لیدلوری
د غزې جګړه
2 د لوستلو دقیقې
په نړۍ کې له ۱۰۰۰ څخه زیات ساینس پوهان د غزې د اوربند لپاره لیک لاسلیک کړ.
د لاسلیک کوونکو په منځ کې د نوبل جایزې ګټونکي عصبي پوهان شامل دي چې په منځني ختیځ کې د "کرکې، مرګ او تباهۍ" غندنه کوي.
00:00
په نړۍ کې له ۱۰۰۰ څخه زیات ساینس پوهان د غزې د اوربند لپاره لیک لاسلیک کړ.
په نړۍ کې له ۱۰۰۰ څخه زیات ساینس پوهان د غزې د اوربند لپاره لیک لاسلیک کړ. / Reuters

د هسپانوي خبري آژانس ایفې په وینا، په نړۍ کې له ۱۰۰۰ څخه زیات ساینس پوهان، په لویه کچه روان پوهان او عصبي پوهان، یو خلاص لیک لاسلیک کړی چې د فلسطین په غزه کې د اوربند او پر اسرائیلو د نړیوالې ټولنې د فشار راوړلو غوښتنه کوي ترڅو نړیوال بشردوستانه قانون ته درناوی وکړي. په لاسلیک کوونکو کې د ناروې څخه د نوبل جایزې ګټونکي مای-بریټ موسر او ایډوارډ موسر او د جاپان څخه سوسومو تونیګاوا شامل دي.

د ګڼ شمېر هسپانوي څېړونکو، په شمول د کاجال انسټیټیوټ د عصبي مصنوعي ذکاوت او روباټیک ډلې غړی پابلو لانیلوس، هم دا لیک لاسلیک کړی دی. لانیلوس ایفې ته وویل، دا غوښتنه ځکه پیاوړې ده چې دا د عصبي پوهانو لخوا راځي – هغه کسان چې څېړي چې ماغزه څنګه داسې شخړې درک او پروسس کوي. ویل کېږي چې په دې لیک کې د ټولو خواوو له لوري ترسره شوي تاوتریخوالی غندل شوی، د حماس لخوا د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر ۷مې بریدونو په شمول، د یرغملونو نیول، او د اسرائیلو له خوا "بېشمېره جنګي جرمونه" چې له یو کال څخه د زیات وخت راهیسې یې په غزه کې له ۴۸۰۰۰ څخه زیات خلک وژلي دي.

'د ټولو خلکو لپاره' 

ساینس پوهان وايي چې سیمه د تاوتریخوالي او غچ اخیستنې په یوه ورانوونکي څرخ کې بنده ده چې د سوله ییز ګډ ژوند امکان کمزوری کوي، دوی زیاتوي چې "کرکه، مرګ او تباهي" په کې شامله ده. د ایفې په وینا، لیک وايي چې انساني روان پوهنه اکثراً د شخړو ترمنځ د ډلو توپیرونه زیات ښيي خو په عین وخت کې د همدردۍ او همکارۍ لپاره نړیوال ظرفیت ته هم اشاره کوي.

ساینس پوهانو پر نړیوالې ټولنې غږ کړی چې پر اسرائیلو د جنګ د پای ته رسولو لپاره فشار راوړي، په شمول د وسلو د پلور د درولو یا د همکارۍ تړونونو د بیا ارزونې له لارې. لیک وايي، "موږ د اسرائیلو د خلکو پر ضد نه یو،" "موږ د ټولو خلکو لپاره یو — اسرائیلي، فلسطینیان او لبنانیان."

دوی استدلال کوي چې د اسرائیلو اوسنۍ تګلارې فلسطینیانو ته نه جبرانېدونکی زیان اړولی او د خپلو خلکو خوندیتوب یې له خطر سره مخ کړی دی. دا لیک د فرانسې په سوربون پوهنتون او د امریکا په پرنسټن کې د څېړونکو لخوا پیل شوی و.

وپلټۍ
د چین د سیچوان ایالت کې د ودانۍ د دېوال ړنګېدو له امله ۵ کسان وژل شوي
د هند په لویدیځ بنګال ایالت کې په یوه هوټل کې د اورلګېدنې له امله نهه کسان مړه شوي دي
ټرمپ یو داسې انځور خپور کړ چې د هرمز تنګی د "امریکا د خاورې" په توګه ښيي
په کابل کې پر یوه تعلیمي مرکز کې د چاودنې له امله  لږ تر لږه ۴۲ ماشومان ټپیان شوي دي.
لاوروف وايي روسیه او شمالي کوریا د نوي څو قطبي نړیوال نظم په لټه کې دي
اسرائیلو د سوریې په ادلیب ولایت کې د ابو ظهور پوځي هوايي ډګر بمبار کړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ ګواښ کړی که چیرې عمان د امریکا او ایران د خبرو اترو په لاره کې مداخله وکړي نو بمبار به یې کړي
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې د وژل شویو شمېر ۷۳ زره ۳۹۹ تنو ته ورسېد
پاپ لیو څوارلسم په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو پر وړاندې داسرائیلو تاوتریخوالي د ختمولو غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله