نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د جرمونو نړۍواله محکمه : د هیچا فشارونو ته به غاړه کینږدو
د جرمونو د نړیوالې محکمې مشرې او کلیدي اروپايي غړو د دوشنبې په ورځ د خپلو لوړ پوړو چارواکو پر وړاندې د امریکا د بندیزونو په ځواب کې د محکمې د خپلواکۍ یوه کلکه اعلامیه خپره کړه.
د جرمونو نړۍواله محکمه : د هیچا فشارونو ته به غاړه کینږدو
د جرمونو نړۍواله محکمه : د هیچا فشارونو ته به غاړه کینږدو / AP

د جرمونو نړیواله محکمه د اسرائیلو د لومړي وزیر او پخوانی دفاع وزیر  د نیولو د حکمونو پر سر د امریکا د بندیزونو سره سره،  د خپلواکۍ نه د دفاع ژمنه وکړه.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د  جرمونو نړیواله محکمه پر کلیدي چارواکو، د قاضیانو او څارنوالانو په ګډون، بندیزونه لګولي دي.

د جرمونو د نړیوالې محکمې مشرې او کلیدي اروپايي غړو د دوشنبې په ورځ د خپلو لوړ پوړو چارواکو پر وړاندې د امریکا د بندیزونو په ځواب کې د محکمې د خپلواکۍ یوه کلکه اعلامیه خپره کړه.

د  جرمونو نړیواله محکمې د غړو هیوادونو د استازو په کلنۍ غونډه کې، مشرې توموکو اکانې وویل: "اجازه راکړئ واضح ووایم. موږ هیڅکله د هیچا لخوا هیڅ ډول فشار نه منو."

دې جاپانۍ حقوقپوهې زیاته کړه: "زموږ خپلواکي او بې طرفي زموږ لارښود ستوري دي او اغېزمن شوي نه دي. زموږ وفاداري یوازې د روم له اساسنامې (چې د جرمونو نړیواله محکمه یې تاسیس کړی او واکونه یې ټاکلي) او نړیوال قانون سره ده."

د جرمونو نړیواله محکمه ، چې افراد د جنګي جرمونو او بشري ضد جرمونو لپاره محاکمه کوي، په خپل ۲۳ کلن تاریخ کې له تر ټولو سختې دورې څخه تیریږي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ، په غزه کې د نسل وژنې د جګړې په تړاو د اسرائیلو د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو لپاره د نیولو د حکمونو په صادرولو په غوسه شوی او د قاضیانو او څارنوالانو په ګډون یې پر کلیدي چارواکو بندیزونه لګولي دي.

نه امریکا او نه هم اسرائیل د جرمونو نړیواله محکمې غړي دي. خو په ۲۰۲۱ کال کې محکمې پریکړه وکړه چې واک یې د غزې او اشغال شوې لویدیځې غاړې په شمول د اشغال شوي ختیځ بیت المقدس فلسطيني سیمو ته غځیږي.

اوس مهال، ۱۲۵ هیوادونه - د ملګرو ملتونو د غړو هیوادونو دوه پر دریمه برخه - د محکمې غړیتوب لري. نور هیوادونه چې له یوځای کیدو یې ډډه کړې، چین، روسیه، شمالي کوریا، لیبیا او سعودي عربستان دي.

د هنګري په ګډون د جرمونو نړیواله محکمه څلورو غړو هیوادونو د وتلو نیت اعلان کړی دی.

د فرانسې د عدلیې وزیر جیرالډ درمانین له محکمې سره د خپل هیواد "نه ماتیدونکې ژمنې" څرګنده کړه.

درمانین وویل: "محکمه د دې جبري اقداماتو سره د بې ساري وخت سره مخ ده چې د قاضیانو او څارنوالانو پر وړاندې شوي، په شمول د یوه فرانسوي قاضي." "دا د منلو وړ نه دي."

د ډنمارک استازې ایلسیت سونډرګارډ کرون، د اروپایي ټولنې په استازیتوب وویل، چې دا ټولنه "د محکمې په وړاندې د ګواښونو او بندیزونو په مقابل کې د محکمې په دفاع کې ټینګه ولاړه ده".

د  جرمونو نړیواله محکمې پر وړاندې ننګونو ته په کتو، د دې محکمې لوی څارنوال، کریم خان، د جنسي ځورونې د تورونو په اړه د څیړنو پر مهال په اوږده رخصتۍ دی، کوم تورونه چې هغه ردوي.

وپلټۍ
د پاکستان د پوځ مشر له ایران سره د 'نږدې همغږۍ' غوښتنه وکړه
غیرقانوني اسرائیلي ښارګوټو اوسیدونکو  یوه فلسطینۍ ښځه ووژله او ۱۰ نور یې ټپیان کړل
د فنلنډ ولسمشر تورکیه د اروپا یو مهم امنیتي لوبغاړی او د ناټو نه بېلېدونکی متحد وباله.
سعودي شرکت په پاکستان کې د ۳۰ میلیارده ډالرو په ارزښت د انرژۍ زېربناوو د پراختیا هوکړه لاسلیک کړه
د منګولیا ولسمشر ویلي د فساد له تورونو وروسته به استعفا وکړي او ژمنه یې وکړه چې خپل نوم به پاک کړي.
د عراق پارلماني پلټنو په «جرف الصخر» کې د تېلو د قاچاق شواهد افشا کړل
فیدان وايي تورکیه باید د سیمه‌ییز اتصال د پیاوړتیا مشري پر غاړه واخلي
یو عدلي طب کارپوه وايي چې د اپسټین مړینه تر ځان‌وژنې ډېره له وژنې (قتل) سره ورته والی لري
وینس وايي د ټرمپ اداره به اجازه ورنه کړي چې له ایران سره جګړه پر یوې بلې «نه ختمېدونکې جګړې» بدله شي
د مهمو خبرونو غورچاڼ
اردوغان د تورکیې په کوربه‌توب د COP31 سرمشریزه په تاریخ کې «تر ټولو بریالۍ» سرمشریزه وبلله.
ایران وايي چې هرمز تنګي ته نږدې یې د امریکا یوه پوځي بې‌ پیلوټه الوتکه نیولې ده
عراقچي وايي،د امریکا لخوا د ایران د شرطونو د منلو په صورت کې په دوو ورځو کې به هرمز تنګی پرانیزو.
په هرمز تنګي کې درې د تېلو لېږدوونکې بېړۍ له سمندري ماینونو سره جنګیدلي دي.
شیخه حسینه واجد وايي چې د اعدام د سزا له ګواښ سره سره به په ډسمبر کې بنګله دېش ته ستنه شي.