته لیک واستوئ’

د تورکیې لومړۍ مېرمن  په لیک کې، ملانیا ته وړاندیز وکړ چې د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ته هم لیک واستوي، ترڅو د بحران پای ته رسولو لپاره هڅه وکړي.

هغې ولیکل: "په دې ورځو کې، چې نړۍ د ګډ بیدارۍ تجربه کوي او د فلسطین پېژندنه نړیواله اراده ګرځېدلې ده، زه باور لرم چې ستاسو غږ د غزې په استازیتوب به د فلسطیني خلکو په وړاندې تاریخي مسؤلیت ترسره کړي."

امینه اردوغان خپل لیک په دې ټینګار سره پای ته ورساوه چې د نړیوال قانون او ګډو انساني ارزښتونو دفاع د غزې د پاتې ماشومانو لپاره د هیلو بیا ژوندي کولو لپاره اړینه ده.

اسرائیلو له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې په غزه کې نږدې ۶۲,۳۰۰ فلسطینیان وژلي دي.

پوځي کمپاین د دې سیمې ویجاړتیا ته اړولی، چې اوس د قحطۍ سره مخ ده.

تېر نوامبر، د نړیوالې جزایي محکمې لخوا د نتنیاهو او د هغه د پخواني دفاع وزیر یوآف ګالانټ لپاره د جګړې جرمونو او د بشریت پر وړاندې جرمونو په تور د نیولو امرونه صادر شول.

اسرائیل د غزې پر وړاندې د جګړې له امله د نړیوالې محکمې لخوا د نسل وژنې قضیې سره هم مخ دی.

 

وپلټۍ
ایران په رسمي ډول د هرمز تنګي د مدیریت لپاره د یوې نوې ادارې جوړېدو اعلان وکړ
تورکیه د کریمیا د تاتارانو او سرکاسیانو د تبعید یادونه کوي او د دوامداره ملاتړ ژمنه کوي
د یمن حوثیانو په مأرب کې د امریکا یوه بې پیلوټه الوتکه وویشتله
اسرائیلو په عراق کې د ایران پر ضد د عملیاتو د ملاتړ لپاره دوه پټې پوځي اډې جوړې کړې دي
د «هانټا ویروس» ځپلې کروز بېړۍ هالنډ ته د رسېدو په حال کې ده
اروپايي ټولنې د بهرنۍ پالیسۍ او امنیتي سیاستونو استازې، امریکا، روسیه او چین غواړي اروپا کمزوري کړي
کیم جونګ اون د هیواد د سویلي پولې د لا مضبوطولو او په یوې مستحکمې کلا د بدلولو امر وکړ .
د پاکستان په سویلي وزیرستان کې چاودنې ۳ تنه مړه  او ۴ تنه نور ټپیان کړل
د ورځې مهم خبرونه
چین د ټرمپ د سفر پر مهال امریکا ته د تایوان او ایران په اړه خپل پیغامونه رسولي دي
د کولمبیا د ولسمشریز نوماند ډی لا ایسپریلا د کمپاین دوه غړي ووژل شول
د روسیې پر پلازمینه مسکو د تیرې شپې د بریدونو په ترڅ کې لږ تر لږه ۳ تنو ژوند د لاسه ورکړی دی.
د ټرمپ لخوا چین ته د سفر نه وروسته پوتین چین ته سفر کوي.
ټرمپ د امریکا-نایجیریا په عملیاتو کې په افریقا کې د داعش لوړپوړی مشر د وژل کیدو نه خبر ورکړ.
په سوریه کې د اسد د دورې د لوی درستیز مرستیال او د هوايي ځواک قومندان ونیول شول.