نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
کالیفورنیا د نړۍ سره د خپلواکه سوداګریز تړونونو په لټه دی
د کالیفورنیا والي ګاوین نیوسم ویلي چې هغه  امریکا د ولسمشر ډونلډ ټرمپ د ګمرکي مالیاتو پر وړاندې د احتمالي غبرګونونو د مخنیوي په خاطر د نړۍ د هیوادونو سره د خپلواکه سوداګریزو تړونونو په لټه کې دی.
کالیفورنیا  د نړۍ سره د خپلواکه سوداګریز تړونونو په لټه دی
California Governor Gavin Newsom is pursuing agreements with other countries to ensure California is exempted from retaliatory tariffs stemming from President Trump's escalating trade war. (AP) / AP
6 اپریل 2025

نیوسم د جمعې په ورځ وویل "کالیفورنیا واشنګټن ډي سي نه ده."

هغه زیاته کړه: "د ډونلډ ټرمپ ګمرکي مالیات د ټولو امریکایانو استازیتوب نه کوي، په ځانګړې توګه د هغو کسانو چې زه یې دلته په نړۍ کې د پنځمې سترې اقتصادي ایالت، کالیفورنیا، استازیتوب کوم."

ډیری هغه توکي چې له چین څخه امریکا ته راځي د کالیفورنیا له بندرونو څخه تېرېږي، او دغه ایالت له مکسیکو او کاناډا سره پراخې سوداګرۍ لري.

دغه درې هېوادونه د کالیفورنیا ۴۰ سلنه واردات جوړوي او همدارنګه هغه هېوادونه دي چې دغه ایالت ورته ډېر صادرات کوي.

د ټرمپ د پالیسۍ څخه د تېښتې هڅه

نیوسم په یوه بیان کې وویل: "د سرو زرو ایالت به د راتلونکو نسلونو لپاره یو ثابت او باوري شریک پاتې شي، پرته له دې چې له واشنګټن څخه څومره ګډوډي راځي."

هغه دا ونه ویل چې نوي تړونونه څنګه د ټرمپ د محافظه کاره پالیسۍ څخه تېښته کولی شي.

نیوسم، چې ۵۷ کلن دی، او د قانوني محدودیتونو له امله نشي کولی چې د ۲۰۲۶ کال په ټاکنو کې ګډون وکړي خو د هغه سیاسي ارادې لا څرګندې نه دي، خو نوموړی ډیموکراټ والي  د ۲۰۲۸ کال د ولسمشرۍ لپاره احتمالي کاندید ګڼل کېږي.

په یوه بې ساري سوداګریز برید کې چې له ۱۹۳۰مو کلونو راهیسې نه و لیدل شوی، ټرمپ په دې اوونۍ کې پراخ نړیوال ګمرکي مالیات اعلان کړل، چې د ونډو بازارونه یې په بې ساري ډول ټیټ کړل او د غچ اخیستونکو مالیاتو سبب شول.

د ټرمپ وروستي مالیات دا معنا لري چې د چینایي محصولاتو مالیه به په ټولیز ډول ۵۴ سلنه وي، او د اروپایي اتحادیې محصولاتو لپاره به ۲۰ سلنه وي.

چین د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې د اپرېل له ۱۰مې نېټې څخه به د امریکایي محصولاتو پر وړاندې ۳۴ سلنه اضافي مالیات ولګوي، "د اوسني تطبیق شوي مالیاتو سربېره."

نیوسم په ایکس کې وویل: "موږ به د ټرمپ د مالیاتو جګړې پر مهال بې پروا پاتې نشو."

نیوسم وویل د هېواد تر ټولو ګڼ مېشتي ایالت په توګه، چې نږدې ۴۰ میلیونه اوسېدونکي لري، کالیفورنیا د امریکا د ناخالص کورني تولید ۱۴ سلنه جوړوي او که دا یو هېواد وای، نو د نړۍ پنځمه ستره اقتصادي سیمه به وه.

د ټکنالوژۍ مرکز کالیفورنیا د هېواد مخکښ تولیدي او کرنیز تولیدوونکی هم دی.

د جنورۍ په میاشت کې د اورونو له امله چې لاس انجلس یې سخت وځپلو، کالیفورنیا اندېښنه لري چې ګمرکي مالیات به د ښار د بیا رغونې مخه ونیسي، ځکه چې هغه ساختماني مواد لکه لرګي، فولاد، المونیم، او ډرایوال چې ډېر واردېږي، به نور هم ګران شي.

 

وپلټۍ
د ایران په لاریونونو کې د مړو شمېر له ۳۰۰۰ واوښت، انټرنیټ ورو ورو بېرته فعالېږي
سپینې ماڼۍ د غزې د حکومتولۍ پلان لپاره اجرایوي بورډ اعلان کړ
د تورکیې ملي راډیو تلویزیون د ځوانانو لپاره د ( ټي آر ټي ځوان ) په نامه یو جلا چینل پرانیست.
آلمان په برلین کې له لوړپوړو خبرو وروسته د اروپا په امنیت کې د تورکیې د رول ملاتړ کوي
فیدان: تورکیه د ایران پر وړاندې د 'هر ډول پوځي مداخلې' مخالفت کوي
په امریکا کې د کډوالۍ او ګمرکونو پلي کولو ادارې (ICE) په توقیف ځای کې د مرګونو شمیره مخ په لوړیدو ده
په ټایلنډ کې د کرېن نړېدو له امله اورګاډی له پټلۍ وتلی او لږ تر لږه ۲۲ کسان وژل شوي
د ګرینلینډ لومړی وزیر: موږ د امریکا پر ځای ډنمارک غوره کوو
د اسرائيلو د پارلمان وکیلان د فلسطيني بنديانو د په دار ځړولو لپاره د قانون د مسودې د تصویب هڅې کوي
امریکا په مصر، لبنان او اردن کې د اخوان المسلمین څانګې 'ترهګرې' ونومولې
روسیې او اوکراین پر یو بل تور ولګاوه چې د شپې یې د انرژۍ پر بنسټیزو تاسیساتو هوايي بریدونه کړي
د پاکستان په شمال لوېدیځ کې په بمي چاودنه کې شپږ پولیس ووژل شول
ګرینلنډ له ناټو څخه د خپلې دفاع د تضمین غوښتنه کوي
د وای پي جي  ترهګرو د سوریې  په حلب ښار کې  په لسګونو ملکي وګړي وژلي، دمشق حکومت يي سخت ځواب ورکړ
د سوریې حکومت YPG ترهګرو د شړولو په خاطر لاس په کار شو