سیاست
3 د لوستلو دقیقې
اسرائیل د فرانسې لخوا د فلسطین د یو خپلواکه دولت په توګه د په رسمیت پیژندولو پر پلان نیوکه وکړه
د اسرائیلو د بهرنیو چارو وزیر ګیدئون سعار د فرانسې هغه پلان غندلی چې غواړي د فلسطین دولت په رسمیت وپېژني، او ویلي یې دي چې دا به د "ترهګرۍ لپاره انعام" وي.
اسرائیل د فرانسې لخوا د فلسطین د یو خپلواکه دولت په توګه د په رسمیت پیژندولو پر پلان نیوکه وکړه
Macron said that recognising a Palestinian state is " not a taboo for France," underlining that such a move is a moral and political necessity. / Reuters
10 اپریل 2025

د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون د چهارشنبې په ورځ د فرانس ۵ ټلویزیون سره په یوه مرکه کې وویل چې فرانسه پلان لري د فلسطین دولت په رسمیت وپېژني او ښایي دا ګام د جون په میاشت کې د سعودي عربستان سره په ګډه د یوې نړیوالې غونډې پر مهال پورته کړي.

سعار د چهارشنبې په ورځ په ایکس (پخوانی ټویټر) کې وویل: "د یو خیالي فلسطیني دولت یو اړخیزه پېژندنه، د هر هېواد له خوا، په هغه حقیقت کې چې موږ ټول پرې پوهېږو، د ترهګرۍ لپاره  به انعام وي او حماس ته به وده ورکړي."

هغه زیاته کړه: "دا ډول کړنې به زموږ په سیمه کې سولې، امنیت او ثبات ته نږدېوالی را نه ولي، بلکې برعکس، دا به هغوی نور هم لرې کړي."

مکرون وویل: "موږ باید د پېژندنې پر لور حرکت وکړو، او موږ به دا په راتلونکو میاشتو کې ترسره کړو."

هغه زیاته کړه چې د سیمې لپاره د دوه دولتونو د حل د پلي کولو په اړه پلان شوې غونډه، چې تمه ده په نیویارک کې ترسره شي، کولی شي د یوې مهمې مرحلې نښه وګرځي.

مکرون وویل: "زموږ هدف دا دی چې دا غونډه (د فلسطین په اړه) د سعودي عربستان سره په ګډه د جون په میاشت کې مشري وکړو، چیرې چې موږ کولی شو د څو اړخونو لخوا د متقابلې پېژندنې دا حرکت بشپړ کړو."

هغه دا څرګندونې په داسې حال کې کړي دي چې  په غزه کې د شخړې د سیاسي حل لپاره نړیوالې غوښتنې زیاتې شوې دي، چیرې چې اسرائیلو له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې له ۵۰,۰۰۰ څخه زیات کسان وژلي دي.

د ۲۰۲۴ کال په فبرورۍ کې، مکرون وویل چې د فلسطین دولت په رسمیت پېژندل د فرانسې لپاره " انتخابي ګام نه دی" او ټینګار یې وکړ چې دا ګام یوه اخلاقي او سیاسي اړتیا ده.

هغه وویل: "موږ دا د فلسطینیانو لپاره پوروړي یو، چې د دوی هیلي له ډېر وخت راهیسې تر پښو لاندې شوې دي. موږ دا د اسراییلیانو لپاره پوروړي یو، چې د دې پېړۍ تر ټولو لوی یهود ضد قتل عام سره مخ شوي دي. موږ دا د یوې سیمې لپاره پوروړي یو چې غواړي د ګډوډۍ د خپروونکو او د انتقام د کرونکو څخه ځان خلاص کړي."

د فلسطین د په رسمیت پېژندنې زیاتېدونکی ملاتړ

اوس مهال، د ملګرو ملتونو د ۱۹۳ غړو هېوادونو څخه ۱۴۷ هېوادونه د فلسطین دولت په رسمیت پېژني. تېر مې میاشت کې، اسپانیا، ایرلنډ او ناروې دې لیست سره یوځای شول، چې د اروپایي اتحادیې د هغو هېوادونو شمېر یې ۱۰ ته ورساوه چې فلسطین یې په رسمیت پېژندلی دی.

نور هېوادونه چې فلسطین یې په رسمیت پېژندلی دی عبارت دي له بلغاریا، د یونان تر ادارې لاندې سویلي قبرس، مالټا، هنګري، پولنډ، سویډن او رومانیا.

په اروپا کې د نورو هېوادونو په منځ کې، په ځانګړې توګه په ختیځه اروپا کې، لکه اوکراین، البانیا، صربستان، مونټینیګرو او بیلاروس هم د فلسطین دولت په رسمیت پېژندلی دی.

د اروپا څخه بهر، د بهاماس، ټرینیډاډ او ټوباګو، جمیکا، او باربادوس هم فلسطین په رسمیت پېژندلی دی.

وپلټۍ
لومړی وزیر مرز خبرداری ورکوي چې د جرمني اقتصاد د ودې له درېدو سره په یوه څلورلارې کې قرار لري.
امریکا په وینزویلا کې د خپل سفارت د بیا پرانیستلو لپاره چمتووالی نیسي
د جاپان په لویدیځ کې د ریښتر په کچه ۶.۲ درجې زلزلې، د سونامي خبرداری نه دی ورکړل شوی
اردوغان له ټرمپ سره په ټیلیفوني خبرو کې د وینزویلا او غزې په اړه اندیښنې څرګندې کړې
پاکستان بلوچستان او خیبر پښتونخوا ایالتونو کې د ځای پر ځای شویو ماینونو چاودنو کې دوه تنه وژل شول
روسیه ادعا کوي چې د سومي ولایت ته نږدې یو سرحدي مېشت ځای یې نیولی
حسینې د دورې تښتونو کې لږ تر لږه ۲۸۷ کسان وژل شوي، مړي یې په سیندونو یا ډله ییزو قبرونو کې اچول شوي
پاکستان او چین په افغانستان کې میشتو ترهګرو ډلو پر وړاندې د اقدام غوښتنه کوي
د اروپايي ټولنې له امریکا غواړي چې د وینزویلا له پوځي مداخلې وروسته نړیوالو قوانینو ته درناوی وکړي
د شیورون انرژۍ شرکت پخوانی اجرائیوي رئیس د وینزویلا د تیلو پروژو لپاره دوه میلیارد ډالر غواړي.
په پاکستان کې پر یوه موټر د برید له امله یو تن وژل شوی او ۸ نور ټپیان دي
کیوبا : په وینزویلا کې د امریکا د مداخلې پر مهال ۳۲ کیوبایي جنګیالي وژل شوي دي
روسیه وايي چې د اوکراین بې پیلوټه الوتکې په ۲۰۲۶ کال کې هره ورځ مسکو په نښه کوي
د سوریې پوځ په حلب کې د پخواني بعث رژیم سره د تړاو په تور اته کسان نیولي دي
شمالي کوریا داځل یو هایپرسونیک توغندی وازمایه