اسرائیل د غزې خلک سویلي سوډان ته د استولو په خاطر د سویلي سوډان سره خبرې کوي.

اسرائیل د سویلي سوډان سره په خبرو بوخت دی ترڅو د دې امکان وڅېړي چې فلسطینیان د غزې له سیمې څخه دې جګړه ځپلي ختیځ افریقایي هېواد ته ولېږدوي. دا هڅه د اسرائیل د پراخې هڅې یوه برخه ده چې غواړي د غزې له محاصرې لاندې سیمې څخه د خلکو ډله ییز کډوالۍ ته لاره هواره کړي، کومه سیمه چې د ۲۲ میاشتو جګړې له امله ویجاړه شوې ده.

د دې موضوع په اړه د خبرو اترو تصدیق شپږو کسانو د اسوشیټډ پرس ته کړی دی.

د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي چې هغه غواړي د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هغه لید لوری عملي کړي چې د غزې د خلکو د کډوالۍ په اړه یې وړاندې کړی و. نتنیاهو دې ته د "اختیاري مهاجرت" نوم ورکړی دی. اسرائیل د دې ډول بیا میشتېدو وړاندیزونه نورو افریقایي هېوادونو ته هم کړي دي.

فلسطینیانو، د بشري حقونو ډلو، او د نړیوالې ټولنې ډېری برخو د دې وړاندیزونو مخالفت کړی او دا یې د نړیوالو قوانینو څخه د سرغړونې په توګه د جبري ایستلو یوه طرحه ګڼلې ده.

دا وړاندیز د ټرمپ لپاره هم یوه لاره جوړوي، چا چې د فبرورۍ په میاشت کې د غزې د خلکو د بیا میشتېدو نظر وړاندې کړی و، خو په وروستیو میاشتو کې یې له دې نظر څخه شاته ګام اخیستی دی.

د اسرائیل د بهرنیو چارو وزارت په دې اړه له تبصرې کولو ډډه کړې، او د سویلي سوډان د بهرنیو چارو وزیر هم د دې خبرو په اړه پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي چې دوی په خصوصي ډیپلوماتیکو خبرو اترو باندې تبصره نه کوي.

له یوې جګړه ځپلې سیمې څخه بلې ته

ډېر فلسطینیان ښایي وغواړي چې له غزې څخه لږ تر لږه د لنډې مودې لپاره ووځي ترڅو له جګړې او د لوږې له بحران څخه ځان خلاص کړي، کوم چې د قحطۍ په څنډه کې دی.

خو هغوی په کلکه دایمي بیا میشتېدو رد کړی، ځکه چې دوی غزه د خپل ملي وطن یوه نه بېلېدونکې برخه ګڼي. دوی ویره لري چې اسرائیل به هغوی ته د بېرته راستنېدو اجازه ورنه کړي، او د خلکو ډله ییز وتل به اسرائیل ته اجازه ورکړي چې غزه ضمیمه کړي او هلته د یهودي مېشت ځایونه بیا جوړ کړي، لکه څنګه چې د اسرائیل د ښي اړخو وزیرانو لخوا غوښتنه شوې ده.

سره له دې، هغه فلسطینیان چې غواړي ووځي، هم ښایي په سویلي سوډان کې د پاتې کېدو خطر ونه مني، کوم چې د نړۍ له تر ټولو بې ثباته او جګړه ځپلو هېوادونو څخه دی.

سویلي سوډان د خپلواکۍ وروسته د کورنۍ جګړې له امله له سختو ستونزو سره مخ شوی، چې نږدې ۴۰۰,۰۰۰ کسان یې وژلي او د هېواد ځینې برخې یې د قحطۍ سره مخ کړې دي.