تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې لومړۍ میرمن د امریکا لومړۍ میرمن نه غوښتي چې د غزې ماشومانو په اړه هم غږ اوچت کړي
د تورکیې لومړۍ مېرمن، امینه اردوغان، د امریکا لومړۍ مېرمن، ملانیا ټرمپ ته لیک استولی دی، چې هغې ته یې وړاندیز کړی چې د اوکراین د جګړې له امله اغېزمنو ماشومانو په څېر دې د غزې ماشومانو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړي.
د تورکیې لومړۍ میرمن د امریکا لومړۍ میرمن نه غوښتي چې د غزې ماشومانو په اړه هم غږ اوچت کړي
/ AA Archive

د تورکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان میرمن آمنې اردوغان د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ میرمن ته په استولي لیک کې ویلي دي چې د غزې ماشومان هم د اوکراین د ماشومانو په څیر له جګړې اغیزمن شوي دي.

د تورکیې لومړۍ مېرمن، امینه اردوغان، د امریکا لومړۍ مېرمن، ملانیا ټرمپ ته لیک استولی دی، چې هغې ته یې وړاندیز کړی چې د اوکراین د جګړې له امله اغېزمنو ماشومانو په څېر دې د غزې ماشومانو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړي.

په ۲۲ اګست ۲۰۲۵ نېټه لیکل شوي دې لیک کې، لومړۍ مېرمن اردوغان د ملانیا ټرمپ د تېرو هڅو یادونه کړې او د هغې د هغو ۶۴۸ اوکرایني ماشومانو لپاره د شفقت څرګندونې یې ستایلې چې په جګړه کې وژل شوي دي.

هغې له ملانیا ټرمپ څخه وغوښتل چې د غزې د روان کړاو په اړه هم غږ پورته کړي، چیرته چې په تېرو دوو کلونو کې شاوخوا ۶۲,۰۰۰ ملکي وګړي، چې ۱۸,۰۰۰ یې ماشومان دي، وژل شوي دي.

‘ماشومان باید خوندي شي’

د تورکیې لومړۍ مېرمن شپږ کاله مخکې په سپینه ماڼۍ کې ترسره کړې لیدنې نه په یادونې سره  د خپلې امریکایي سیالې اخلاقي حساسیت وستایه، چې د هغې په وروستي لیک کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ته څرګند شوی و. هغې وویل چې د هغې بشري دریځ "د خلکو په زړونو کې هیله را ژوندۍ کوي."

هغې ټینګار وکړ چې ماشومانو ته د خوندي چاپېریال کې د ژوند کولو حق یو نړیوال حق دی چې باید پرته له جغرافیې، نژاد یا دین څخه خوندي شي.

هغې په خپل لیک کې ولیکل: "د هغو زرګونو غزې ماشومانو کفنونو باندې د 'نامعلوم ماشوم' ټکي لیکل چې نومونه یې حتی نه شي پېژندل کېدای، زموږ په ګډ وجدان باندې نه جبرانېدونکي زخمونه پرېږدي."

‘نانیاهو ته لیک واستوئ’

د تورکیې لومړۍ مېرمن  په لیک کې، ملانیا ته وړاندیز وکړ چې د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ته هم لیک واستوي، ترڅو د بحران پای ته رسولو لپاره هڅه وکړي.

هغې ولیکل: "په دې ورځو کې، چې نړۍ د ګډ بیدارۍ تجربه کوي او د فلسطین پېژندنه نړیواله اراده ګرځېدلې ده، زه باور لرم چې ستاسو غږ د غزې په استازیتوب به د فلسطیني خلکو په وړاندې تاریخي مسؤلیت ترسره کړي."

امینه اردوغان خپل لیک په دې ټینګار سره پای ته ورساوه چې د نړیوال قانون او ګډو انساني ارزښتونو دفاع د غزې د پاتې ماشومانو لپاره د هیلو بیا ژوندي کولو لپاره اړینه ده.

اسرائیلو له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې په غزه کې نږدې ۶۲,۳۰۰ فلسطینیان وژلي دي.

پوځي کمپاین د دې سیمې ویجاړتیا ته اړولی، چې اوس د قحطۍ سره مخ ده.

تېر نوامبر، د نړیوالې جزایي محکمې لخوا د نتنیاهو او د هغه د پخواني دفاع وزیر یوآف ګالانټ لپاره د جګړې جرمونو او د بشریت پر وړاندې جرمونو په تور د نیولو امرونه صادر شول.

اسرائیل د غزې پر وړاندې د جګړې له امله د نړیوالې محکمې لخوا د نسل وژنې قضیې سره هم مخ دی.

 

وپلټۍ
د جولای په ۱۵ د ولسمشر اردوغان د وژنې د پلان په هڅه کې ښکیل ترهګر ونیول شو
ولسمشر اردوغان د لبنان له ولسمشر جوزف عون سره لیدنه وکړه
په تورکیه کې د ژوند اوسط عمر ۷۸.۵ کلونو ته لوړ شو
ولسمشر اردوغان د عراق له لومړي وزیر الزیدي سره د ولسمشرۍ په ماڼۍ کې ولیدل
ولسمشر اردوغان: "د اړیکو شورا به زموږ د هېواد ملي او نړیوال د اړیکو ظرفیت نور هم پیاوړی کړي"
اردوغان : مونږ د تورکیې پیړۍ د داسې یوه داستان سره وړاندې کوو چې زموږ د تمدن له ارزښتونو څخه خړوبیږي
تورکیې له اسپانیا وروسته فرانسې ته هم د اور وژنې الوتکې ولېږلې
د تورکیې اړیکو دویمه شورا سبا پیلېږي
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر فیدان له ګوتېرش سره د قبرس، سوریې او سیمه ییزو مسایلو په اړه خبرې وکړې
تورکیې په نابلس کې د ۴ تنو فلسطینیانو وژنه په کلکو ټکو وغندله
ولسمشر اردوغان د استانبول  ایا صوفیه تاریخي جومات د عبادت پر مخ د بیا پرانیستل کیدو ۶ کلیزه ولمانځله
تورکیه د یورو فایټر جنګي الوتکو په خاطر انګلستان ته د روزنې په موخه لومړني پیلوټان استوي.
په سومالیا کې د ترکي پوځیانو د دندې موده د نورو ۲ کلونو لپاره وغځول شوه
تورکیې ویلي چې د شمالي قبرس تورکي جمهوریت د ګټو ساتلو ته به دوام ورکړي
د جولای ۱۵مې له کودتا وروسته بهرنۍ پالیسي او د تورکیې د راتلونکي لیدلوری
فیدان اوکراین ته خپل سفر "خورا ګټور" وباله؛ تورکیه او اوکراین ستراتیژیکه ملګرتیا پیاوړې کوي
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر د روسیې-اوکراین جګړې په اړه د استانبول خبرو اترو د دوام غوښتنه وکړه
د جولای له ۱۵مې وروسته د انرژۍ تګلارې
د تورکیې دفاع وزارت: "د قبرس په ټاپو کې د ترکي پوځیانو شتون د سولې، امنیت او ثبات ضمانت دی"
فیدان: د جولای ۱۵مې وښودله چې د تورکیې ملي اراده به هیڅکله د "استبدادي ځواکونو" په وړاندې تسلیم نشي