سیاست
3 د لوستلو دقیقې
اسرائیل د فرانسې لخوا د فلسطین د یو خپلواکه دولت په توګه د په رسمیت پیژندولو پر پلان نیوکه وکړه
د اسرائیلو د بهرنیو چارو وزیر ګیدئون سعار د فرانسې هغه پلان غندلی چې غواړي د فلسطین دولت په رسمیت وپېژني، او ویلي یې دي چې دا به د "ترهګرۍ لپاره انعام" وي.
اسرائیل د فرانسې لخوا د فلسطین د یو خپلواکه دولت په توګه د په رسمیت پیژندولو پر پلان نیوکه وکړه
Macron said that recognising a Palestinian state is " not a taboo for France," underlining that such a move is a moral and political necessity. / Reuters

د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون د چهارشنبې په ورځ د فرانس ۵ ټلویزیون سره په یوه مرکه کې وویل چې فرانسه پلان لري د فلسطین دولت په رسمیت وپېژني او ښایي دا ګام د جون په میاشت کې د سعودي عربستان سره په ګډه د یوې نړیوالې غونډې پر مهال پورته کړي.

سعار د چهارشنبې په ورځ په ایکس (پخوانی ټویټر) کې وویل: "د یو خیالي فلسطیني دولت یو اړخیزه پېژندنه، د هر هېواد له خوا، په هغه حقیقت کې چې موږ ټول پرې پوهېږو، د ترهګرۍ لپاره  به انعام وي او حماس ته به وده ورکړي."

هغه زیاته کړه: "دا ډول کړنې به زموږ په سیمه کې سولې، امنیت او ثبات ته نږدېوالی را نه ولي، بلکې برعکس، دا به هغوی نور هم لرې کړي."

مکرون وویل: "موږ باید د پېژندنې پر لور حرکت وکړو، او موږ به دا په راتلونکو میاشتو کې ترسره کړو."

هغه زیاته کړه چې د سیمې لپاره د دوه دولتونو د حل د پلي کولو په اړه پلان شوې غونډه، چې تمه ده په نیویارک کې ترسره شي، کولی شي د یوې مهمې مرحلې نښه وګرځي.

مکرون وویل: "زموږ هدف دا دی چې دا غونډه (د فلسطین په اړه) د سعودي عربستان سره په ګډه د جون په میاشت کې مشري وکړو، چیرې چې موږ کولی شو د څو اړخونو لخوا د متقابلې پېژندنې دا حرکت بشپړ کړو."

هغه دا څرګندونې په داسې حال کې کړي دي چې  په غزه کې د شخړې د سیاسي حل لپاره نړیوالې غوښتنې زیاتې شوې دي، چیرې چې اسرائیلو له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې له ۵۰,۰۰۰ څخه زیات کسان وژلي دي.

د ۲۰۲۴ کال په فبرورۍ کې، مکرون وویل چې د فلسطین دولت په رسمیت پېژندل د فرانسې لپاره " انتخابي ګام نه دی" او ټینګار یې وکړ چې دا ګام یوه اخلاقي او سیاسي اړتیا ده.

هغه وویل: "موږ دا د فلسطینیانو لپاره پوروړي یو، چې د دوی هیلي له ډېر وخت راهیسې تر پښو لاندې شوې دي. موږ دا د اسراییلیانو لپاره پوروړي یو، چې د دې پېړۍ تر ټولو لوی یهود ضد قتل عام سره مخ شوي دي. موږ دا د یوې سیمې لپاره پوروړي یو چې غواړي د ګډوډۍ د خپروونکو او د انتقام د کرونکو څخه ځان خلاص کړي."

د فلسطین د په رسمیت پېژندنې زیاتېدونکی ملاتړ

اوس مهال، د ملګرو ملتونو د ۱۹۳ غړو هېوادونو څخه ۱۴۷ هېوادونه د فلسطین دولت په رسمیت پېژني. تېر مې میاشت کې، اسپانیا، ایرلنډ او ناروې دې لیست سره یوځای شول، چې د اروپایي اتحادیې د هغو هېوادونو شمېر یې ۱۰ ته ورساوه چې فلسطین یې په رسمیت پېژندلی دی.

نور هېوادونه چې فلسطین یې په رسمیت پېژندلی دی عبارت دي له بلغاریا، د یونان تر ادارې لاندې سویلي قبرس، مالټا، هنګري، پولنډ، سویډن او رومانیا.

په اروپا کې د نورو هېوادونو په منځ کې، په ځانګړې توګه په ختیځه اروپا کې، لکه اوکراین، البانیا، صربستان، مونټینیګرو او بیلاروس هم د فلسطین دولت په رسمیت پېژندلی دی.

د اروپا څخه بهر، د بهاماس، ټرینیډاډ او ټوباګو، جمیکا، او باربادوس هم فلسطین په رسمیت پېژندلی دی.

وپلټۍ
امریکا د ایران هغه وړاندیز رد کړ چې له خبرو اترو څخه د اټومي موضوع د ایستلو غوښتنه کوي
اوکراین په روسیه کې د تیلو په یوه تصفیه خانه د ډرون الوتکو پر مټ برید کړی دی.
یونیسف: افغانستان به تر ۲۰۳۰ کال پورې زرګونه ښځینه ښوونکې او ډاکټرانې له لاسه ورکړي
د اندونیزیا په لویدیځه جاوا کې د رېل ګاډو ټکر؛ د ټکسي له امله رامنځته شوې پېښه کې ۱۴ کسان ووژل شول
د عراق د همغږۍ چوکاټ ائتلاف  علي الزیادي د لومړي وزیر نوماند په توګه وټاکه
جنوبي کوریا د شمالي کوریا د اټومي پروګرام په اړه د بیړني نړیوال اقدام غوښتنه وکړه.
ایران د بریدونو پر وړاندې د 'باوري ضمانتونو' غوښتنه وکړه او امریکا او اسرائیل یې په تېري تورن کړل .
ټرمپ د هرمز تنګي د بیا پرانستلو په اړه د ایران پر وړاندیز خوښ نه دی
نن دوشنبه د پاکستان له لورې د افغانستان پر کونړ ولایت په بریدونو کې ۴ تنه مړه او ۷۰ تنه ټپيان شوي
اروپايي ټولنه: له افغانستان سره تخنیکي خبرې د طالبانو د رسمیت پېژندنې په مانا نه دي
په کونړ کې د پاکستان په یو "توغندیز برید" کې ۳ تنه وژل شوي او ۴۵ نور  ټپیان  شوي دي.
ټرمپ دا غوره ګڼي چې په تهران باندې د فشار زیاتولو لپاره د ایران په بندرونو سمندري بندیزونه وساتي
ایران د پاکستان په منځګړیتوب د خبرو د ناکامۍ ملامتي پر امریکا واچوله.
تورکیې پر اسلامي ټولنو د خپل ارزښتونو د بیرته د ترلاسه کولو غږ وکړ.
په قطر کې بند پاتې ۱۱۰۰ افغانان؛ د کانګو دیموکراتیک جمهوریت ته د لېږدولو له ګواښ سره مخ دي