نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
د چین او روسیې لخوا پر ایران د بندیزونو د لګولو د ځنډولو هڅه ناکامه شوه
د جمعې په ورځ، د روسیې او چین هغه هڅه چې غوښتل یې پر ایران د ملګرو ملتونو د بندیزونو بیا لګول وځنډوي، د ملګرو ملتونو په ۱۵ کسیزه امنیت شورا کې ناکامه شوه.
د چین او روسیې لخوا پر ایران د بندیزونو د لګولو د ځنډولو هڅه ناکامه شوه
د چین او روسیې لخوا پر ایران د بندیزونو د لګولو د ځنډولو هڅه ناکامه شوه / Reuters

د جمعې په ورځ، د روسیې او چین هغه هڅه چې غوښتل یې پر ایران د ملګرو ملتونو د بندیزونو بیا لګول وځنډوي، د ملګرو ملتونو په ۱۵ کسیزه امنیت شورا کې ناکامه شوه. دا وروسته له هغې وشول چې یوازې څلورو هېوادونو د دوی د پرېکړه‌لیک له مسودې ملاتړ وکړ، چې دې کار د بندیزونو د بیا لګولو لپاره لار پرانیسته.

پر ایران د ملګرو ملتونو ټول بندیزونه ټاکل شوې چې د شنبې په ورځ بېرته ولګول شي. دا وروسته له هغې کیږي چې اروپایي قدرتونو، چې د E3 په نوم پېژندل کیږي، یوه ۳۰ ورځنۍ پروسه پیل کړه او تهران یې د ۲۰۱۵ کال د هغې هوکړې په ماتولو تورن کړ چې موخه یې د اټومي وسلې له جوړولو څخه د ایران منع کول وو.

ایران د اټومي وسلو د ترلاسه کولو هڅې ردوي.

دیپلوماتانو ویلي وو چې د شپږو میاشتو لپاره د بندیزونو د ځنډولو د پرېکړه‌لیک د تصویب امکان کم و، په ځانګړي توګه وروسته له هغې چې د ایران او برېتانیا، فرانسې او جرمني ترمنځ وروستۍ خبرې د کړکېچ په ماتولو کې پاتې راغلې.

نهو هېوادونو منفي رایه ورکړه، په داسې حال کې چې دوو هېوادونو سپینه رایه وکاروله.

په ملګرو ملتونو کې د برېتانیا استازې، باربرا ووډ، له رایې ورکولو وروسته وویل: "دې شورا ته لازم ډاډ نشته چې یوې چټکې ډیپلوماتیکې حل لارې ته روښانه لاره شتون ولري."

هغې زیاته کړه: "دې شورا د سنیپ بیک (بندیزونو د بېرته لګولو) پروسې اړین ګامونه چې په ۲۲۳۱ پرېکړه‌لیک کې ذکر شوي، پوره کړل، له همدې امله د ایران د اټومي پراختیا ضد د ملګرو ملتونو بندیزونه به د دې اونۍ په پای کې بیا ولګول شي."

اروپایي قدرتونو وړاندیز کړی و چې د بندیزونو بیا لګول به تر شپږو میاشتو پورې وځنډوي، ترڅو د یوې اوږد مهاله هوکړې په اړه د خبرو لپاره زمینه برابره شي، خو په دې شرط چې ایران د ملګرو ملتونو اټومي څارونکو ته بیا لاسرسی ورکړي، د خپلو غني شویو یورانیمو د زېرمو په اړه اندېښنو ته ځواب ووايي، او له متحده ایالاتو سره خبرو اترو ته کېني.

 

وپلټۍ
د چین د سیچوان ایالت کې د ودانۍ د دېوال ړنګېدو له امله ۵ کسان وژل شوي
د هند په لویدیځ بنګال ایالت کې په یوه هوټل کې د اورلګېدنې له امله نهه کسان مړه شوي دي
ټرمپ یو داسې انځور خپور کړ چې د هرمز تنګی د "امریکا د خاورې" په توګه ښيي
په کابل کې پر یوه تعلیمي مرکز کې د چاودنې له امله  لږ تر لږه ۴۲ ماشومان ټپیان شوي دي.
لاوروف وايي روسیه او شمالي کوریا د نوي څو قطبي نړیوال نظم په لټه کې دي
اسرائیلو د سوریې په ادلیب ولایت کې د ابو ظهور پوځي هوايي ډګر بمبار کړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ ګواښ کړی که چیرې عمان د امریکا او ایران د خبرو اترو په لاره کې مداخله وکړي نو بمبار به یې کړي
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې د وژل شویو شمېر ۷۳ زره ۳۹۹ تنو ته ورسېد
پاپ لیو څوارلسم په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو پر وړاندې داسرائیلو تاوتریخوالي د ختمولو غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله