پاکستان او چین په افغانستان کې میشتو ترهګرو ډلو پر وړاندې د اقدام غوښتنه کوي

پاکستان او چین له افغانستانه غوښتي چې د خپلې خاورې څخه د استفادې کوونکو ترهګرو ډلو پر وړاندې کوټلي ګامونه پورته کړي او خبرداری یې ورکړی چې دا ډلې د سیمې امنیت ته جدي ګواښ دي.

د پاکستان او چین لخوا په یوې ګډې اعلامیې کې غوښتنه شوې چې په افغانستان کې میشتې ترهګرې ډلې له منځه وړلو او د ترهګرۍ لپاره د افغانستان د خاورې کارولو د مخنیوي لپاره باید "ډیر ښکاره او د تایید وړ" ګامونه پورته شي. دا اعلامیه د دوشنبې په ورځ د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار او د هغه د چینايي سیال وانګ یي ترمنځ له خبرو وروسته خپره شوه، چې د ډیسمبر په ۴ مه یې په بیجینګ کې سره ولیدل.

دواړو هیوادونو ویلي چې "له افغانستان څخه فعالیت کوونکې ترهګرې ډلې د سیمه ییز او نړیوال امنیت لپاره جدي ګواښونو ته دوام ورکوي او ټینګار یې کړی چې باید د نورو هیوادونو پر وړاندې د بریدونو لپاره د افغان خاورې له کارولو څخه منع شي." د کابل حکومت تر اوسه په دې اړه سمدستي ځواب نه دی ویلی.

چین د "ترهګرۍ سره د مبارزې جامع اقداماتو" او د چین-پاکستان اقتصادي دهلیز (CPEC) اړوند پروژو او چینايي وګړو د ساتنې له امله د پاکستان ستاینه وکړه. زرګونه چینایي کارګران او انجینران د CPEC په پروژو کې بوخت دي، چې د چین د لویدیځ سینکیانګ اویغور خپلواکې سیمې او د پاکستان د ګوادر بندر ترمنځ د سړک او ریل پټلۍ د اړیکو ښه کول په کې شامل دي. په ۲۰۲۴ کال کې، د پاکستان په شمال لویدیځ کې په یوه بس د ځانمرګي برید له امله پنځه چینايي وګړي ووژل شول.

د اګست په میاشت کې، د پاکستان، چین او افغانستان لوړپوړو دیپلوماتانو په کابل کې سره ولیدل او ژمنه یې وکړه چې افغانستان ته د CPEC د غځولو لپاره به کار وکړي، خو دا هڅه په ښکاره توګه پرمخ نه ده تللې.

پاکستان په پرله پسې توګه د افغانستان طالب واکمنان د ناقانونه تحریک طالبان پاکستان (TTP) په ملاتړ تورن کړي، چې په پاکستان کې د بریدونو مسولیت یې پر غاړه اخیستی او دا بریدونه له ۲۰۲۱ کال راهیسې زیات شوي دي. TTP له افغان طالبانو څخه جلا دی خو ورسره تړاو لري، چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې پر هیواد واکمن دي او وايي چې خپله خاوره د نورو هیوادونو پر وړاندې د بریدونو لپاره نه کاروي.

د پاکستان او افغانستان ترمنځ تاوتریخوالی وروسته له هغې دوام لري چې د افغانستان پولې ته څېرمه سیمو کې د ترهګرو لخوا د پاکستان پر امنیتي ځواکونو بریدونه زیات شول. د اکتوبر په لومړیو کې، پاکستان د افغانستان په خاوره کې د پاکستاني طالبانو پر پټنځایونو هوایي بریدونه وکړل، چې په کې لسګونه شکمن ترهګر ووژل شول.

افغان ځواکونو په ځواب کې د پاکستان پوځي پوستې په نښه کړې او ادعا یې وکړه چې ۵۸ سرتیري یې وژلي دي. پاکستان د ۲۳ سرتیرو د وژل کیدو پخلی وکړ.

جګړه وروسته له هغې ودرېده چې قطر په پلازمینه دوحه کې د اوربند منځګړیتوب وکړ. له دې موافقې وروسته په استانبول کې نورې خبرې هم وشوې.