ایلون مسک، چې د امریکا د منتخب ولسمشر ډونالډ ټرمپ له خوا د فدرالي حکومت د لګښتونو کمولو لپاره ټاکل شوی، په عصري جنګي جټ الوتکو باندې نیوکه وکړه او ویې ویل چې بې پیلوټه الوتکې د هوایي جګړې راتلونکې دي.

"په ډرونونو د واکمنۍ په دې دور کې د انسان چلول شوي جنګي الوتکې زړې شوې دي. دا یوازې پیلوټان له منځه وړي،" د سپیس ایکس او ټیسلا مشر د دوشنبې په ورځ په یوه پوسټ کې وویل.

مسک، د نړۍ ترټولو بډایه سړی، د F-35 - د راتلونکي نسل جنګي جیټ الوتکه چې د متحده ایالاتو میشته لاک هیډ مارټین لخوا جوړه شوې وه چې په 2015 کې خدمت ته داخله شوې - پرې نیوکه وکړه.

"په همدې حال کې، ځینې ناپوهان لا هم د F-35 په څېر د انسان چلول شوې جنګي الوتکې جوړوي،" هغه په یوه پوسټ کې ولیکل، د دې ترڅنګ یې د سلګونو ډرونونو ویډیو خپره کړه چې په آسمان کې په جوړښت سره الوت کوي۔

F-35، چې د نړۍ تر ټولو پرمختللې جنګي الوتکه ده، د پټ پاتې کېدو وړتیا لري او همدارنګه د استخباراتو راټولولو لپاره هم کارول کېدای شي.

جرمني، پولنډ، فنلنډ او رومانیا ټول تازه د دې الوتکې لپاره تړونونه لاسلیک کړي دي.

د بیا کارېدونکو ډرونونو دورہ                                                                                                       

 خو د دې پرمختګ له ستونزو سره مخ شوی، په ځانګړي ډول د کمپیوټر پروګرامونو په ډیزاین کې، او د دې ډېر لوړ عملیاتي لګښتونه په دوامداره توګه د منتقدینو له خوا نیوکې کېږي.

مسک د دوشنبې په ورځ وویل: د F-35 ډیزاین په اړتیاوو کې مات شوی و، ځکه چې غوښتل کېده چې دا ډیری شیان د ډیرو خلکو لپاره وي. هغه دا یو ګران قیمت او پیچلی 'د ټولو چارو ماهر، خو د هیڅ یوه کار ماسټر وباله۔

په زیوریخ کې د سویس د فدرالي ټیکنالوژۍ انسټیټیوټ څیړونکي مورو ګیلی لپاره، "هغه څه چې F-35 ګرانوي سافټویر او الکترونیکي توکي دي، نه یوازې پیلوټ."

هغه په X کې وویل: "دا مهمه ده ځکه چې یوه بیا کارېدونکې ډرون به اړتیا ولري چې د F-35 ټول هغه ځلانده الیکترونیکي سیسټمونه ترلاسه کړي."

هغه دا هم څرګنده کړه چې د F-35 شتون د امریکا سیالان دې ته اړ کړی چې خپلې الوتکې او پرمختللي رادارونه جوړ کړي ترڅو ورسره مقابله وکړي۔

"په ساده ډول شتون سره، F-35 او B-1 روسیه او چین د ستراتیژیکو انتخابونو لپاره مجبوروي چې دوی به نوره اړتیا ونه لري (د بیلګې په توګه د بودیجې تخصیص)،" ګیلی د B-1 درنو بمبار الوتکو ته اشاره وکړه.

که څه هم که مسک سم وی (او هغه سم نه دی)، د دې پروګرامونو حذف کول به پر هغوی دغه محدودیتونه نرم کړي.