سیاست
3 د لوستلو دقیقې
اسرائیل د فرانسې لخوا د فلسطین د یو خپلواکه دولت په توګه د په رسمیت پیژندولو پر پلان نیوکه وکړه
د اسرائیلو د بهرنیو چارو وزیر ګیدئون سعار د فرانسې هغه پلان غندلی چې غواړي د فلسطین دولت په رسمیت وپېژني، او ویلي یې دي چې دا به د "ترهګرۍ لپاره انعام" وي.
اسرائیل د فرانسې لخوا د فلسطین د یو خپلواکه دولت په توګه د په رسمیت پیژندولو پر پلان نیوکه وکړه
Macron said that recognising a Palestinian state is " not a taboo for France," underlining that such a move is a moral and political necessity. / Reuters
10 اپریل 2025

د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون د چهارشنبې په ورځ د فرانس ۵ ټلویزیون سره په یوه مرکه کې وویل چې فرانسه پلان لري د فلسطین دولت په رسمیت وپېژني او ښایي دا ګام د جون په میاشت کې د سعودي عربستان سره په ګډه د یوې نړیوالې غونډې پر مهال پورته کړي.

سعار د چهارشنبې په ورځ په ایکس (پخوانی ټویټر) کې وویل: "د یو خیالي فلسطیني دولت یو اړخیزه پېژندنه، د هر هېواد له خوا، په هغه حقیقت کې چې موږ ټول پرې پوهېږو، د ترهګرۍ لپاره  به انعام وي او حماس ته به وده ورکړي."

هغه زیاته کړه: "دا ډول کړنې به زموږ په سیمه کې سولې، امنیت او ثبات ته نږدېوالی را نه ولي، بلکې برعکس، دا به هغوی نور هم لرې کړي."

مکرون وویل: "موږ باید د پېژندنې پر لور حرکت وکړو، او موږ به دا په راتلونکو میاشتو کې ترسره کړو."

هغه زیاته کړه چې د سیمې لپاره د دوه دولتونو د حل د پلي کولو په اړه پلان شوې غونډه، چې تمه ده په نیویارک کې ترسره شي، کولی شي د یوې مهمې مرحلې نښه وګرځي.

مکرون وویل: "زموږ هدف دا دی چې دا غونډه (د فلسطین په اړه) د سعودي عربستان سره په ګډه د جون په میاشت کې مشري وکړو، چیرې چې موږ کولی شو د څو اړخونو لخوا د متقابلې پېژندنې دا حرکت بشپړ کړو."

هغه دا څرګندونې په داسې حال کې کړي دي چې  په غزه کې د شخړې د سیاسي حل لپاره نړیوالې غوښتنې زیاتې شوې دي، چیرې چې اسرائیلو له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې له ۵۰,۰۰۰ څخه زیات کسان وژلي دي.

د ۲۰۲۴ کال په فبرورۍ کې، مکرون وویل چې د فلسطین دولت په رسمیت پېژندل د فرانسې لپاره " انتخابي ګام نه دی" او ټینګار یې وکړ چې دا ګام یوه اخلاقي او سیاسي اړتیا ده.

هغه وویل: "موږ دا د فلسطینیانو لپاره پوروړي یو، چې د دوی هیلي له ډېر وخت راهیسې تر پښو لاندې شوې دي. موږ دا د اسراییلیانو لپاره پوروړي یو، چې د دې پېړۍ تر ټولو لوی یهود ضد قتل عام سره مخ شوي دي. موږ دا د یوې سیمې لپاره پوروړي یو چې غواړي د ګډوډۍ د خپروونکو او د انتقام د کرونکو څخه ځان خلاص کړي."

د فلسطین د په رسمیت پېژندنې زیاتېدونکی ملاتړ

اوس مهال، د ملګرو ملتونو د ۱۹۳ غړو هېوادونو څخه ۱۴۷ هېوادونه د فلسطین دولت په رسمیت پېژني. تېر مې میاشت کې، اسپانیا، ایرلنډ او ناروې دې لیست سره یوځای شول، چې د اروپایي اتحادیې د هغو هېوادونو شمېر یې ۱۰ ته ورساوه چې فلسطین یې په رسمیت پېژندلی دی.

نور هېوادونه چې فلسطین یې په رسمیت پېژندلی دی عبارت دي له بلغاریا، د یونان تر ادارې لاندې سویلي قبرس، مالټا، هنګري، پولنډ، سویډن او رومانیا.

په اروپا کې د نورو هېوادونو په منځ کې، په ځانګړې توګه په ختیځه اروپا کې، لکه اوکراین، البانیا، صربستان، مونټینیګرو او بیلاروس هم د فلسطین دولت په رسمیت پېژندلی دی.

د اروپا څخه بهر، د بهاماس، ټرینیډاډ او ټوباګو، جمیکا، او باربادوس هم فلسطین په رسمیت پېژندلی دی.

وپلټۍ
په ایران د نجونو په ښوونځي د اسرائیل د برید له امله د مړو شمیره ۱۴۸ تنو ته لوړه شوه
ولسمشر اردوغان: پر ایران د امریکا او اسرائیل برید ښايي منځنی ختیځ د اور په حلقه بدل کړي
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
د یکشنبې په سهار د کابل په مرکز کې د یوې چاودنې او ورپسې د پرله پسې ډزو غږونه اورېدل شوي.
ایران تایید کړه چې علي خامنه‌یي او د کورنۍ غړي یې د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
اسرائیل د د ایران د دیني مشر خامنه‌یي او ولسمشر پزشکیان په ګډون د ایران لوړپوړي مشران په نښه کړل
اسرائیل پر ایران کې په یو ښوونځي برید کړی چې له امله يي لږ تر لږه ۴۰ تنه زده کوونکو ژوند د لاسه ورکړ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې