نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
جوزیف : نړۍ باید په ۱۹۹۵ کال کې ترسره شوې نسل وژنې په څیر بلې نسل وژنې ترسره کیدو ته اجازه ورنکړي
بوریل په ایکس کې په خپور کړي پيغام کې ویلي دي چې"۳۰ کاله وړاندې، موږ د سربرینیتسا نسل وژنې مخنیوی ونکړ.  نن موږ د قربانیانو درناوی کوو." زما په اند "د هغوی د یادونې غوره لاره دا ده چې مونږ د بلې نسل وژنې چې  اوس په غزه کې روانه ده  مخنیوی دی.
جوزیف : نړۍ باید په ۱۹۹۵ کال کې ترسره شوې نسل وژنې په څیر بلې نسل وژنې ترسره کیدو ته اجازه ورنکړي
/ AA
12 جولای 2025

د اروپایي اتحادیې د بهرنیو چارو او امنیتي تګلارې پخواني لوړپوړي استازي، جوزیپ بوریل، د ۱۹۹۵ کال د سربرینیتسا قتل عام او په غزه کې روانه جګړه پرتله کړه او خبرداری ورکړ چې که نړیواله بې‌پروايي دوام وکړي، نو د بل نسل وژنې خطر ډیر زیات لوړ دی.

بوریل په ایکس (پخوانی ټویټر) کې په خپور کړي پيغام کې ویلي دي چې"۳۰ کاله وړاندې، موږ د سربرینیتسا نسل وژنې مخنیوی ونکړ.  نن موږ د قربانیانو درناوی کوو." زما په اند "د هغوی د یادونې غوره لاره دا ده چې مونږ د بلې نسل وژنې چې  اوس په غزه کې روانه ده  مخنیوی وکړو. "

د ۱۹۹۵ کال د جولای په میاشت کې، د بوسنیايي صرب ځواکونو د ملګرو ملتونو له‌خوا خوندي سیمه سربرینیتسا ونیوله او له ۸۰۰۰ څخه زیات بوسنیايي مسلمان نارینه او هلکان یې ووژل. دا سیمه د هالنډي سوله ساتونکو تر ساتنې لاندې وه.

د جنرال راتکو ملادیچ په مشرۍ ځواکونه، چې وروسته د نسل وژنې په تور محکوم او د عمر بند په سزا محکوم شو، په لومړۍ ورځ شاوخوا ۲۰۰۰ کسان اعدام کړل. په راتلونکو ورځو کې زرګونه نور کسان د شاوخوا ځنګلونو ته د تېښتې پر مهال ووژل شول.

د قربانیانو پاتې شوني تر اوسه په بوسنیا او هرزګوینا کې په له ۵۷۰ څخه زیاتو ډله‌ییزو قبرونو کې موندل شوي دي.

په غزه کې د اسرائیلو لخوا روانه نسل وژنه

اسرائیل د  ۲۰۲۳ کال د اکتوبر راهیسې په غزه کې نسل وژنه ترسره کوي. اسرائیلو ددې نیټې راهیسې  د ۵۷۸۰۰ څخه د زیات فلسطینیان په قتل رسولي دي چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

د فلسطین رسمي خبري اژانس (وافا) په وینا، شاوخوا ۱۱۰۰۰ فلسطینیان د ویجاړ شوو کورونو لاندې ښخ شوي دي.

خو کارپوهان باور لري چې د مړو اصلي شمېر د غزې چارواکو د راپورونو څخه ډېر لوړ دی، او اټکل کوي چې دا شمېر شاوخوا ۲۰۰۰۰۰ ته رسېدلی وي.

واشنګټن هر کال خپل اوږدمهاله ملګري اسراییل ته ۳.۸ میلیارده ډالر پوځي مرسته ورکوي.

له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې، متحده ایالاتو له اسراییل سره د غزې نسل وژنې او په ګاونډیو هېوادونو کې د جګړو لپاره له ۲۲ میلیارده ډالرو څخه زیات لګولي دي.

سره له دې چې د امریکا لوړپوړو چارواکو په غزه کې د ملکي کسانو د لوړ شمېر وژنو په اړه اسراییل غندلی دی، واشنګټن تر اوسه د وسلو د انتقال په اړه د کومو شرطونو د لګولو غوښتنې رد کړې دي.

په نومبر کې، د نړیوالې جنایي محکمې له‌خوا د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او د پخواني دفاع وزیر یوآف ګالانت لپاره د نیولو امرونه صادر شول، چې په غزه کې د جنګي جرمونو او د بشریت پر وړاندې د جرمونو تورونه پرې لګول شوي دي.

له دې جلا، اسراییل د سویلي افریقا له‌خوا د غزې په سیمه کې د پوځي کمپاین په اړه د نسل وژنې قضیې سره د نړیوالې محکمې په وړاندې مخ دی.

 

وپلټۍ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځه نښته او د پاکستان لخوا د افغانستان په څو ښارونو بمبار
د افغانستان او پاکستان ترمنځه یو ځل بیا درنده جګړه پيل شوې ده.
سوريې په سویدا کې د بندیانو د تبادلې عملیات پیل کړل
جرمني د لومړي ځل لپاره ۲۰ افغان مجرمین په مستقیم ډول کابل ته ډیپورټ کړل
د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد: د پاکستان بریدونو ته به پوځي ځواب ورکړل شي
د امریکا د هوايي ځواک پخوانی پیلوټ د چینايي پوځ د روزنې په تور ونیول شو
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر په انقره کې د اسلامي همکارۍ سازمان د ډیپلوماټانو کوربه توب وکړ