اردوغان او میلوني په روم کې سره لیدنه وکړه
تورکیه
4 د لوستلو دقیقې
اردوغان او میلوني په روم کې سره لیدنه وکړهد تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان او د ایټالیا لومړۍ وزیرې جورجیا میلوني په روم کې د خپلو هېوادونو ترمنځ د څلورمې بین الحکومتي غونډې په چوکاټ کې سره لیدنه وکړه.
President Recep Tayyip Erdogan, left, is welcomed by Italian Prime Minister Giorgia Meloni at the G7 in Borgo Egnazia, near Bari in southern Italy, on June 14, 2024. Photo: AP / AP

د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان او د ایټالیا لومړۍ وزیرې جورجیا میلوني په روم کې د خپلو هېوادونو ترمنځ د څلورمې بین الحکومتي غونډې په چوکاټ کې سره لیدنه وکړه. د ویلو ده چې دا غونډه پداسې حال کې ترسره کیږي چې د دواړو هیوادونو ترمنځه اقتصادي ، تجاري او په ځانګړې توګه دفاعي اړیکې په چټکۍ سره د ودې په حال کې دي.

دواړه مشران مخکې په ملګرو ملتونو او ناټو غونډو کې په څو اړخیزو ناستو کې سره لیدلي دي، چې په کې یې د اوکراین جګړې، د سوریې حکومت د نړیوالې ټولنې سره د بیا یوځای کېدو، او د دفاع او سوداګرۍ په برخه کې د همکارۍ د پیاوړتیا په اړه خبرې کړې دي.

د دې ژورېدونکي شراکت نښې په ډاګه دي، ځکه چې د دفاع په برخه کې همکاري د پام وړ تمرکز په توګه راڅرګندېږي.

د اپرېل په ۷مه، د ایټالیا د دفاع وزیر ګویدو کروسیټو انقرې ته د خپل سفر په ترڅ کې د  خپل تورکي سیال یاشار ګولر سره لیدنه وکړه. پدې لیدنه کې د دې دوو ناټو متحدینو ترمنځ پوځي اړیکې د لا پیاوړي کولو په اړه خبرې وشوې.

د روان کال په پیل کې، د تورکیې مخکښ ډرون جوړونکي بایکار، چې بې پیلوټه سیسټمونه یې له اذربایجان څخه تر لیبیا، اوکراین او ایتوپیا پورې کارول شوي، د ایټالیا د فضایي او دفاعي لوی شرکت لیونارډو سره یوه ستراتیژیکه هوکړه لاسلیک کړه. د تیر کال په وروستیو کې، بایکار د پیجیو ایروسپیس شرکت هم وپیردود.

د لیونارډو اجرائیوي رئیس، روبرتو چینګولاني وویل: "د بایکار سره، موږ په بې پیلوټه ټیکنالوژیو کې یو نوی مرجع لوبغاړی رامنځته کوو، چې د دفاع په راتلونکي کې به مرکزي رول ولوبوي." تمه کیږي چې دا شراکت د اروپا په ۱۰۰ میلیارد ډالري دفاعي بازار کې نوي فرصتونه خلاص کړي.

د سوداګرۍ حجم زیاتول

د ولسمشر اردوغان سفر روم ته یوازې د دفاع په اړه نه دی، بلکې د سوداګریزو اړیکو د پیاوړتیا لپاره هم دی. د دواړو مشرانو ترمنځ د لوړې کچې سیاسي غونډې ترڅنګ، یو سوداګریز فورم به د ۵۰۰ څخه زیاتو تورکي او ایټالوي سوداګرو ته د اقتصادي همکارۍ د ژورتیا او د نوو پانګونې فرصتونو برابر کړي.

د دواړو هېوادونو ترمنځ دوه اړخیز سوداګریز حجم په وروستیو کلونو کې په پام وړ ډول زیات شوی، چې له ۲۰۱۹ کال کې ۱۰ میلیارد ډالرو څخه د ۲۰۲۴ کال تر پایه ۳۲.۲ میلیارد ډالرو ته رسېدلی دی، په ایټالیا کې د تورکیې سفیرې، الیف کوموغلو اولګن، د انادولو خبري اژانس ته وویل.

هغې وویل: "موږ ډېر هیجاني یو. زه فکر کوم چې دلته ټول ترکان دا هیجان شریکوي." هغې زیاته کړه چې سفارت او د هغې ترکي او ایټالوي شریکان "د دې غونډې لپاره له اوږدې مودې راهیسې چمتووالی نیسي." هغې د ایټالوي لوري ورته هیجان ته هم اشاره وکړه.

د تیر کال په څېر، ایټالیا په ترکیه کې یو لوی پانګه اچوونکی پاتې دی. په هېواد کې د ۱۶۰۰ څخه زیات ایټالوي پانګه لرونکي شرکتونه فعال دي، چې پانګونې یې ۵ میلیارد ډالرو ته رسېدلې دي، د ترکیې-ایټالیا سوداګریزې شورا رئیسې، لاله کاندر، د بهرنیو اقتصادي اړیکو بورډ (DEİK) ته وویل.

هغې وویل: "پانګونې په داسې برخو کې متمرکزې دي لکه موټرو جوړونه، انرژي، زیربنا، لوژستیک، بانکداري او خوراکي توکي. داسې شرکتونه لکه فیات، پیرېلي، اېني او بارېلا له ډېرو کلونو راهیسې په ترکیه کې په اغېزمن ډول فعالیت کوي."

په ورته وخت کې، ترکي سوداګرۍ په ایټالیا کې په زیاتېدونکي ډول څرګندېږي، په ځانګړي ډول په ټوکر، خوراکي توکو، او د موټرو پرزو په برخو کې. کاندر وویل: "د لوړ ټیکنالوژۍ او څېړنې او پراختیا پر بنسټ پانګونو ته د پام وړ بدلون ښکاري، چې د ترکي پانګې په طبیعت کې بدلون ښيي."

وپلټۍ
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عراقچي له خپلو روسي او پاکستاني سیالانو سره وکتل
اروپايي ټولنه: "پوتین د جګړې د پایته رسولو هوډ نلري او  د وخت ګټلو هڅه کوي"
ولسمشر اردوغان د استانبول  ایا صوفیه تاریخي جومات د عبادت پر مخ د بیا پرانیستل کیدو ۶ کلیزه ولمانځله
په امریکا کې د ټاکنو پر مهال سافټویري تېروتنه؛ سلګونو غیر امریکایي اتباعو رایه ورکړې ده
تورکیه د یورو فایټر جنګي الوتکو په خاطر انګلستان ته د روزنې په موخه لومړني پیلوټان استوي.
اوکرایني ډرون الوتکو د روسیې د  سینټ پیټرزبرګ ښار ته څېرمه پر یو ګودام برید وکړ
له امریکا څخه پر څه باندې ۶۰ هېوادونو د ګمرکي تعرفو نوې څپه
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د امنیتي اندېښنو له امله په توره بحیره کې د اوکراین په بندرونو کې د سوداګریزو کښتیو تګ راتګ ودرېد
د ایران ولسمشر پزشکيان او د عراق لومړي وزیر زیدي د دوه اړخیزو اړیکو په اړه خبرې وکړې
د هند لومړي وزیر د کانکور ازموینې سوالونو  افشا کوونکو ته د "سمدستي سزا" ورکولو امر وکړ
جاپان هیله ښودلې چې له فلسطین سره نړیوال ملاتړ نور هم زیات شي
د روسیې او امریکا د بهرنیو چارو وزیرانو د اوکراین پر کړکېچ خبرې وکړې
امریکا په منځني ختیځ کې د جګړې له تودېدو سره پر ایراني پوځي اهدافو نوي بریدونه پیل کړل
په افغانستان ، پاکستان او هند کې د سختو بارانونو له امله د مړو شمېر مخ په زیاتېدو دی.