انقره وايي چې دا ګام د فلسطینیانو پر وړاندې د اسرائیلو له جنایتونو څخه د نړۍ د پام اړولو په موخه پورته شوی او په حقیقت کې دا پر نتنیاهو باندې د شته فشارونو څرګندونه کوي.
تورکیې د ۱۹۱۵ کال د پېښو د په رسمیت پېژندلو په اړه د اسرائیلو پرېکړه وغندله او دا یې یو "سیاسي حرکت" وباله چې موخه یې د فلسطینیانو پر وړاندې د خپلو جرمونو پټول دي.
د تورکیې د بهرنیو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل: "د اسرائیلو حکومت، چې د ټولې نړۍ د سترګو وړاندې د فلسطین پر خلکو سیستماتیک ظلم کوي او د عدالت په نړیواله محکمه کې د غزه والو پر وړاندې د نسل وژنې په تور تر محاکمې لاندې دی، د ۱۹۱۵ کال د پېښو په اړه د سیاسي پرېکړې په منلو سره غواړي خپل جرمونه پټ کړي."
وزارت زیاته کړې چې دا پرېکړه حقوقي او تاریخي حقایق له پامه غورځوي او پر نتنیاهو او د هغه پر ملګرو باندې د هغې فشار پایله ده چې په غزه کې د جرمونو له امله د نړیوالې جنایي محکمې لخوا د هغوی د نیولو د حکمونو له صادرېدو وروسته رامنځته شوی دی.
تورکیې اعلان وکړ چې په سیمه کې به د "اسرائیلو د پراختیا غوښتونکو او بې ثباته کوونکو پالیسیو" د پای ته رسولو لپاره خپلې مبارزې ته دوام ورکړي او همداراز به هڅه وکړي چې د نتنیاهو حکومت د ملکي وګړو، په ځانګړې توګه د فلسطین د خلکو پر وړاندې د خپلو جرمونو حساب ورکړي.
یوه داسې تراژیدي چې دواړو لورو پکې درد لیدلی
تورکیه د ۱۹۱۵ کال د پېښو د تش په نامه "نسل وژنې" په توګه پېژندلو سره مخالفت کوي او هغه یوه داسې تراژیدي بولي چې په هغې کې دواړو لورو ته تلفات اوښتي دي. انقرې تر اوسه څو ځله وړاندیز کړی چې د دې موضوع د روښانه کولو لپاره دې د تورکیې او ارمنستان له تاریخ پوهانو او نړیوالو کارپوهانو څخه جوړ یو ګډ کمیسیون جوړ شي. په ۲۰۱۴ کال کې رجب طیب اردوغان، چې هغه مهال لومړی وزیر و، د ۱۹۱۵ کال په پېښو کې د وژل شویو ارمنیانو لمسیانو ته تسلیت ویلی و.
په غزه کې وضعیت
اسرائیلو د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر له میاشتې راهیسې په غزه کې شاوخوا ۷۳,۰۰۰ فلسطینیان وژلي او له ۱۷۳,۰۰۰ څخه ډېر نور یې ټپیان کړي دي. دغې نسل وژنې د سیمې ډېری بنسټیزې اسانتیاوې ویجاړې کړې او بشري وضعیت لا هم خورا ناوړه دی.
نړیوالې جنایي محکمې د ۲۰۲۴ کال د نوامبر په ۲۱مه، په غزه کې د جنګي جرمونو او د بشریت ضد جرمونو له امله د بنیامین نتنیاهو او د هغه د پخواني دفاع وزیر یواو ګالنټ د نیولو حکمونه صادر کړل. سربېره پر دې، اسرائیل په فلسطین کې د جګړې له امله د عدالت په نړیواله محکمه کې د نسل وژنې له قضیې سره هم مخ دي.
