نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
جوزیف : نړۍ باید په ۱۹۹۵ کال کې ترسره شوې نسل وژنې په څیر بلې نسل وژنې ترسره کیدو ته اجازه ورنکړي
بوریل په ایکس کې په خپور کړي پيغام کې ویلي دي چې"۳۰ کاله وړاندې، موږ د سربرینیتسا نسل وژنې مخنیوی ونکړ.  نن موږ د قربانیانو درناوی کوو." زما په اند "د هغوی د یادونې غوره لاره دا ده چې مونږ د بلې نسل وژنې چې  اوس په غزه کې روانه ده  مخنیوی دی.
جوزیف : نړۍ باید په ۱۹۹۵ کال کې ترسره شوې نسل وژنې په څیر بلې نسل وژنې ترسره کیدو ته اجازه ورنکړي
/ AA
12 جولای 2025

د اروپایي اتحادیې د بهرنیو چارو او امنیتي تګلارې پخواني لوړپوړي استازي، جوزیپ بوریل، د ۱۹۹۵ کال د سربرینیتسا قتل عام او په غزه کې روانه جګړه پرتله کړه او خبرداری ورکړ چې که نړیواله بې‌پروايي دوام وکړي، نو د بل نسل وژنې خطر ډیر زیات لوړ دی.

بوریل په ایکس (پخوانی ټویټر) کې په خپور کړي پيغام کې ویلي دي چې"۳۰ کاله وړاندې، موږ د سربرینیتسا نسل وژنې مخنیوی ونکړ.  نن موږ د قربانیانو درناوی کوو." زما په اند "د هغوی د یادونې غوره لاره دا ده چې مونږ د بلې نسل وژنې چې  اوس په غزه کې روانه ده  مخنیوی وکړو. "

د ۱۹۹۵ کال د جولای په میاشت کې، د بوسنیايي صرب ځواکونو د ملګرو ملتونو له‌خوا خوندي سیمه سربرینیتسا ونیوله او له ۸۰۰۰ څخه زیات بوسنیايي مسلمان نارینه او هلکان یې ووژل. دا سیمه د هالنډي سوله ساتونکو تر ساتنې لاندې وه.

د جنرال راتکو ملادیچ په مشرۍ ځواکونه، چې وروسته د نسل وژنې په تور محکوم او د عمر بند په سزا محکوم شو، په لومړۍ ورځ شاوخوا ۲۰۰۰ کسان اعدام کړل. په راتلونکو ورځو کې زرګونه نور کسان د شاوخوا ځنګلونو ته د تېښتې پر مهال ووژل شول.

د قربانیانو پاتې شوني تر اوسه په بوسنیا او هرزګوینا کې په له ۵۷۰ څخه زیاتو ډله‌ییزو قبرونو کې موندل شوي دي.

په غزه کې د اسرائیلو لخوا روانه نسل وژنه

اسرائیل د  ۲۰۲۳ کال د اکتوبر راهیسې په غزه کې نسل وژنه ترسره کوي. اسرائیلو ددې نیټې راهیسې  د ۵۷۸۰۰ څخه د زیات فلسطینیان په قتل رسولي دي چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

د فلسطین رسمي خبري اژانس (وافا) په وینا، شاوخوا ۱۱۰۰۰ فلسطینیان د ویجاړ شوو کورونو لاندې ښخ شوي دي.

خو کارپوهان باور لري چې د مړو اصلي شمېر د غزې چارواکو د راپورونو څخه ډېر لوړ دی، او اټکل کوي چې دا شمېر شاوخوا ۲۰۰۰۰۰ ته رسېدلی وي.

واشنګټن هر کال خپل اوږدمهاله ملګري اسراییل ته ۳.۸ میلیارده ډالر پوځي مرسته ورکوي.

له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې، متحده ایالاتو له اسراییل سره د غزې نسل وژنې او په ګاونډیو هېوادونو کې د جګړو لپاره له ۲۲ میلیارده ډالرو څخه زیات لګولي دي.

سره له دې چې د امریکا لوړپوړو چارواکو په غزه کې د ملکي کسانو د لوړ شمېر وژنو په اړه اسراییل غندلی دی، واشنګټن تر اوسه د وسلو د انتقال په اړه د کومو شرطونو د لګولو غوښتنې رد کړې دي.

په نومبر کې، د نړیوالې جنایي محکمې له‌خوا د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او د پخواني دفاع وزیر یوآف ګالانت لپاره د نیولو امرونه صادر شول، چې په غزه کې د جنګي جرمونو او د بشریت پر وړاندې د جرمونو تورونه پرې لګول شوي دي.

له دې جلا، اسراییل د سویلي افریقا له‌خوا د غزې په سیمه کې د پوځي کمپاین په اړه د نسل وژنې قضیې سره د نړیوالې محکمې په وړاندې مخ دی.

 

وپلټۍ
پاکستان :د افغانستان له لوري وروستي بریدونه مو په شا تنبولي او افغان لوري ته ۶۷ تنه ځاني تلفات اوښتي
عمر چیلیک : ایران له یوه ناعادلانه او غیرقانوني برید سره مخ دی
ولسمشر اردوغان په ایران کې د ملکي وګړو په مرګ ژوبلې ژوره خواشیني څرګنده کړه او سولې غوښتنه يي وکړه
ایران د سعودي عربستان د تیلو په تصفیه خانه د ډرون الوتکو برید وکړ
د سیمه ییزو کړکېچونو په زیاتېدو سره، تورکیې او ایران د مځکنیو پولو له لارې تګ راتګ ودرولو.
پاکستان په افغانستان کې په بریدونو کې د ۴۱۵ تنو د وژلو ادعا کوي
په کویټ کې د امریکا څو جنګي الوتکې راوغورځېدلې، خو عمله یې ژوندۍ پاتې ده
د امریکا د دفاع وزارت کانګرس ته ویلي دي هیڅ داسې استخباراتي معلومات نه وو چې د برید چمتوالی نیولی وي
ایران له امریکا سره هر ډول خبرې او مذاکرات رد کړل
ایران پر اسرائیلو خپل توغندیز بریدونو ته زور ورته کړی دی.
علي رضا عرافي د ایران د مشرتابه د لنډمهاله شورا د غړي په توګه وټاکل شو
افغان او پاکستاني ځواکونو د یکشنبې په ورځ د خپلې پولې په اوږدو کې نښتې وکړې
په ایران د نجونو په ښوونځي د اسرائیل د برید له امله د مړو شمیره ۱۴۸ تنو ته لوړه شوه
ولسمشر اردوغان: پر ایران د امریکا او اسرائیل برید ښايي منځنی ختیځ د اور په حلقه بدل کړي
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي