اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
د توركیې اقتصاد په تیرو ۲۲ کلونو کې څه ډول بدل شوی او ننۍ کچې ته راورسید
د تورکیې اقتصاد په تېرو ۲۲ کلونو کې، له هغه وخته چې رجب طیب اردوغان لومړی د لومړي وزیر او وروسته د ولسمشر په توګه وټاکل شو، په بشپړ ډول بدلون موندلی دی.
د توركیې اقتصاد په تیرو ۲۲ کلونو کې څه ډول  بدل شوی او ننۍ کچې ته راورسید
/ AA

د تورکیې اقتصاد په تېرو ۲۲ کلونو کې، له هغه وخته چې رجب طیب اردوغان لومړی د لومړي وزیر او وروسته د ولسمشر په توګه وټاکل شو، په بشپړ ډول بدلون موندلی دی. د دې هېواد ناخالص کورنی تولید په کلني ډول د ۵.۳ سلنې په حقیقي کچه لوړ شوی او په ۲۰۲۵ کال د دویمې ربعې په ترڅ کې یې د ۱.۳۷ ټریلیون ډالرو تر ټولو لوړه کچه ته رسېدلی دی.

د ۲۰۰۲ کال په ترڅ کې، چې د اردوغان د واکمنۍ له پیل څخه یو کال مخکې و، د تورکیې ناخالص کورنی تولید یوازې ۲۳۸ میلیارد ډالر و. د سوداګرۍ وزارت د یوې اعلامیې له مخې، دا شمېره په ۲۰۲۴ کال کې د لومړي ځل لپاره د ۱ ټریلیون ډالرو له کچې پورته شوه.

د اردوغان د ۳۹۰ میلیارد ډالرو د صادراتو هدف هم تمه کېږي چې د روان کال تر پایه به ترلاسه شي، په داسې حال کې چې د هېواد ملي عاید به ۱.۴ ټریلیون ډالرو ته لوړ شي.

په اعلامیه کې راغلي: "تورکیه په تېرو لسو کلونو کې د اقتصادي همکاریو او پراختیا د تشکیلاتو د تر ټولو چټکو وده کوونکو اقتصادونو له ډلې څخه ګرځېدلې ده." د نړیوال وجهي صندوق (IMF) د جولای په راپور کې د تورکیې د اقتصادي ودې وړاندوینه ۳ سلنې ته لوړه کړې، په داسې حال کې چې د نړیوالو کړکېچونو سره سره د ۱۹ پرله‌پسې ربعو لپاره د تورکیې وده دوام لري.

وزارت زیاته کړې چې د تورکیې د هر وګړي ملي عاید د ۲۰۰۲ کال په ترڅ کې له ۳,۶۰۸ ډالرو څخه د ۲۰۲۵ کال د لومړۍ ربعې تر پایه ۱۵,۹۷۱ ډالرو ته لوړ شوی دی.

په ورته وخت کې، د تورکیې کلنی اوسنی حساب کسر د ۲۰۲۳ کال د مې په میاشت کې له ۵۵.۱ میلیارد ډالرو څخه د ۲۰۲۴ کال تر پایه ۱۰ میلیارد ډالرو ته راکم شوی، په داسې حال کې چې د هېواد د توکو او خدماتو صادرات ۳۷۷ میلیارد ډالرو ته رسېدلي، چې دا د ۱۹۲۳ کال د جمهوریت له جوړېدو راهیسې تر ټولو لوړه کچه ده.

د روان کال د جنورۍ څخه تر جولای پورې، د تورکیې صادرات ۱۵۶.۴ میلیارد ډالرو ته رسېدلي، چې له دې جملې څخه ۶۷.۸ میلیارد ډالر اروپایي اتحادیې ته صادر شوي، چې دا د ۸.۵ سلنې زیاتوالی ښيي. جرمني، بریتانیا، امریکا، ایټالیا او عراق د کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د تورکیې د صادراتو تر ټولو لوی بازارونه  وو.

په همدې وخت کې، د خدماتو په برخه کې د تورکیې سوداګریز اضافي ۶۲ میلیارد ډالرو ته رسېدلی، چې دا هېواد په نړۍ کې د پنځم لوړ خدماتي اضافي لرونکي هېواد په توګه ځای لري.

په اعلامیه کې راغلي: "شاوخوا ۱۱۵ په لوړه کچه تماسونه  او ۳۷ نړیوالې غونډې ترسره شوې، په داسې حال کې چې د ترک هېوادونو سازمان، اروپایي اتحادیه، افریقایي اتحادیه، د اسلامي همکاریو سازمان، اقتصادي همکاریو او پراختیا تشکیلات  او د بالکان هېوادونو سره د سوداګرۍ په برخه کې نوې هڅې او پانګونې دوام لري."

تورکیې د لرې پرتو هېوادونو د ستراتیژۍ چوکاټ هم پلي کړی، ترڅو د ۲۰۲۸ کال پورې دې هېوادونو ته صادرات ۵۰ میلیارد ډالرو ته لوړ کړي. په ورته وخت کې، د اسلامي همکاریو سازمان غړو هېوادونو ته د صادراتو د زیاتولو نوښت تمه کېږي چې د ترکیې په ټول صادراتو کې د دې هېوادونو ونډه ۳۰ سلنې ته لوړه کړي.

 

وپلټۍ
فرانسې د غزې د مرستندویه کاروان له فعالانو سره د "بد چلند" له امله پر بن ګویر بندیز ولګو
زیلینسکي په اروپايي ټولنه کې اوکراین ته د لنډمهاله غړیتوب پر وړاندیز سخته نیوکه وکړه
د تورکیې استخباراتو په سوریه کې د یو لړ عملیاتو په ترڅ کې د داعش ۱۰ مشکوک کسان ونیول
امریکایي محکمې د محمود خلیل د حکم له بیا کتنې ډډه وکړه.
نړیوال بانک ویلي دي چې د ایران جګړې په درشل کې ۲۷ هېوادونه بحراني فنډونو ته د لاسرسي په لټه کې دي
د چین په شمال کې په د سکرو په یو کان کې چاودنې ستره فاجعه رامنځته کړې ده.
د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر تهران ته سفر وکړ
روسیه: اوکراین په لوهانسک کې پر کالج او لیلې برید کړی چې له امله يي په لسګونو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې
د لبنان په جنوب کې د اسرائیلو په هوايي بریدونو کې د دوو روغتیايي کارکوونکو په ګډون شپږ کسان وژل شوي
پاکستان  د امریکا او ایران د جګړې د پای ته په اړه نوي وړاندیزونه ایران سره تبادله کړي
د امریکا د استازو په جرګه کې جمهوري غوښتونکو د ټرمپ د ایران جنګي واکونو اړوند رایه اچونه لغوه کړه
روټه وايي چې 'پیاوړې اروپا، پیاوړې ناټو' به د وخت په تېرېدو سره پر یوه متحد باندې تکیه کمه کړي
روبیو د ایران سره د جګړې د پایته رسولو هیله وښوده
اسرائیلو د سوریې په جنوب کې د درعا ښار ته نږدې کرنیزې ځمکې په نښه کړې
د تورکیې د عامه اړیکو  رئیس: د تورکیې د خوړو اونۍ د تورکیې تمدن میراث څرګندوي