نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
کالیفورنیا د نړۍ سره د خپلواکه سوداګریز تړونونو په لټه دی
د کالیفورنیا والي ګاوین نیوسم ویلي چې هغه  امریکا د ولسمشر ډونلډ ټرمپ د ګمرکي مالیاتو پر وړاندې د احتمالي غبرګونونو د مخنیوي په خاطر د نړۍ د هیوادونو سره د خپلواکه سوداګریزو تړونونو په لټه کې دی.
کالیفورنیا  د نړۍ سره د خپلواکه سوداګریز تړونونو په لټه دی
California Governor Gavin Newsom is pursuing agreements with other countries to ensure California is exempted from retaliatory tariffs stemming from President Trump's escalating trade war. (AP) / AP
6 اپریل 2025

نیوسم د جمعې په ورځ وویل "کالیفورنیا واشنګټن ډي سي نه ده."

هغه زیاته کړه: "د ډونلډ ټرمپ ګمرکي مالیات د ټولو امریکایانو استازیتوب نه کوي، په ځانګړې توګه د هغو کسانو چې زه یې دلته په نړۍ کې د پنځمې سترې اقتصادي ایالت، کالیفورنیا، استازیتوب کوم."

ډیری هغه توکي چې له چین څخه امریکا ته راځي د کالیفورنیا له بندرونو څخه تېرېږي، او دغه ایالت له مکسیکو او کاناډا سره پراخې سوداګرۍ لري.

دغه درې هېوادونه د کالیفورنیا ۴۰ سلنه واردات جوړوي او همدارنګه هغه هېوادونه دي چې دغه ایالت ورته ډېر صادرات کوي.

د ټرمپ د پالیسۍ څخه د تېښتې هڅه

نیوسم په یوه بیان کې وویل: "د سرو زرو ایالت به د راتلونکو نسلونو لپاره یو ثابت او باوري شریک پاتې شي، پرته له دې چې له واشنګټن څخه څومره ګډوډي راځي."

هغه دا ونه ویل چې نوي تړونونه څنګه د ټرمپ د محافظه کاره پالیسۍ څخه تېښته کولی شي.

نیوسم، چې ۵۷ کلن دی، او د قانوني محدودیتونو له امله نشي کولی چې د ۲۰۲۶ کال په ټاکنو کې ګډون وکړي خو د هغه سیاسي ارادې لا څرګندې نه دي، خو نوموړی ډیموکراټ والي  د ۲۰۲۸ کال د ولسمشرۍ لپاره احتمالي کاندید ګڼل کېږي.

په یوه بې ساري سوداګریز برید کې چې له ۱۹۳۰مو کلونو راهیسې نه و لیدل شوی، ټرمپ په دې اوونۍ کې پراخ نړیوال ګمرکي مالیات اعلان کړل، چې د ونډو بازارونه یې په بې ساري ډول ټیټ کړل او د غچ اخیستونکو مالیاتو سبب شول.

د ټرمپ وروستي مالیات دا معنا لري چې د چینایي محصولاتو مالیه به په ټولیز ډول ۵۴ سلنه وي، او د اروپایي اتحادیې محصولاتو لپاره به ۲۰ سلنه وي.

چین د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې د اپرېل له ۱۰مې نېټې څخه به د امریکایي محصولاتو پر وړاندې ۳۴ سلنه اضافي مالیات ولګوي، "د اوسني تطبیق شوي مالیاتو سربېره."

نیوسم په ایکس کې وویل: "موږ به د ټرمپ د مالیاتو جګړې پر مهال بې پروا پاتې نشو."

نیوسم وویل د هېواد تر ټولو ګڼ مېشتي ایالت په توګه، چې نږدې ۴۰ میلیونه اوسېدونکي لري، کالیفورنیا د امریکا د ناخالص کورني تولید ۱۴ سلنه جوړوي او که دا یو هېواد وای، نو د نړۍ پنځمه ستره اقتصادي سیمه به وه.

د ټکنالوژۍ مرکز کالیفورنیا د هېواد مخکښ تولیدي او کرنیز تولیدوونکی هم دی.

د جنورۍ په میاشت کې د اورونو له امله چې لاس انجلس یې سخت وځپلو، کالیفورنیا اندېښنه لري چې ګمرکي مالیات به د ښار د بیا رغونې مخه ونیسي، ځکه چې هغه ساختماني مواد لکه لرګي، فولاد، المونیم، او ډرایوال چې ډېر واردېږي، به نور هم ګران شي.

 

وپلټۍ
امريکا د ايران په جګړه کې  ۱۱ دانې 'ایم کیو-۹ ریپر' ډوله ډرون الوتکې له لاسه ورکړي دي
امریکا افغانستان د امریکايي وګړو لپاره د یو ناخوندي هیواد په توګه اعلان کړ
روسیې او چین د جګړې پر مهال د ایران له نوي مشر مجتبی خامنه اي نه د ملاتړ ژمنه وکړه
په بلجیم کې د یوې چاودنې له امله کنیسه (د یهودانو عبادت ځای) زیانمنه شوې. پولیس وایي څوک نه دي ټپیان
امريکا په سعودي عربستان کې د خپل سفارت کارکوونکو ته د دې هیواد نه د  وتلو امر وکړ
ټرمپ ادعا کوي امریکا د ایران سمندري ځواک له منځه وړی او د توغندیو ډېری توغونکي مرکزونه یې ویجاړ کړي
په اوسلو کې د امریکا په سفارت چاودنه شوې ده
د امریکا ولسمشر د ایران سره د روانې جګړې په اړه د بریتانیا مرسته رد کړه
په واڼه کې د پولیسو پر موټر د سړک غاړې ماین چاودنې ۴ تنه ووژل او په لسګونو نور یې ټپیان کړل
په خیبرپښتونخوا ایالت کې پر امنیتي پوستې د برید له امله ګڼشمیر کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده
ټرمپ وايي، د ایران په جګړه کې د امریکايي ځمکنیو ځواکونو پر لېږلو اوسمهال غور نه کوي
د انګلستان د ویزو بندیز د جګړه ځپلو هیوادونو د زده کوونکو هیلې له خاورو سره خاورې کړې
د مالیزیا لومړي وزیر د افغانستان او پاکستان د لومړي وزیرانو سره خبرې وکړې
ایران پر اذربایجان برید وکړ؛ باکو وایي د ځواب ورکولو حق لري
امریکا په کویټ کې د بې پیلوټه الوتکې په برید کې د وژل شویو دوو نورو سرتېرو هویت څرګند کړ
امریکایي سرتېرو ته ویل شوي چې د ایران جګړه د 'صلیبیانو او مسلمانو ترمنځ د پیل لپاره د خدای پلان دی
امریکا د ایران پر وړاندې د جګړې په لومړیو ۴ ورځو کې نږدې ۲ میلیارده ډالره پوځي تجهیزات له لاسه ورکړي
برتانیا د افغانستان، کامرون، میانمار او سوډان اتباعو ته د ویزو ورکړه بندوي
پاکستان :د افغانستان له لوري وروستي بریدونه مو په شا تنبولي او افغان لوري ته ۶۷ تنه ځاني تلفات اوښتي
د امریکا د دفاع وزارت کانګرس ته ویلي دي هیڅ داسې استخباراتي معلومات نه وو چې د برید چمتوالی نیولی وي