نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
کالیفورنیا د نړۍ سره د خپلواکه سوداګریز تړونونو په لټه دی
د کالیفورنیا والي ګاوین نیوسم ویلي چې هغه  امریکا د ولسمشر ډونلډ ټرمپ د ګمرکي مالیاتو پر وړاندې د احتمالي غبرګونونو د مخنیوي په خاطر د نړۍ د هیوادونو سره د خپلواکه سوداګریزو تړونونو په لټه کې دی.
کالیفورنیا  د نړۍ سره د خپلواکه سوداګریز تړونونو په لټه دی
California Governor Gavin Newsom is pursuing agreements with other countries to ensure California is exempted from retaliatory tariffs stemming from President Trump's escalating trade war. (AP) / AP

نیوسم د جمعې په ورځ وویل "کالیفورنیا واشنګټن ډي سي نه ده."

هغه زیاته کړه: "د ډونلډ ټرمپ ګمرکي مالیات د ټولو امریکایانو استازیتوب نه کوي، په ځانګړې توګه د هغو کسانو چې زه یې دلته په نړۍ کې د پنځمې سترې اقتصادي ایالت، کالیفورنیا، استازیتوب کوم."

ډیری هغه توکي چې له چین څخه امریکا ته راځي د کالیفورنیا له بندرونو څخه تېرېږي، او دغه ایالت له مکسیکو او کاناډا سره پراخې سوداګرۍ لري.

دغه درې هېوادونه د کالیفورنیا ۴۰ سلنه واردات جوړوي او همدارنګه هغه هېوادونه دي چې دغه ایالت ورته ډېر صادرات کوي.

د ټرمپ د پالیسۍ څخه د تېښتې هڅه

نیوسم په یوه بیان کې وویل: "د سرو زرو ایالت به د راتلونکو نسلونو لپاره یو ثابت او باوري شریک پاتې شي، پرته له دې چې له واشنګټن څخه څومره ګډوډي راځي."

هغه دا ونه ویل چې نوي تړونونه څنګه د ټرمپ د محافظه کاره پالیسۍ څخه تېښته کولی شي.

نیوسم، چې ۵۷ کلن دی، او د قانوني محدودیتونو له امله نشي کولی چې د ۲۰۲۶ کال په ټاکنو کې ګډون وکړي خو د هغه سیاسي ارادې لا څرګندې نه دي، خو نوموړی ډیموکراټ والي  د ۲۰۲۸ کال د ولسمشرۍ لپاره احتمالي کاندید ګڼل کېږي.

په یوه بې ساري سوداګریز برید کې چې له ۱۹۳۰مو کلونو راهیسې نه و لیدل شوی، ټرمپ په دې اوونۍ کې پراخ نړیوال ګمرکي مالیات اعلان کړل، چې د ونډو بازارونه یې په بې ساري ډول ټیټ کړل او د غچ اخیستونکو مالیاتو سبب شول.

د ټرمپ وروستي مالیات دا معنا لري چې د چینایي محصولاتو مالیه به په ټولیز ډول ۵۴ سلنه وي، او د اروپایي اتحادیې محصولاتو لپاره به ۲۰ سلنه وي.

چین د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې د اپرېل له ۱۰مې نېټې څخه به د امریکایي محصولاتو پر وړاندې ۳۴ سلنه اضافي مالیات ولګوي، "د اوسني تطبیق شوي مالیاتو سربېره."

نیوسم په ایکس کې وویل: "موږ به د ټرمپ د مالیاتو جګړې پر مهال بې پروا پاتې نشو."

نیوسم وویل د هېواد تر ټولو ګڼ مېشتي ایالت په توګه، چې نږدې ۴۰ میلیونه اوسېدونکي لري، کالیفورنیا د امریکا د ناخالص کورني تولید ۱۴ سلنه جوړوي او که دا یو هېواد وای، نو د نړۍ پنځمه ستره اقتصادي سیمه به وه.

د ټکنالوژۍ مرکز کالیفورنیا د هېواد مخکښ تولیدي او کرنیز تولیدوونکی هم دی.

د جنورۍ په میاشت کې د اورونو له امله چې لاس انجلس یې سخت وځپلو، کالیفورنیا اندېښنه لري چې ګمرکي مالیات به د ښار د بیا رغونې مخه ونیسي، ځکه چې هغه ساختماني مواد لکه لرګي، فولاد، المونیم، او ډرایوال چې ډېر واردېږي، به نور هم ګران شي.

 

وپلټۍ
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د امنیتي اندېښنو له امله په توره بحیره کې د اوکراین په بندرونو کې د سوداګریزو کښتیو تګ راتګ ودرېد
د ایران ولسمشر پزشکيان او د عراق لومړي وزیر زیدي د دوه اړخیزو اړیکو په اړه خبرې وکړې
د هند لومړي وزیر د کانکور ازموینې سوالونو  افشا کوونکو ته د "سمدستي سزا" ورکولو امر وکړ
جاپان هیله ښودلې چې له فلسطین سره نړیوال ملاتړ نور هم زیات شي
د روسیې او امریکا د بهرنیو چارو وزیرانو د اوکراین پر کړکېچ خبرې وکړې
امریکا په منځني ختیځ کې د جګړې له تودېدو سره پر ایراني پوځي اهدافو نوي بریدونه پیل کړل
په افغانستان ، پاکستان او هند کې د سختو بارانونو له امله د مړو شمېر مخ په زیاتېدو دی.
د یمن د حوثیانو لخوا په سره سمندرګي کې د سعودي عربستان پر ټانکرونو برید
د مهمو خبرونو غورچاڼ
ممداني له فدرالي حکومت غوښتنه وکړه چې نتانیاهو ونیسي؛ وایي دوی یې د نیولو واک نه لري
د تورکیې د والیبال بریا؛ د ښځو او نارینه وو ملي لوبډلې د ملتونو لیګ (VNL) پایلوبو ته ورسېدې
په سومالیا کې د ترکي پوځیانو د دندې موده د نورو ۲ کلونو لپاره وغځول شوه
د امریکا د دفاع وزیر هیګسټ: له ایران سره د جګړې لګښت "۳۷.۵ میلیارده ډالرو ته لوړ شوی"
د روسیې په سویل کې د "وایلدبریز" پر لوجستیکي مرکزونو د بې پیلوټه الوتکو برید وشو