لیدلوری
د غزې جګړه
2 د لوستلو دقیقې
په نړۍ کې له ۱۰۰۰ څخه زیات ساینس پوهان د غزې د اوربند لپاره لیک لاسلیک کړ.
د لاسلیک کوونکو په منځ کې د نوبل جایزې ګټونکي عصبي پوهان شامل دي چې په منځني ختیځ کې د "کرکې، مرګ او تباهۍ" غندنه کوي.
00:00
په نړۍ کې له ۱۰۰۰ څخه زیات ساینس پوهان د غزې د اوربند لپاره لیک لاسلیک کړ.
په نړۍ کې له ۱۰۰۰ څخه زیات ساینس پوهان د غزې د اوربند لپاره لیک لاسلیک کړ. / Reuters
21 فبروري 2025

د هسپانوي خبري آژانس ایفې په وینا، په نړۍ کې له ۱۰۰۰ څخه زیات ساینس پوهان، په لویه کچه روان پوهان او عصبي پوهان، یو خلاص لیک لاسلیک کړی چې د فلسطین په غزه کې د اوربند او پر اسرائیلو د نړیوالې ټولنې د فشار راوړلو غوښتنه کوي ترڅو نړیوال بشردوستانه قانون ته درناوی وکړي. په لاسلیک کوونکو کې د ناروې څخه د نوبل جایزې ګټونکي مای-بریټ موسر او ایډوارډ موسر او د جاپان څخه سوسومو تونیګاوا شامل دي.

د ګڼ شمېر هسپانوي څېړونکو، په شمول د کاجال انسټیټیوټ د عصبي مصنوعي ذکاوت او روباټیک ډلې غړی پابلو لانیلوس، هم دا لیک لاسلیک کړی دی. لانیلوس ایفې ته وویل، دا غوښتنه ځکه پیاوړې ده چې دا د عصبي پوهانو لخوا راځي – هغه کسان چې څېړي چې ماغزه څنګه داسې شخړې درک او پروسس کوي. ویل کېږي چې په دې لیک کې د ټولو خواوو له لوري ترسره شوي تاوتریخوالی غندل شوی، د حماس لخوا د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر ۷مې بریدونو په شمول، د یرغملونو نیول، او د اسرائیلو له خوا "بېشمېره جنګي جرمونه" چې له یو کال څخه د زیات وخت راهیسې یې په غزه کې له ۴۸۰۰۰ څخه زیات خلک وژلي دي.

'د ټولو خلکو لپاره' 

ساینس پوهان وايي چې سیمه د تاوتریخوالي او غچ اخیستنې په یوه ورانوونکي څرخ کې بنده ده چې د سوله ییز ګډ ژوند امکان کمزوری کوي، دوی زیاتوي چې "کرکه، مرګ او تباهي" په کې شامله ده. د ایفې په وینا، لیک وايي چې انساني روان پوهنه اکثراً د شخړو ترمنځ د ډلو توپیرونه زیات ښيي خو په عین وخت کې د همدردۍ او همکارۍ لپاره نړیوال ظرفیت ته هم اشاره کوي.

ساینس پوهانو پر نړیوالې ټولنې غږ کړی چې پر اسرائیلو د جنګ د پای ته رسولو لپاره فشار راوړي، په شمول د وسلو د پلور د درولو یا د همکارۍ تړونونو د بیا ارزونې له لارې. لیک وايي، "موږ د اسرائیلو د خلکو پر ضد نه یو،" "موږ د ټولو خلکو لپاره یو — اسرائیلي، فلسطینیان او لبنانیان."

دوی استدلال کوي چې د اسرائیلو اوسنۍ تګلارې فلسطینیانو ته نه جبرانېدونکی زیان اړولی او د خپلو خلکو خوندیتوب یې له خطر سره مخ کړی دی. دا لیک د فرانسې په سوربون پوهنتون او د امریکا په پرنسټن کې د څېړونکو لخوا پیل شوی و.

وپلټۍ
د غزې د اوربند د لومړي پړاو په ترڅ کې حماس د ۲۰ اسرائیلي اسیرانو د خوشې کولو بهیر بشپړ کړ
د فلسطیني بندیانو دفتر: د اور بند تړون لاندې ۱،۹۶۸ فلسطیني بندیان خوشې کیږي
حماس د اسرائيلي بنديانو خوشې کول پيل کړل، لومړۍ ډله اووه تنه يي  په غزه کې سره صليب ته وسپارل
امریکا د غزې د اوربند تړون د څارنې په موخه  اسرائیل ته ۲۰۰ سرتېري استوي
د اسرائیل کابینې د ټرمپ د غزې تړون تصویب کړ، چې اوربند او د بندیانو تبادلې ته لار هواروي
پداسې حال کې چې د اسرائیل او حماس ترمنځ په اوربند موافقه شوې خو اسرائیل پر غزې  تازه بریدونه کړي
ټرمپ: حماس او اسرائیل د سولې پلان پر لومړي پړاو هوکړه کړې
اسرائيل د ټرمپ لخوا پر غزې بریدونو سمدلاسه ودروۍ د غوښتنې  سره سره بریدونو ته دوام ورکوي
حماس د ټرمپ د غزې د اوربند پلان په اړه غور کوي، ځواب به یې ډېر ژر ورکړل شي
د "ګلوبل صمود" کاروان اړوند "میکینو" بېړۍ پر غزې د محاصرې د ماتولو سره  د فلسطین اوبو ته ورسېده
د غزې د مرستو پر کاروان د اسرائیلو برید په نړۍ کې سخت غبرګونونه پارولي دي
د تورکیې  ولسمشر اردوغان او  امریکا ولسمشر ټرمپ په ګډون د غزې په اړه مهمه غونډه وشوه
اسرائیل په غزه کې ۱۰۲ فلسطینیان په شهادت ورسول
د ملګرو ملتونو د تحقیقاتو کمیسیون: اسرائيل په غزه کې 'نسل وژنه' کړې ده
له یونان څخه کښتۍ د غزې د محاصرې د ماتولو په موخه روانې شوې د سمود قافلې سره یو ځای کیږي.
ډاکټرانو ویلي دي چې په غزه کې ماشومان په سر او سینه د مرمۍ سره د ویشتلو  پیښې د پام وړ ډیرې شوي
حماس پر امریکا تور پورې کړی چې په دوحه کې د دوی د مرکچیانو پر مرګوني برید کې د اسرائیل سره همکار وو
د اسرائیلو له خوا په غزه کې جبري لوږې تر اوسه پورې له ۴۰۰ څخه ډیر کسان وژلي دي
حماس په غزه کې د مسلکي ادارې پر سر موافقه وکړه
په غزه کې  د اسرائيلو د جبري لوږې له امله د مړو شمېر ۳۶۷ ته لوړه شوه.