نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
د امریکا مرستیال ولسمشر وینس وايي، ایران باید د جګړې پای ته رسولو لپاره د یورانیمو غني کول کم کړي
جي ډي وینس وايي، ایران اړتیا لري چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د یورانیمو د غني کولو ظرفیت د پام وړ کم کړي؛ نوموړي په ورته وخت کې د ایران له ولسمشر پزشکیان او د بهرنیو چارو وزیر عراقچي سره د امریکا خبرې تایید کړې.
د امریکا مرستیال ولسمشر وینس وايي، ایران باید د جګړې پای ته رسولو لپاره د یورانیمو غني کول کم کړي
وینس

د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي وینس ویلي چې ایران باید د امریکا د غوښتنو د پوره کولو او د دغه هېواد د اووه میاشتنۍ جګړې د پای ته رسولو لپاره د اټومي غني کولو په ظرفیت کې "د پام وړ" کموالی راولي، سره له دې چې واشنګټن لا هم ډاډمن نه دی چې تهران په خبرو اترو کې څنګه پرېکړې کوي.

وینس، چې له ډېرې مودې راهیسې په بهرنیو جګړو کې د امریکا د ښکېلتیا په اړه شکمن دی، د دې شخړې د حل لپاره په خبرو اترو کې مخکښ رول لوبولی او په سپتمبر کې یې د سولې د یوه لنډمهاله تړون منځګړیتوب وکړ چې ژر بېرته مات شو.

وینس له رویټرز سره په یوه ځانګړې مرکه کې، وویل چې هر ډول تړون به دا غوښتنه کوي چې ایران د اټومي پروګرام د راتلونکي کمښت د ډاډ ورکولو پر ځای، په عملي توګه د خپل اټومي غني کولو ظرفیت کم کړي.

وینس وویل: "که تاسو اټومي وسله نه غواړئ، نو ولې ۶۰ سلنه غني شویو سون توکو ته اړتیا لرئ؟ او که غواړئ چې د اټومي وسلې نه جوړولو ته خپله ژمنتیا وښایاست، نو په لوړه کچه غني شوي سون توکي مه تولیدوئ. دا یوه ډېره بنسټیزه مسله ده."

هغه زیاته کړه: "زه فکر کوم که دوی وغواړي چې د اټومي وسلې نه جوړولو ته خپله ژمنتیا وښيي، نو دوی به د خپل غني کولو د ظرفیت په اړه کوم د پام وړ ګام پورته کړي."

وینس وویل چې امریکا لا هم یوه تړون ته لېواله ده، خو دا به د ایران لخوا د اټومي پروګرام په برخه کې د کره (عملي) امتیازاتو ورکولو غوښتنه وکړي.

وینس وویل: "موږ د عمل پر ځای پر تشو خبرو معامله نه کوو."

دا څرګنده نه ده چې تهران څنګه پرېکړې کوي

وینس وویل، واشنګټن ډاډه نه دی چې په تهران کې څوک پرېکړې کوي.

د امریکا مرستیال ولسمشر وویل چې سپینه ماڼۍ د ایران له ولسمشر مسعود پزشکیان او د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره په خبرو کې ده. خو هغه وویل، دا څرګنده نه ده چې د جګړې په پیل کې د امریکا او اسراییلو په ګډو بریدونو کې د ستر مذهبي مشر علي خامنه يي له وژل کېدو وروسته، دوی د ایران د واک په جوړښت کې څومره واک لري.

وینس وویل: "یو له هغو شیانو چې موږ درک کړی دا دی چې دا په بشپړه توګه روښانه نه ده چې د دوی هېواد څنګه پرېکړې کوي." په جلا توګه، ټرمپ د سه شنبې په ورځ وویل چې د هغه "تر ټولو لویه ستونزه" دا ده چې هېڅوک نه پوهیږي ایران څوک اداره کوي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي د یکشنبې په ورځ وویل چې امریکايي چارواکي ښه پوهیږي چې د دوی ایراني سیالان څوک دي او د ایران د پرېکړې کولو سیستم څنګه کار کوي.

وینس رویټرز ته وویل چې د جګړې د ډګر د وضعیت ارزولو لپاره یې له ساحوي قوماندانانو سره شخصي خبرې کړې دي.

هغه د مهماتو د جدي کمښت په اړه اندېښنې رد کړې او زیاته یې کړه، که څه هم ایراني ځواکونه کله ناکله د هرمز په تنګي کې پر سوداګریزو کښتیو بریدونه کولی شي، خو دوی تر ډېره حده د دې لارې څخه د انرژۍ د صادراتو د مخنیوي توان نه لري.

دا جګړه  او هره میاشت د هغې د ۳ میلیارده ډالرو لګښت  د ټاکنیزو کمپاینونو پر یوې مهمې مسلې بدله شوې ده. د انرژۍ لوړو بیو، ټرمپ او جمهوري غوښتونکي په هغو رقابتي ایالتونو کې دفاعي حالت ته اړ کړي چې د کانګرس کنټرول به ټاکي.

وینس په سپینه ماڼۍ کې د ټرمپ د ځایناستي په توګه د یوه مخکښ جمهوري غوښتونکي نوماند په توګه کتل کېږي.

وینس وروسته رویټرز ته وویل چې تر اوسه یې دا پرېکړه نه ده کړې چې آیا په ۲۰۲۸ کال کې به د ولسمشرۍ لپاره ځان کاندید کړي او که نه.

هغه وویل: "زه په طبیعي ډول یو داسې کس یم چې کارونه شاته غورځوم (ځنډوم یې)، ما په رښتیا هم په دې اړه ډېر فکر نه دی کړی."

 

وپلټۍ
د پاکستان د پوځ مشر له ایران سره د 'نږدې همغږۍ' غوښتنه وکړه
غیرقانوني اسرائیلي ښارګوټو اوسیدونکو  یوه فلسطینۍ ښځه ووژله او ۱۰ نور یې ټپیان کړل
د فنلنډ ولسمشر تورکیه د اروپا یو مهم امنیتي لوبغاړی او د ناټو نه بېلېدونکی متحد وباله.
سعودي شرکت په پاکستان کې د ۳۰ میلیارده ډالرو په ارزښت د انرژۍ زېربناوو د پراختیا هوکړه لاسلیک کړه
د منګولیا ولسمشر ویلي د فساد له تورونو وروسته به استعفا وکړي او ژمنه یې وکړه چې خپل نوم به پاک کړي.
د عراق پارلماني پلټنو په «جرف الصخر» کې د تېلو د قاچاق شواهد افشا کړل
فیدان وايي تورکیه باید د سیمه‌ییز اتصال د پیاوړتیا مشري پر غاړه واخلي
یو عدلي طب کارپوه وايي چې د اپسټین مړینه تر ځان‌وژنې ډېره له وژنې (قتل) سره ورته والی لري
وینس وايي د ټرمپ اداره به اجازه ورنه کړي چې له ایران سره جګړه پر یوې بلې «نه ختمېدونکې جګړې» بدله شي
د مهمو خبرونو غورچاڼ
اردوغان د تورکیې په کوربه‌توب د COP31 سرمشریزه په تاریخ کې «تر ټولو بریالۍ» سرمشریزه وبلله.
ایران وايي چې هرمز تنګي ته نږدې یې د امریکا یوه پوځي بې‌ پیلوټه الوتکه نیولې ده
عراقچي وايي،د امریکا لخوا د ایران د شرطونو د منلو په صورت کې په دوو ورځو کې به هرمز تنګی پرانیزو.
په هرمز تنګي کې درې د تېلو لېږدوونکې بېړۍ له سمندري ماینونو سره جنګیدلي دي.
شیخه حسینه واجد وايي چې د اعدام د سزا له ګواښ سره سره به په ډسمبر کې بنګله دېش ته ستنه شي.