نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
آسټرالیا له سي آی اې غوښتل چې د جان ایف کینډي وژنې سره د 'کینبرا اړیکه' پټه وساتي
د نوو خپرو شوو اسنادو له مخې، د امریکا سفارت ته د نامعلومو ټیلیفوني زنګونو تحقیقات، چې د ترور د پیښې په شاوخوا وخت کې شوي وو، پټ ساتل شوي وو.
00:00
آسټرالیا له سي آی اې غوښتل چې د جان ایف کینډي وژنې سره د 'کینبرا اړیکه' پټه وساتي
/ AP

د ټرمپ ادارې لخوا نوي افشا شوي اسناد ښيي چې د اسټرالیا پخواني استخباراتي مشر هڅه کړې وه چې د ۱۹۶۳ کال د ولسمشر جان ایف کینیډي د ترور په اړه د امریکا په سفارت کې د نامعلومو ټیلیفوني اړیکو د پلټنې موضوع پټه وساتي.

د اسنادو له مخې، چارلس سپرای، چې هغه مهال د اسټرالیا د امنیتي استخباراتو د ادارې مشر و، د ۱۹۶۸ کال په اکتوبر کې د سي آی اې مشر ریچارډ هیلمز ته لیک استولی و او سپارښتنه یې کړې وه چې د دې پلټنې په اړه عامه افشاګري ونه شي. دا راپور د اسټرالیا د خپرونې ادارې (ABC)  لخوا د چهارشنبې په ورځ ورکړل شوی.

د ټرمپ د یوه اجرائیوي امر په تعقیب، د امریکا ملي آرشیف د سه شنبې په ورځ د ۱۹۶۳ کال د ترور اړوند ۸۰,۰۰۰ پاڼې اسناد خپاره کړل. سي آی اې هغه مهال د څو نامعلومو ټیلیفوني اړیکو پلټنه کړې وه چې د کینیډي د وژنې نه مخکې او وروسته د کانبیرا په سفارت کې شوې وې، کومې چې نړۍ حیرانه کړې وه.

د وارن کمېسیون، چې د کینیډي د ځایناستي لخوا د دې پېښې د پلټنې لپاره جوړ شوی و، په یوه سند کې د سي آی اې د کانبیرا سره د اړیکې په اړه یادونه کړې وه. په یوه یادښت کې چې د ۱۹۶۸ کال په نومبر کې هیلمز ته استول شوی و، ویل شوي: " ښاغلې چارلس ستاسو لپاره په خپل لیک کې سپارښتنه کړې چې د وارن کمېسیون سند دې افشا نه شي، کوم چې زموږ د پلټنې په اړه دی چې د ولسمشر کینیډي د ترور نه مخکې او وروسته د کانبیرا سفارت ته د نامعلومو ټیلیفوني اړیکو په اړه شوې وه."

څو ورځې وروسته، هیلمز سپرای ته لیک واستاوه او ډاډ یې ورکړ چې "په اوس وخت کې د دې سند د خپرولو کومه اراده نشته." د سي آی اې لخوا څو میاشتې مخکې د اسټرالیا د امنیتي استخباراتو ادارې لخوا مشوره شوې وه، ځکه چې هیلمز ویلي و چې د وارن کمېسیون د اسنادو د خپرولو لپاره فشار شته، خو هغه فشار لا نه دی رامنځته شوی.

د کینیډي د وژنې په اړه دسیسې او شکونه شته، سره له دې چې رسمي ادارو، په شمول د وارن کمېسیون، دا پایله ورکړې چې دا د یوازیني بریدګر لي هاروي اوسوالډ کار و. د کینیډي وراره، رابرټ ایف کینیډي جونیئر، چې اوس د ټرمپ د روغتیا او بشري خدماتو وزیر دی، د دې ترور په اړه د سي آی اې د ښکېلتیا ادعا کړې ده. دا اسناد، چې د ملي آرشیف لخوا په یوه ځانګړي پورټل کې پورته شوي، د دې هڅې برخه دي چې د دې ترور اړوند ټول حکومتي اسناد افشا شي.

د ټرمپ اجرایوي فرمان، چې د جنوري په ۲۳مه لاسلیک شو، د پاتې فایلونو بشپړ خپریدو لارښوونه وکړه، او دا یې د عامه ګټو موضوع وبلله. څو شنونکو چې د کینیډي د وژنې په اړه څېړنې کړې دي، امریکایي رسنیو ته ویلي چې نوي اسناد به شاید کوم لوی رازونه افشا نه کړي.

ایف بي آی په دې وروستیو کې د دې ترور اړوند ۲,۴۰۰ نوي اسناد موندلي چې مخکې نه وو افشا شوي. دا اسناد د ۱۴,۰۰۰ پاڼو په منځ کې د ټرمپ د اجرائیوي امر په تعقیب د بیاکتنې پر مهال ترلاسه شوي دي. دا اسناد ښایي د دې اوږدې مودې رازونو په اړه مهم جزییات ولري چې تر دې دمه پټ ساتل شوي وو.

وپلټۍ
د پاکستان په بلوچستان ایالت کې د سکرو په کان کې چاودنې په لسګونو کسان ووژل
ټرمپ اعلان وکړ چې د 'سولې بورډ' د حماس د وسلو پر مځکه د ایښودو هوکړې ته رسېدلی دی
ولسمشر اردوغان د لبنان له ولسمشر جوزف عون سره لیدنه وکړه
د مهمو خبرونو غورچاڼ
ایران په اردن کې د امریکا پر یوې اډې د برید خبر ورکړی
چین ایران ته د توغندیو د توغولو سیسټمونو د لېږد خبر رد کړ: "له حقیقت لیرې دی"
له اروپایي ټولنې څخه د اوکراین سره د ۳.۴۷ میلیارده یورو دفاعي مرسته
داعش د افغانستان په شمال ختیځ کې د یوه طالب چارواکي د وژلو مسؤلیت پر غاړه واخیست
د ایران سپاه پاسداران: "تر هغه چې د امریکا لاسوهنې دوام ولري، د هرمز تنګی به بېرته پرانه نیستل شي"
اېټالیا او سعودي عربستان په غزه کې د دایمي اوربند غوښتنه وکړه او د لوېدیځې غاړې  الحاق يي رد کړ
په اوکراین کې د روسیې په توغندیزو بریدونو کې د ماشومانو په ګډون ۶ تنه وژل شوي دي
د پاکستان په شمال لوېدیځ کې پر امنیتي پوستې د برید په نتیجه کې ۹ تنو پولیسو ژوند د لاسه ورکړ.
د مهمو خبرونو غورچاڼ
په تورکیه کې د ژوند اوسط عمر ۷۸.۵ کلونو ته لوړ شو
د اسرائیل پوځ په غزه کې په یوه جومات د برید کولو او ویجاړولو باندې اعتراف وکړ