اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
د توركیې اقتصاد په تیرو ۲۲ کلونو کې څه ډول بدل شوی او ننۍ کچې ته راورسید
د تورکیې اقتصاد په تېرو ۲۲ کلونو کې، له هغه وخته چې رجب طیب اردوغان لومړی د لومړي وزیر او وروسته د ولسمشر په توګه وټاکل شو، په بشپړ ډول بدلون موندلی دی.
د توركیې اقتصاد په تیرو ۲۲ کلونو کې څه ډول  بدل شوی او ننۍ کچې ته راورسید
/ AA
15 اګست 2025

د تورکیې اقتصاد په تېرو ۲۲ کلونو کې، له هغه وخته چې رجب طیب اردوغان لومړی د لومړي وزیر او وروسته د ولسمشر په توګه وټاکل شو، په بشپړ ډول بدلون موندلی دی. د دې هېواد ناخالص کورنی تولید په کلني ډول د ۵.۳ سلنې په حقیقي کچه لوړ شوی او په ۲۰۲۵ کال د دویمې ربعې په ترڅ کې یې د ۱.۳۷ ټریلیون ډالرو تر ټولو لوړه کچه ته رسېدلی دی.

د ۲۰۰۲ کال په ترڅ کې، چې د اردوغان د واکمنۍ له پیل څخه یو کال مخکې و، د تورکیې ناخالص کورنی تولید یوازې ۲۳۸ میلیارد ډالر و. د سوداګرۍ وزارت د یوې اعلامیې له مخې، دا شمېره په ۲۰۲۴ کال کې د لومړي ځل لپاره د ۱ ټریلیون ډالرو له کچې پورته شوه.

د اردوغان د ۳۹۰ میلیارد ډالرو د صادراتو هدف هم تمه کېږي چې د روان کال تر پایه به ترلاسه شي، په داسې حال کې چې د هېواد ملي عاید به ۱.۴ ټریلیون ډالرو ته لوړ شي.

په اعلامیه کې راغلي: "تورکیه په تېرو لسو کلونو کې د اقتصادي همکاریو او پراختیا د تشکیلاتو د تر ټولو چټکو وده کوونکو اقتصادونو له ډلې څخه ګرځېدلې ده." د نړیوال وجهي صندوق (IMF) د جولای په راپور کې د تورکیې د اقتصادي ودې وړاندوینه ۳ سلنې ته لوړه کړې، په داسې حال کې چې د نړیوالو کړکېچونو سره سره د ۱۹ پرله‌پسې ربعو لپاره د تورکیې وده دوام لري.

وزارت زیاته کړې چې د تورکیې د هر وګړي ملي عاید د ۲۰۰۲ کال په ترڅ کې له ۳,۶۰۸ ډالرو څخه د ۲۰۲۵ کال د لومړۍ ربعې تر پایه ۱۵,۹۷۱ ډالرو ته لوړ شوی دی.

په ورته وخت کې، د تورکیې کلنی اوسنی حساب کسر د ۲۰۲۳ کال د مې په میاشت کې له ۵۵.۱ میلیارد ډالرو څخه د ۲۰۲۴ کال تر پایه ۱۰ میلیارد ډالرو ته راکم شوی، په داسې حال کې چې د هېواد د توکو او خدماتو صادرات ۳۷۷ میلیارد ډالرو ته رسېدلي، چې دا د ۱۹۲۳ کال د جمهوریت له جوړېدو راهیسې تر ټولو لوړه کچه ده.

د روان کال د جنورۍ څخه تر جولای پورې، د تورکیې صادرات ۱۵۶.۴ میلیارد ډالرو ته رسېدلي، چې له دې جملې څخه ۶۷.۸ میلیارد ډالر اروپایي اتحادیې ته صادر شوي، چې دا د ۸.۵ سلنې زیاتوالی ښيي. جرمني، بریتانیا، امریکا، ایټالیا او عراق د کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د تورکیې د صادراتو تر ټولو لوی بازارونه  وو.

په همدې وخت کې، د خدماتو په برخه کې د تورکیې سوداګریز اضافي ۶۲ میلیارد ډالرو ته رسېدلی، چې دا هېواد په نړۍ کې د پنځم لوړ خدماتي اضافي لرونکي هېواد په توګه ځای لري.

په اعلامیه کې راغلي: "شاوخوا ۱۱۵ په لوړه کچه تماسونه  او ۳۷ نړیوالې غونډې ترسره شوې، په داسې حال کې چې د ترک هېوادونو سازمان، اروپایي اتحادیه، افریقایي اتحادیه، د اسلامي همکاریو سازمان، اقتصادي همکاریو او پراختیا تشکیلات  او د بالکان هېوادونو سره د سوداګرۍ په برخه کې نوې هڅې او پانګونې دوام لري."

تورکیې د لرې پرتو هېوادونو د ستراتیژۍ چوکاټ هم پلي کړی، ترڅو د ۲۰۲۸ کال پورې دې هېوادونو ته صادرات ۵۰ میلیارد ډالرو ته لوړ کړي. په ورته وخت کې، د اسلامي همکاریو سازمان غړو هېوادونو ته د صادراتو د زیاتولو نوښت تمه کېږي چې د ترکیې په ټول صادراتو کې د دې هېوادونو ونډه ۳۰ سلنې ته لوړه کړي.

 

وپلټۍ
مسعود پزشکیان: ایران به 'زیاتو غوښتنو ته تسلیم نه شي'
سرګي لاوروف: که ګرینلینډ پوځي سيمه شي، روسیه به 'پوځي اقدامات' وکړي
پوهان: د فلسطینیانو پر ضد د اسرائیلو د اعدام سزا قانون «جدي نړیوالې اغېزې» لري
امریکا به د ترهګرو پر وړاندې د مبارزې لپاره د نایجیریا ځواکونو د روزنې په موخه ۲۰۰ سرتېري واستوي
د تورکیې ولسمشر په کابینه کې د بدلونونو په ترڅ کې د عدلیې او کورنیو چارو نوي وزیران وټاکل
پر اوکراین د روسیې برید کې د دریو ماشومانو په ګډون څلور تنو ژوند د لاسه ورکړ
په کاناډا کې د غبرګو وسله والو بریدنو له امله په لسګونو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.
په استانبول کې د ځوانو سوداګرو نړیواله کنګره  ترسره شوه
اندونیزیا وايي د غزې سوله ساتي ځواکونه ښايي ټولټال ۲۰ زره سرتېرو ته ورسېږي.
پولنډ په مسکو کې پر روسي جنرال په برید کې هر ډول لاس لرل په کلکه توګه رد کړل
ایران خبرداری ورکړ چې امریکا ته د نتنیاهو سفر به په ډیپلوماسۍ 'ویجاړونکی' اغیز ولري
سعودي عربستان په الفاشر کې د چټک غبرګون ځواکونو د ظلمونو غندنه وکړه
په امریکا کې محکمې د ۶۰ زره څخه د زیاتو کډوالو د لنډمهاله خوندیتوب حق د لغوه کولو لاره هواره کړه
سرګي لاوروف: د اوکراین په اړه خبرو اترو کې لا هم اوږده لاره پاتې ده
په لیبیا کې د امبولانس چورلکې د سقوط له امله پنځه کسان وژل شوي دي