پاکستان او افغانستان په چین کې د خپلمنځۍ روانې جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرې اترې کوي
د اسلاماباد دوو چارواکو د چهارشنبې په ورځ فرانس پرېس خبري اژانس (AFP) ته وویل چې پاکستان او افغانستان په چین کې خبرې اترې پیل کړي ترڅو د هغې څو میاشتنۍ شخړې د پای ته رسولو لاره ومومي چې د سرحدي بریدونو له امله رامنځته شوې ده.
دا ناسته د چین په شمال لویدیځ ښار "ارومچي" کې وروسته له هغې کیږي چې د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار د سه شنبې په ورځ بیجینګ ته سفر وکړ او له خپل چینايي سیال وانګ یي سره یې وکتل. دواړو لورو د امریکا او ایران د مذاکراتو میز ته د راوستلو په برخه کې د اسلاماباد پر رول خبرې وکړې او د جګړې د پای ته رسولو لپاره یې یو ګډ پنځه ماده ییز پلان ترتیب کړ.
اسحاق ډار د چهارشنبې په ورځ په داسې حال کې اسلاماباد ته راستون شو چې د خپلو ډیپلوماټیکو هڅو لپاره یې د چین ملاتړ له ځان سره درلود. تر دې وړاندې تیره اونۍ په اسلاماباد کې د سعودي عربستان، مصر او تورکیې د بهرنیو چارو وزیرانو هم لیده کاته کړي وو.
چین هڅه کړې چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ په زیاتیدونکي کړکیچ کې منځګړیتوب وکړي. بیجینګ سیمې ته یو ځانګړی استازی لیږلی او ژمنه یې کړې چې د "کړکیچ په کمولو کې به رغنده رول" ولوبوي. پاکستان وايي هغه افراطي ډلې په نښه کوي چې سرحدي بریدونه کوي، خو په کابل کې چارواکي د وسله والو پټنځایونه ورکول ردوي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت او پوځ، او همدارنګه افغان حکومت تر اوسه د دې خبرو په اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي. خو د پاکستان یو لوړپوړي امنیتي چارواکي وویل: "د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د یوه چارواکي په مشرۍ یو پلاوی ارومچي ته تللی ترڅو د افغان طالبانو سره خبرې وکړي. دا ناسته زموږ د چینايي ملګرو په غوښتنه ترسره کیږي."
یو بل لوړپوړي دولتي چارواکي هم د دې خبرو پخلی وکړ او زیاته یې کړه: "دا لیدنه د بشپړو خبرو اترو لپاره د بنسټ ایښودلو په موخه ده."
لومړي چارواکي وویل چې له افغانستان څخه د پاکستان غوښتنې "پر ځای پاتې دي"؛ اسلاماباد له کابل څخه غواړي چې د افراطي ډلو په وړاندې "د تایید وړ اقدام" وکړي، د هغوی ملاتړ پای ته ورسوي او ډاډ ورکړي چې د افغانستان خاوره د پاکستان پر ضد د بریدونو لپاره د اډې په توګه نه کارول کیږي.
'ارامي او زغم'
پاکستان په سیمه کې د چین یو له نږدې شریکانو څخه دی او بیجینګ له دواړو لورو غوښتي چې په دې شخړه کې له "ارامۍ او زغم" څخه کار واخلي.
دا ناسته له هغې وروسته لومړۍ مهمه ډیپلوماټیکه هڅه ده چې د قطر او تورکیې پخواني منځګړیتوبونه د دایمي اوربند په راوستلو کې پاتې راغلل، چې ورسره اسلاماباد په افغانستان کې دننه د هوایي بریدونو په ګډون لوی پوځي عملیات پیل کړل.
دا شخړه د فبرورۍ په ۲۶مه، د پاکستان له هوایي بریدونو او ورپسې د افغان ځواکونو له ځمکني غبرګون وروسته زور واخیست. دواړو لورو د کوچني اختر په مناسبت اوربند اعلان کړی و. اسلاماباد وايي دا اوربند اوس پای ته رسیدلی، خو تر اوسه د کومې لویې حملې راپور نه دی ورکړل شوی.
دغه اوربند دوه ورځې وروسته له هغه وشو چې پاکستان په کابل کې د معتادینو د درملنې پر یو مرکز برید وکړ، چې افغان چارواکو وویل په کې تر ۴۰۰ ډیر کسان ووژل شول. اسلاماباد ادعا کوي چې دا برید یو دقیق عملیات و چې هدف یې "پوځي تاسیسات او د ترهګرو ملاتړیز زیربناوې" وې.