د ناټو عمومي منشي مارک روټه د تورکیې له ولسمشر رجب طیب اردوغان او د هغه له ټیم څخه په یو "عالي ځای" کې د ناټو د متحدینو د مشرانو د کوربه توب له امله مننه وکړه. دا په داسې حال کې ده چې هغه داسې ارقام وړاندې کړل چې ښيي اروپايي متحدینو او کاناډا دمخه خپل دفاعي لګښتونه د خپل ناخالص کورني تولید نږدې ۴ سلنې ته لوړ کړي دي.
روټه د ناټو په سرمشریزه کې د ګډون په موخه انقرې ته د رسیدو نه سمدلاسه وروسته په خبري غونډه کې ګډون وکړ.
روټه د دوشنبې په ورځ په انقره کې د سرمشریزې په درشل کې خبریالانو ته وویل: "تېر کال اروپايي متحدینو او کاناډا د اصلي دفاع په برخه کې د وړم کال په پرتله نږدې ۲۰ سلنه زیات لګښت کړی دی." هغه زیاته کړه: "که ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ کلونو ته په ګډه وګورو، دا ۲۵۸ میلیارده ډالره اضافي پانګونه ده، او دا لړۍ دوام لري."
تېر کال د ناټو هیوادونو موافقه وکړه چې تر ۲۰۳۵ کال پورې خپل ټول دفاعي لګښتونه د ناخالص کورني تولید ۵ سلنې ته لوړ کړي، چې ۳.۵ سلنه به یې په اصلي دفاعي پانګونو او ۱.۵ سلنه به یې د امنیت اړوندو نورو برخو کې مصرفیږي. روټه وویل چې هغه تمه لري غړي هیوادونه د دې هدف د پوره کولو لپاره له کلکو پلانونو سره انقرې ته راشي.
هغه وویل: "دلته په انقره کې، زه له هیوادونو هیله لرم چې د ۵ سلنې هدف ته د رسیدو لپاره روښانه، کلک او باوري پلانونه وړاندې کړي. او هغه شواهد چې موږ تر اوسه لیدلي، اغیزمن دي. د یوې لس کلنې پروژې یوازې په لومړي کال کې، موږ وینو چې اروپايي متحدین او کاناډا لا دمخه په دفاع او امنیت کې د خپل ناخالص کورني تولید نږدې ۴ سلنه پانګونه کوي."
روټه په کلکه له متحدینو وغوښتل چې یوازې پر بودیجوي ژمنو بسنه ونه کړي او دغه لګښتونه په عملي پوځي ځواک بدل کړي. هغه وویل چې متحدین باید "اقتصادي ذهنونه په پوځي وړتیاوو" بدل کړي او نغدې پیسې د توغندیو او مدافع سیستمونو په برخه کې وکاروي؛ هغه ټینګار وکړ چې مالي ژمنې اوس باید په رښتیني تجهیزاتو بدلې شي.
تمه کیږي چې د ناټو هیوادونه به د سه شنبې په ورځ د دفاعي صنعت په یوه فورم کې د "لسګونو ملیاردونو ډالرو نوي قراردادونه" اعلان کړي. روټه ټینګار وکړ چې اوکراین باید په دوامداره توګه د متحدینو ملاتړ ترلاسه کړي، په ځانګړې توګه د هوايي دفاع په حیاتي برخه کې، او له متحدینو یې وغوښتل چې د جګړې په دوام سره خپلې مرستې لا ژورې کړي.
روټه ټینګار وکړ چې ترکیه په ټولیزه توګه د ناټو د راتلونکي امنیتي ستراتیژۍ لپاره "خورا مهمه" ده او ویې ویل چې د دغه هیواد جغرافیایي موقعیت او په اتحاد کې یې رهبري "حیاتي" ده.
د ناټو د هیوادونو او حکومتونو مشران د جولای په ۷مه او ۸مه په انقره کې د ۲۰۲۶ کال په سرمشریزه کې چې د ترکیې په کوربه توب جوړیږي، سره ګوري. دا دوه ورځنۍ سرمشریزه به د دفاعي لګښتونو د ژمنو پر پلي کولو، له اوکراین څخه د پوځي ملاتړ پر دوام او د دفاعي صنعتي تولیداتو پر پراختیا تمرکز وکړي. دا غونډه د ناټو د مسوولیتونو د شریکولو پر سر د نویو بحثونو او د روسیې-اوکراین جګړې د دوام په ترڅ کې جوړیږي. تمه کیږي چې د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي هم د سرمشریزې په مراسمو کې ګډون وکړي.
