د رویټرز کارکوونکي ، ددې خبري ارګان مدیران او مشرانو د اسرائیلو په ګټه فعالیت کوي.

د برتانیې په لندن کې مېشت د خبري رسنۍ رویټرز څو کارکوونکو د پنجشنبې په ورځ په یوه راپور کې د ادارې د مدیرانو او مشرانو پر هغه څه نیوکه وکړه چې دوی یې د اسرایئلو په ګټه تعصب بولي.

د روانې میاشتې په پیل کې، وروسته له هغې چې اسرایئلو فلسطیني خبریال انس الشریف وواژه، رویټرز داسې سرلیک خپور کړ: "اسرائیل هغه خبریال وژلی چې وایي د حماس مشر و."

د Declassified UK راپور له مخې د اسرائیلو لخوا وژل شوی د رویټرز خبریال  انس الشریف د رویټرز د ۲۰۲۴ کال د پولیټزر جایزې ګټونکي ټیم برخه و.

دغه سرلیک په ټولنیزو رسنیو کې سخت غبرګونونه راوپارول او د رویټرز د کارکوونکو ترمنځ اندېښنې راپورته کړې. ځینو کارکوونکو په شخصي توګه د ادارې د پرېکړو په اړه خپلې اندېښنې څرګندې کړې چې د دوی په وینا د اسرایئلو په ګټه تعصب ښیي.

رویټرز، چې په ۱۸۵۱ کال کې په لندن کې تاسیس شوی او اوس هره ورځ له یو میلیاردو زیات خلک پرې خبر ترلاسه کوي، د خپلو کارکوونکو له خوا د زیاتې څارنې لاندې دی.

د Declassified UK سره په خبرو کې، څو اوسني او پخواني کارکوونکو د ادارې د داسې فرهنګ یادونه وکړه چې د فلسطینیانو کړاوونه کم ارزښته ښيي.

یو مهم تعصب

یو ډیسک مدیر د ۲۰۲۴ کال په اګست کې استعفا ورکړه، ویې ویل چې د دوی ارزښتونه د ادارې د اسرایئلو او غزې جګړې د پوښښ له تګلارې سره سمون نه لري. دغه مدیر د ادارې مشرتابه ته یو راپور او پرانیستی لیک واستاوه، چې د ژورنالیزم د اساسي اصولو د مراعات غوښتنه یې پکې کړې وه؛ خو د رویټرز د اړیکو څانګې وویل چې دوی دغه لیک نه دی ترلاسه کړی.

خو د ادارې دننه سرچینو Declassified UK ته تایید کړه چې د اسرایئلو د جګړې وروسته، د رویټرز یو شمېر خبریالانو د اسرایئلو او فلسطین په اړه د پنځو اونیو په موده کې د خپرو شویو ۵۰۰ راپورونو داخلي ارزونه وکړه.

دوی وموندله چې د اسرایئلو لیدلوري او مرګ ژوبلې ته ډېر زیات پام شوی، سره له دې چې په غزه کې د فلسطینیانو د مرګ ژوبلې شمېر څو برابره زیات و.

په هغه وخت کې، له ۱۱۰۰۰ زیات فلسطینیان وژل شوي وو، چې د اسرایئلو د مرګ ژوبلې شمېر لس برابره زیات و.

د Declassified UK په وینا، د رویټرز خبریالانو یوه سرچینه وایي: "د اسرایئلو او غزې جګړې څو اونۍ وروسته، زموږ یو شمېر خبریالانو ومنله چې زموږ راپورونه بې طرفه نه وو."

د خبریالانو داخلي راپور همدارنګه پر دې نیوکه وکړه چې رویټرز د "فلسطین" اصطلاح نه کاروي او د هغو کارپوهانو ادعاوې نه پوښي چې اسرائیل د نسل وژنې په ترسره کولو تورنوي.

سره له دې نیوکو، رویټرز په عامه توګه نه دي ویلي چې آیا د داخلي سپارښتنو کومه برخه یې منلې ده که نه.

په مې ۲۰۲۴ کې ځینې سمبولیک بدلونونه راوستل شول، لکه د "نسل وژنې" اصطلاح د حوالې سره کارول، خو بیا هم دغه اصطلاح په راپورونو کې ډېره کمه کارول شوې ده.

د نرمې ژبې کارول

د "جګړه"، "کمپاین" یا "حمله" په څېر اصطلاحات زیات کارول کېږي، او کله چې د نسل وژنې یادونه کېږي، د اسرایئلو انکارونه په دوامداره توګه شاملېږي، په داسې حال کې چې د فلسطیني مقاومت ډلو انکارونو ته دومره پام نه کېږي.

د داخلي لارښود تازه معلومات د اسرایئلو پر لیدلوري ډېر تمرکز کوي، او د اوربندونو د ناکامولو کې د امریکا او اسرایئلو رول، د اسرائیلي استعماري مېشتېدنې حقیقتونه، او په فلسطین کې د اپارتاید شرایط له پامه غورځوي.

دغه لارښود همدارنګه د غزې د خبریالانو لپاره د نړۍ تر ټولو خونړۍ سیمه په توګه یادونه نه کوي، لکه څنګه چې Declassified UK راپور ورکړی.

د لویدیځو رسنیو د پوښښ منتقدین، لکه د ملګرو ملتونو پخوانی د بشري حقونو وکیل کریګ موخیبر، پر رسنیو لکه رویټرز تور پورې کوي چې د نسل وژنې د پټولو او د فلسطیني قربانیانو د غیر انساني کولو لپاره هڅه کوي، څو د اسرائیلي عاملینو حساب ورکونه مخه ونیسي.

اسرائیلي خبریال ګیدون لیوي په دې وروستیو کې د زړور راپور ورکونې د نشتوالي یادونه وکړه، چې ښایي د اوسني پوځي کړکېچ مخه یې نیولې وای.

په هر حال، د رویټرز ویاند د ادارې پوښښ "عادلانه او بې طرفه" بللی دی.