نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
چین د ټرمپ د سفر پر مهال امریکا ته د تایوان او ایران په اړه خپل پیغامونه رسولي دي
د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ يي، د مې له ۱۳مې تر ۱۵مې نېټې د ترسره شوي سفر په اړه رسنیو ته په یوه لیکلي بیان کې د هغه موضوعاتو په اړه چې خبرې پرې شوي معلومات ورکړي.
چین د ټرمپ د سفر پر مهال امریکا ته د تایوان او ایران په اړه خپل پیغامونه رسولي دي
چین د ټرمپ د سفر پر مهال امریکا ته د تایوان او ایران په اړه خپل پیغامونه رسولي دي / Reuters



راپورونه وايي چې چین د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سفر پر مهال، واشنګټن ته د تایوان په اړه خپلې سرې کرښې ور په یادې کړې او له ایران سره یې د یوه دایمي او هراړخیز اوربند د ټینګښت وړاندیز کړی دی.
د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ يي، د مې له ۱۳مې تر ۱۵مې نېټې د ترسره شوي سفر په اړه رسنیو ته په یوه لیکلي بیان کې د هغه موضوعاتو په اړه چې خبرې پرې شوي معلومات ورکړي.

وانګ څرګنده کړه چې د امریکا ولسمشر ټرمپ د چین له ولسمشر شي جین پینګ سره نږدې ۹ ساعته یوځای تېر کړل او زیاته یې کړه چې مشرانو د دواړو هېوادونو د اړیکو ترڅنګ د نړۍ د سولې او پرمختګ په اړه هم اوږدې خبرې اترې وکړې.

وانګ دې ته په اشارې سره چې له تایوان سره، چې چین ورسره د حاکمیت پر سر ژور اختلاف لري، بیا یوځای کېدل د چینايي ملت ګډه هیله، د چین د کمونست ګوند تاریخي ماموریت او له دویمې نړیوالې جګړې وروسته د نړیوال نظم یوه مهمه برخه ده:

"(د تایوان مسله) که په سمه توګه مدیریت شي، د امریکا او چین پر اړیکو به مثبتې اغیزې وکړي او دواړه لوري به وکولای شي خپله ډېره انرژي متقابلې همکارۍ ته ځانګړې کړي. برعکس، د دواړو هېوادونو ترمنځ کړکېچ او حتی شخړې رامنځته کېدای شي، او د اړیکو ټولیز وضعیت له خطر سره مخ کېدای شي."

چینايي وزیر ټینګار وکړ چې دوی هیله لري امریکا به د "واحد چین" پر اصل او د درې اړخیزو ګډو اعلامیو پر بنسټ، چې د دواړو هېوادونو د سیاسي اړیکو اساس جوړوي، د تایوان په اړه پر خپلو ژمنو عمل وکړي.

له ایران سره د دایمي او هراړخیز اوربند غوښتنه
وانګ وویل چې ولسمشر شي د سفر پر مهال په منځني ختیځ کې د جګړې په اړه د چین دریځ څرګند کړ او ټینګار یې وکړ چې د ځواک کارول ستونزې نه شي حل کولای او خبرې اترې یوازینۍ سمه لار ده. هغه زیاته کړه، که څه هم مذاکرات سمدستي پایلې نه ورکوي، خو کله چې د خبرو اترو لار پرانیستل شي، باید بیا ونه تړل شي.

وانګ یادونه وکړه چې چین، امریکا هڅوي چې له ایران سره خپل اختلافات او شخړې، د اټومي مسئلې په ګډون، د خبرو اترو له لارې حل کړي. هغه د اوربند د دوام او د هرمز تنګي د ژر تر ژره بیا پرانیستلو غوښتنه وکړه او ویې ویل چې د دې کړکېچ اساسي حل د یوه دایمي او هراړخیز اوربند ټینګښت دی.

وانګ وویل، د چین او امریکا مشرانو د خپلو لیدنو کتنو وروسته د دواړو هېوادونو ترمنځ د "جوړوونکو ستراتیژیکو باثباته اړیکو" د لیدلوري پر رامنځته کولو سیاسي هوکړې ته رسېدلي دي. هغه زیاته کړه، دواړو لورو هوکړه کړې چې د بهرنۍ پالیسۍ، پوځي اړیکو، اقتصاد، سوداګرۍ، عامې روغتیا، کرنې، ګرځندوی، د خلکو ترمنځ اړیکو او د قانون پلي کولو په ګډون په ټولو برخو او کچو کې به تماسونه ډېر کړي.

وانګ دې ته اشاره وکړه چې دا نوی لیدلوری، چې د ستراتیژیک ثبات پر رامنځته کولو تمرکز کوي، د لویو قدرتونو په اړیکو کې د یوه نوي ماډل اړتیا ته ځواب وايي. هغه زیاته کړه، چین له دې څخه داسې باثباته اړیکې درک کوي چې همکاري یې اصلي بنسټ وي، سیالي په مناسبو حدودو کې وساتل شي او د جګړې او شخړې پر ځای پر سوله تمرکز وشي.

 

وپلټۍ
مارکو روبیو د ولسمشرۍ ټاکنو ته د نوماندېدو لپاره له دندې د استعفا ورکولو پلانونه رد کړل
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د امریکا د کانګرس یو لوړپوړی هئیت به په تورکیه کې د اقلیم په اړه د کوپ ۳۱ په غونډه کې ګډون وکړي
د جرمني یو پیژندل شوی سیاستوال او د یو سیاسي ګوند مشر د هوټل په کوټه کې مړ وموندل شو
منځمهاله ټاکنو کې له سختې ماتې وروسته هیګسېټ د ایران د جګړې پر سر د جمهوري غوښتونکو غصه پارولې
وینس د ۲۰۲۸ کال د ولسمشرۍ ټاکنو له پیل وړاندې د خپلې سیاسي اډې د پراخولو په لټه کې دی
ټرمپ د هغه د استیضاح په اړه هر ډول  ګواښ رد کړ او ډیموکراتانو ته یې د هغې د تعقیبولو په اړه خبرداری
امریکا یوې فدرالي محکمې د سه شنبې په ورځ افغانستان ته د لسګونو افغان کډوالو د شړلو د ځنډولو حکم وکړ
۸ تنو مسلمانانو د امریکا کانګرس ته لار پیدا کړه
په امریکا کې ډیموکراټانو د استازو جرګې او سنا دواړو ټاکنې وګټلې
چین د چین ، روسیې او امریکا د ولسمشرانو د احتمالي سرمشریزې په اړه د اړیکو نیول تایید کړل.
السعید د امریکا سنا ته د لومړي مسلمان په توګه وټاکل شو
ټرمپ په منځمهاله ټاکنو کې د جمهوري غوښتونکو ماتې د ایران له جګړې او د سون توکو له لوړو بیو سره وتړله
ډیموکراتانو په منځمهاله ټاکنو کې د کانګرس د دواړو مجلسونو واک ترلاسه کړ .
کرملین وايي د پوتین، ټرمپ او شي د احتمالي درې اړخیزې ناستې لپاره چمتووالی روان دی
په امریکا کې له ټاکنو مخکې وضعیت: ډیموکراتان په نظرپوښتنو کې د سنا په ټولو ۷ مهمو سیالیو کې مخکې دي.
فرانسه د ناقانونه افغان کډوالو د ډیپورتولو په اړه د طالبانو له حکومت سره خبرې پیلوي
په پاکستان کې وسله والو د پولیو واکسین پر ساتونکو پولیسو برید کړی چې له امله يي ۲ تنه پولیس وژل شوي
د آلمان د کورنیو چارو وزیر لخوا د وروستیو خرابیو پړه پر ګډوالو اچولو سخت غبرګونونه راپارولي دي
امریکا د اوکراین له لارې اروپا ته د روسیې د ګازو رسولو بیا پیلولو وړاندیز کوي: وال سټریټ ژورنال