اقتصاد
4 د لوستلو دقیقې
د تورکیې لوجستیکي شرکت پاسیفیک یوراسیا او چین ریلوې د منځنۍ کریدور سوداګرۍ لوړولو لپاره یو ځای کیږي
د پاسفیک هولډینګ مشر فاتیح اردوغان او د چین رېل پټلۍ عمومي مدیر سونګ شیود د تورکیې د ترانسپورت او زیربنا وزیر عبدالقدیر اورال اوغلو د چین د سفر پر مهال سره وکتل.
د تورکیې لوجستیکي شرکت پاسیفیک یوراسیا او چین ریلوې د منځنۍ کریدور سوداګرۍ لوړولو لپاره یو ځای کیږي
/ AA
28 می 2025

 د تورکيې د نړیوالو رېل پټلۍ لوژستیک شرکت پاسفیک اوراسیا او د چین رېل پټلۍ د مې په ۲۳مه نېټه په بېجینګ کې د یوه ډیپلوماتیکې کچې غونډې وروسته د منځنۍ دهلیز د رېل پټلۍ ترانسپورت بیا ژوندی کولو لپاره ګډه همکاري اعلان کړه.

د پاسفیک هولډینګ مشر فاتیح اردوغان او د چین رېل پټلۍ عمومي مدیر سونګ شیود د تورکیې د ترانسپورت او زیربنا وزیر عبدالقدیر اورال اوغلو د چین د سفر پر مهال سره وکتل.

په دې غونډه کې دواړو اړخونو موافقه وکړه چې د منځنۍ دهلیز لارې د حقیقي ظرفیت د ترلاسه کولو لپاره به همکاري کوي، چې دا د کمربند او سړک نوښت یوه مهمه برخه ده.

فاتیح اردوغان وویل چې پاسفیک اوراسیا، چې په ۲۰۱۹ کال کې تاسیس شوی، د تورکیې د نړیوالو رېل پټلۍ لوژستیک مخکښ شرکت دی، چې د باکو-تبلیسي-کارس  رېل پټلۍ د ۹۵ سلنه ترانسپورت مسوولیت لري.

هغه زیاته کړه چې پاسفیک اوراسیا د دې کرښې د بیا ژوندی کولو کې کلیدي رول لوبولی، چې په ۲۰۱۷ کال کې پرانیستل شوه خو وروسته بېکاره پاتې وه.

اردوغان وویل چې پاسفیک اوراسیا د چین سره په خپلو فعالیتونو کې د منځنۍ دهلیز لید په پام کې نیولی، په دې باور چې دا ترانسپورتي لاره به یوه ورځ لوی سوداګریز حجم رامنځته کړي، او تورکیه به خپل ستراتیژیک جغرافیایي موقعیت د لوژستیک مرکز په توګه وکاروي، چې د هېواد د خصوصي سکتور ابتکار ته به وده ورکړي.

د لارې پراخه ترافیک

اردوغان یادونه وکړه چې شرکت د تورکیې او چین ترمنځ ډیری لومړني ګامونه پورته کړي، لکه د چین څخه تورکیې ته لومړنی بلاک ریل پټلۍ، د تورکیې څخه چین ته لومړنی صادراتي ریل، او د منځنۍ دهلیز له لارې د چین او اروپا ترمنځ لومړنی بلاک ریل.

هغه وویل چې د دې هڅو د لا بریالیتوب  پر مهال د کرونا وبا دا عملیات وځنډول.

اردوغان وویل چې چین د  او کمربند او سړک نوښت د ځمکنۍ برخې په توګه د رېل ترانسپورت په برخه کې د پام وړ پانګونه کړې، په ځانګړې توګه د یوریشیا شمالي دهلیز کې، چې د چین، روسیې او اروپا له لارې تېرېږي.

هغه یادونه وکړه چې هر کال شاوخوا ۲۰ زره بار وړونکي ریلونه له دې لارې کاروي او شاوخوا ۲ میلیونه  کانټینرونه د دې کرښې له لارې لیږدول کېږي. هغه وویل چې د منځنۍ دهلیز لارې له لارې یوازې ۳۰۰ ریل ګاډي په کال کې تګ راتګ کوي، چې ښيي لا هم ډېر ظرفیت شته.

اردوغان ټینګار وکړ چې منځنۍ دهلیز باید د تورکیې پروژه وي ترڅو د لارې پر سر د پراخې ترافیکي جریان لپاره زمینه برابره کړي، "چې تورکیه په یوه اړخ کې او چین په بل اړخ کې وي."

هغه وویل: "کمربند او سړک نوښت د چین پروژه ده، او منځنۍ دهلیز باید د تورکیې پروژه وي، ځکه چې دا کرښه یوازې د تورکیې له لارې د یوریشیا شمالي دهلیز په څېر کیدای شي."

هغه یادونه وکړه چې شرکت د تورکیې له چارواکو سره اړیکه نیولې او ملاتړ یې ترلاسه کړی، همدارنګه د لارې په اوږدو کې د منځنۍ آسیا هېوادونو او د چین چارواکو، ادارو او خصوصي سکتور استازو سره هم همکاري کړې.

د سولې دهلیز

اردوغان وویل چې د چین رېل پټلۍ مشر او چارواکو تېرې اوونۍ تورکیې ته سفر وکړ او وروسته په بېجینګ کې غونډه ترسره شوه.

هغه د سونګ سره په خبرو کې وویل چې د منځنۍ دهلیز له لارې د بار وړلو حجم لا هم محدود دی، خو ترکیه کولی شي د خپلې زیربنا او ترانسپورت ظرفیت سره دا حجم لوړ کړي.

هغه وویل چې دا موافقه د منځنۍ دهلیز د پرمختګ لپاره یوه مهمه مرحله ده.

اردوغان یادونه وکړه چې د یوریشیا شمالي دهلیز لومړني پړاوونه د ظرفیت له کمښت سره مخ وو، خو د ملاتړ سره یې اوسنی حجم ترلاسه کړ، او منځنۍ دهلیز هم په ورته ډول په وخت سره دا ظرفیت ترلاسه کولی شي.

هغه وویل چې د منځنۍ دهلیز او د تورکیې لارې د ښه کولو لپاره منځنۍ او اوږدمهاله پروژې لا هم په اجنډا کې دي، لکه د اذربایجان څخه د نخجوان خپلواکې جمهوریت ته د زنګزور دهلیز مفهوم، د تورکیې او خلیج ترمنځ د پرمختګ لاره، او د تورکیې او اروپا ترمنځ درېیم پل.

فاتیح اردوغان زیاته کړه چې منځنۍ دهلیز به چین ته اروپا او منځني ختیځ او شمالي افریقا کې نوي بازارونو ته لاسرسی ورکړي، او دې پروژې ته یې د "سولې دهلیز" نوم ورکړ.

 

وپلټۍ
پداسې حال کې چې د ټرمپ تناقضات د جګړې ابهام زیاتوي؛ ایران پر خلیج د ډرون بریدونو ته دوام ورکوي
افغان پوځ د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې، پاکستان اړوند پوځي مرکزونو د په نښه کولو ادعاء کړې ده.
امريکا د ايران په جګړه کې  ۱۱ دانې 'ایم کیو-۹ ریپر' ډوله ډرون الوتکې له لاسه ورکړي دي
امریکا افغانستان د امریکايي وګړو لپاره د یو ناخوندي هیواد په توګه اعلان کړ
تورکیې ته په لاره د ایران لخوا راتوغول شوی بالستیک توغندی په هوا کې شنډ او له منځه یوړل شو.
روسیې او چین د جګړې پر مهال د ایران له نوي مشر مجتبی خامنه اي نه د ملاتړ ژمنه وکړه
په بلجیم کې د یوې چاودنې له امله کنیسه (د یهودانو عبادت ځای) زیانمنه شوې. پولیس وایي څوک نه دي ټپیان
پر ایران د جګړې په دوام سره د تېلو بیې په هر بیرل کې له ۱۰۵ ډالرو واوښتې
امريکا په سعودي عربستان کې د خپل سفارت کارکوونکو ته د دې هیواد نه د  وتلو امر وکړ
ټرمپ ادعا کوي امریکا د ایران سمندري ځواک له منځه وړی او د توغندیو ډېری توغونکي مرکزونه یې ویجاړ کړي
ایران  مجتبی خامنه اي د علي خامنه اي زوی د نوي ستر مذهبي مشر په توګه اعلان کړ .
په اوسلو کې د امریکا په سفارت چاودنه شوې ده
د امریکا ولسمشر د ایران سره د روانې جګړې په اړه د بریتانیا مرسته رد کړه
ایران د امریکایي سرتېرو د نیولو ادعا کوي، خو امریکا یې ردوي
فیدان: تورکیې د ایران د جګړې پای ته رسولو لپاره ډیپلوماسي ګړندۍ کړې ده