تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
ولسمشر رجب طیب اردوغان به د اګست له ۳۱مې څخه د سپټمبر تر ۱مې پورې د چین تیانجین ښار ته سفر وکړي
د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان به د اګست له ۳۱مې څخه د سپټمبر تر ۱مې پورې د چین تیانجین ښار ته سفر وکړي، ترڅو د شانګهای د همکارۍ سازمان د ۲۵مې سرمشریزې د دولتي مشرانو په شورا کې د ویاړ مېلمه په توګه ګډون وکړي.
ولسمشر رجب طیب اردوغان به د اګست له ۳۱مې څخه د سپټمبر تر ۱مې پورې د چین تیانجین ښار ته سفر وکړي
/ AA

د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان به د اګست له ۳۱مې څخه د سپټمبر تر ۱مې پورې د چین تیانجین ښار ته سفر وکړي، ترڅو د شانګهای د همکارۍ سازمان د ۲۵مې سرمشریزې د دولتي مشرانو په شورا کې د ویاړ مېلمه په توګه ګډون وکړي. دا خبره تورکیې د عامه اړیکو د ریاست مشر، برهان الدین دوران، د جمعې په ورځ د تورکیې په ټولنیزه رسنۍ نیکس سوسیال  له لارې وکړه.

دا سفر د اردوغان لپاره په تېرو پنځو کلونو کې لومړی ځل دی چې چین ته ځي، او دا د انقرې او بیجینګ ترمنځ د زیاتېدونکو ستراتیژیکو اړیکو په منځ کې ترسره کېږي. د سرمشریزې په جریان کې، اردوغان به د شانګهای سازمان پراخې غونډې ته وینا وکړي او د چین ولسمشر شي جین پینګ او نورو ګډون کوونکو مشرانو سره  به دوه اړخیزې لیدنې وکړي.

د روان کال د شانهګای سازمان سرمشریزه د نړیوالو کړکېچونو په منځ کې ځانګړی اهمیت لري، ځکه چې د روسیې او اوکراین د اوربند په اړه لا هم پوښتنې پاتې دي، او نړیوال اقتصاد د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د تعرفو د پالیسۍ له امله اغېزمن شوی دی.

د تورکیې د ملي دفاع پوهنتون د نړیوالو اړیکو استاد، محمد اوزکان، وویل: "د شانګهای سازمان په سرمشریزه کې د ګډون له لارې، تورکیه غواړي خپله ونډه څرګنده کړي، دوه اړخیزې اړیکې پیاوړې کړي، او د سازمان په چوکاټ کې څو اړخیزه همکاري وکړي." هغه ټي آر ټي ورلډ ته وویل: "تورکیه شانګهای سازمان د کوم ځانګړي هېواد تر واک لاندې بلاک نه ګڼي، بلکې دا سازمان د لویدیځ تر واک لاندې نړیوال نظم لپاره د یو بل څو اړخیز بدیل په توګه ګوري."

تورکیه له ۲۰۱۲ کال راهیسې د شانګهای سازمان د خبرو اترو ملګری پاتې شوې، چې د ناټو لومړنی او یوازینی هېواد دی چې دا مقام یې ترلاسه کړی. دا د انقرې هڅې څرګندوي چې غواړي د لویدیځو ائتلافونو ترڅنګ په یوریشیا کې ژورې اړیکې ولري.  د ویلو ده چې د شانګهای سازمان په ۲۰۰۱ کال کې د چین، روسیې، او مرکزي آسیا هېوادونو لخوا د سیمه‌ییز امنیت، اقتصادي همکارۍ، او ترهګرۍ ضد هڅو لپاره رامنځته شو. اوسني بشپړ غړي هند، پاکستان، ایران، او بیلاروس دي.

د اردوغان په مشرۍ، تورکیې د شانګهای همکاریو سازمان سره اړیکې پیاوړې کړې دي، په ۲۰۱۷ کال کې د  شانګهای سازمان  د انرژۍ کلب مشري وکړه او له چین او روسیې سره یې سوداګري زیاته کړه. د قرغزستان پخواني لومړي وزیر، جومات اوتوربایف، وویل: "د تورکیې او شانګهای سازمان ترمنځ طبیعي اړیکه شته، ځکه چې د دې درې بنسټ ایښودونکي غړي — قزاقستان، قرغزستان، او ازبکستان — ترکي ژبې خبرې کوي." هغه زیاته کړه چې د تیانجین په سرمشریزه کې د اردوغان ګډون به د تورکي ملتونو ترمنځ اړیکې پیاوړې کړي.

تېر کال، اردوغان د شاهګهای سازمان د  بشپړ غړیتوب لپاره خپله هیله څرګنده کړه. هغه په یوه خبري کنفرانس کې ویلي وو: "زموږ هدف دا دی چې دایمي غړي شو. تورکیه باید د ناظر هېواد پر ځای د 'شانګهای پنځه' دایمي غړی شي." د ۱۹۹۶ کال په شانګهای کې د چین، قزاقستان، قرغزستان، روسیې، او تاجکستان لخوا د 'شانګهای پنځه' په نوم رامنځته شو.

شانګهای سازمان  په اصل کې د خپلو غړو هېوادونو ترمنځ د سیمه‌ییزو اقتصادي او امنیتي ننګونو د حل لپاره جوړ شوی و. په تېرو ۲۵ کلونو کې، دا سازمان په غړیتوب او دندو کې پراخ شوی دی، او اوس سوداګرۍ، ټکنالوژۍ، چاپېریال ساتنې، نوي کیدونکي انرژۍ، دوامداره پرمختګ، او کلتوري او ځوانانو تبادلو په ګډون پراخې موضوعګانې رانغاړي.

وپلټۍ
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
ټرمپ خپلو سلاکارانو ته لارښوونه کړې چې د ایران د بندیزونو د غځولو لپاره چمتووالی ونیسي.
ټرمپ د انګلستان د  پاچا  دریم چارلس سره په دولتي میلمستیا کې وویل  چې ایران باید اټومي وسلې ونلري.
ملګري ملتونه: پر افغانستان د پاکستان د تېرې ورځې په بریدونو کې لسګونو ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې
جرمني ۲۵ محکوم شوي افغانان بېرته کابل ته ډیپورټ کړل.
د اسرائیلو پوځ په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې یو ماشوم ټپي کړی او یو بل یې نیولی دی
امریکا د ایران هغه وړاندیز رد کړ چې له خبرو اترو څخه د اټومي موضوع د ایستلو غوښتنه کوي
اوکراین په روسیه کې د تیلو په یوه تصفیه خانه د ډرون الوتکو پر مټ برید کړی دی.
یونیسف: افغانستان به تر ۲۰۳۰ کال پورې زرګونه ښځینه ښوونکې او ډاکټرانې له لاسه ورکړي
د اندونیزیا په لویدیځه جاوا کې د رېل ګاډو ټکر؛ د ټکسي له امله رامنځته شوې پېښه کې ۱۴ کسان ووژل شول
د عراق د همغږۍ چوکاټ ائتلاف  علي الزیادي د لومړي وزیر نوماند په توګه وټاکه
جنوبي کوریا د شمالي کوریا د اټومي پروګرام په اړه د بیړني نړیوال اقدام غوښتنه وکړه.
ایران د بریدونو پر وړاندې د 'باوري ضمانتونو' غوښتنه وکړه او امریکا او اسرائیل یې په تېري تورن کړل .
ټرمپ د هرمز تنګي د بیا پرانستلو په اړه د ایران پر وړاندیز خوښ نه دی
نن دوشنبه د پاکستان له لورې د افغانستان پر کونړ ولایت په بریدونو کې ۴ تنه مړه او ۷۰ تنه ټپيان شوي