د اسلامي همکاریو سازمان (OIC) د ۵۷ غړو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیران به د جون په ۲۱ او ۲۲ نېټه په استانبول کې د دې سازمان په ۵۱مه غونډه کې ګډون وکړي، په داسې حال کې چې په غزه، ایران او د منځني ختیځ په پراخه سیمه کې کړکېچ زیات شوی دی.

په دې غونډه کې به د سیاسي، ټولنیزو-اقتصادي او کلتوري ستونزو په اړه خبرې وشي چې د اکثریت مسلمان هېوادونو پر وړاندې پرتې دي. تمه کېږي چې له ۱۰۰۰ څخه زیات استازي، چې د څارونکو هېوادونو، د OIC اړوند بنسټونو او نړیوالو سازمانونو چارواکي پکې شامل دي، په دې غونډه کې ګډون وکړي.

د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان به د شنبې په ورځ د غونډې د پرانیستې په مراسمو کې د سیمې د خرابېدونکي امنیتي وضعیت په اړه وینا وکړي.

په ورته وخت کې، د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان به د کامرون د لیجون مبیلا مبیلا څخه د OIC شورا دوره ای مشري په غاړه واخلي او د سرمشریزې پرانیستونکې وینا به وکړي.

په دې دوه ورځنۍ غونډه کې تمه کېږي چې وزیران به د پراخې اجنډا په اړه خبرې وکړي، چې پکې د غزې پر وړاندې د اسرائیلو روانه جګړه، د دې سیمې د بیا رغونې هڅې او د فلسطین- اسرائیل شخړې د دوه دولتونو د حل لارې لپاره نوي غوښتنې شاملې دي.

اجنډا به د اسرائیلو د وروستیو بریدونو له امله په سیمه کې د رامنځته شوي وضعیت په اړه هم خبرې وکړي، په ځانګړي ډول د ایران پر وړاندې د دې بریدونو اغېزې به وڅېړل شي، چې د سیمې او نړیوال امنیت لپاره څه پایلې لرلی شي. د ګډو ستونزو پر وړاندې د OIC دننه همکارۍ پیاوړي کول به هم د بحث مهمه برخه وي.

د ډیپلوماتیکو سرچینو په وینا، فیدان به د تورکیې د مشرتابه پر مهال د فلسطین د قضیې د لومړیتوب په اړه ټینګار وکړي. هغه به د انقرې اوږدمهاله دریځ بیا تکرار کړي چې د دوه دولتونو حل لاره د عادلانه او دوامداره سولې لپاره اړینه ده، او دا به د سیمې د بې ثباتۍ اصلي لامل وبولي.

تمه کېږي چې فیدان به د اسرائیلو د پوځي عملیاتو د پراخېدو په اړه خبرداری ورکړي، په ځانګړي ډول دې وروستي بریدونه په لبنان، سوریه او یمن کې یاد کړي، او د لا زیات کړکېچ د مخنیوي لپاره د تورکیې ژمنتیا څرګنده کړي.

ایران د اسرائیلي تېریو غندنه کوي

تمه کېږي چې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي به د شنبې په غونډه کې ګډون وکړي، په داسې حال کې چې د اسرائیلو او ایران ترمنځ دښمنۍ زیاتې شوې دي.

د تورکیې د بهرنیو چارو وزارت یوې سرچینې ویلي چې یوه ځانګړې غونډه به د اسرائیلو د وروستیو بریدونو په اړه خبرې وکړي، چې د ایران د اټومي او پوځي تاسیساتو په ګډون د خونداب اټومي ځای په اراک کې برید هم پکې شامل دی.

د اسرائیلو پوځ ادعا کړې چې په دې ځای کې یې یو نیمګړی دروند اوبه جوړونکی رییکټر په نښه کړی، چې لویدیځ چارواکي یې د وسلو د تولید لپاره د پلوتونیم د جوړولو وړ ګڼي.

تورکیې دا بریدونه په کلکه غندلي، د نړیوالو قوانینو خلاف یې بللي او د ایران د خپلواکۍ د ساتنې حق یې دفاع کړې ده.

پاکستان د فلسطین ملاتړ څرګندوي

د پاکستان د لومړی وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر، سناتور محمد اسحاق ډار، اعلان کړی چې هغه به د فلسطین د قضیې لپاره د اسلام آباد کلک ملاتړ بیا څرګند کړي او په غزه کې د سمدستي اوربند غوښتنه به وکړي.

ډار به د سیمې د ثبات، له هند سره د سولې او د فلسطینیانو لپاره د بیړنیو بشري مرستو اړتیا په اړه هم خبرې وکړي.

مالیزیا د اسلامي یووالي ملاتړ بیا تاییدوي

د مالیزیا د بهرنیو چارو وزیر داتو سری محمد حسن به د خپل هېواد پلاوی مشري وکړي او د OIC په چوکاټ کې د شریکو اندېښنو په اړه د مالیزیا دریځونه به وړاندې کړي.

پدې کې د فلسطین د خود ارادیت حق لپاره ثابت ملاتړ، د اسلام او مذهبي کرکې د زیاتوالي سره مبارزه، د اقتصادي همکارۍ زیاتوالی، او د ملي نوښتونو ښودل شامل دي چې د OIC د ګډو اهدافو سره سمون لري.