تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
د اسرائیلو رسنۍ: ولسمشر اردوغان تورکیه په منځني ختیځ کې پر یوه ننګونکي او اغېزمن فعال بدله کړې ده
د اسرائیلو رسنیو لیکلي چې د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان په تېره یوه کال کې تورکیه په منځني ختیځ کې پر یوه داسې پیاوړي لوبغاړي بدله کړې چې له پامه غورځول یې ستونزمن دي، او د اسرائیلو پر وړاندې یې د دغه هېواد نفوز او اغېز د پام وړ زیات کړی دی.
د اسرائیلو رسنۍ: ولسمشر اردوغان تورکیه په منځني ختیځ کې پر یوه ننګونکي او اغېزمن فعال بدله کړې ده
ولسمشر رجب طیب اردوغان

په اسرائیلو کې خپرېدونکې د کالکالیست (Calcalist) اقتصادي ورځپاڼې په یوه مقاله کې اشارې شوې چې ولسمشر رجب طیب اردوغان په واشنګټن او عربي نړۍ کې د تورکیې د نفوذ ساحه په خورا ښکاره توګه پراخه کړې ده.

په مقاله کې راغلي: «اردوغان تورکیه په منځني ختیځ کې پر یوه داسې فعال بدله کړې چې شتون یې نادیده نیول سخت دي؛ او د اسرائیلو لپاره په سیمه ییزه کچه پر یوه داسې سیال او سیالیز ځواک اوښتې چې نفوذ یې مخ په ډېرېدو دی.»

په مقاله کې ټینګار شوی چې د تل ابیب او انقرې ترمنځ اړیکې سږ کال هم مخ په خرابهېدو پاتې شوې، او په اقتصادي، سوداګریزو او هوایي برخو کې نږدې بشپړ پرېکون رامنځته شوی دی. مقالې د تورکیې د سوداګرۍ وزارت هغو ارقامو ته اشاره کړې چې ښیې له اسرائیلو سره مستقیمه سوداګري د ۲۰۲۴ کال له مې میاشتې راهیسې صفر کچې ته ټیټه شوې ده.

سربېره پر دې په لیکنه کې زیاته شوې: «ولسمشر اردوغان روان کال په سیمه ییز ډګر کې پر خورا پیاوړي مقام او د اسرائیلو پر وړاندې په ډېر سخت او مخالفت لرونکي دریځ کې پای ته رسوي.»

د تورکیې او اسرائیلو ترمنځ شخړه د سوریې ډګر ته پراخه شوه

په راپور کې ویل شوي چې د ترکیې او اسرائیلو ترمنځ د تاوتریخوالي پام له هغې غزې پټۍ څخه چې لسګونه زره فلسطینیان پکې وژل شوي، د سوریې ډګر ته هم غځېدلی دی.

په مقاله کې راغلي چې په انقره کې دا لیدلوری واکمن دی چې د سوریې پر امنیت د اسرائیلو بریدونه ترکیې ته هم مستقیم ګواښ رامنځته کوي.

لیکنه زیاتوي چې ترکیه د ۲۰۲۴ کال په دسامبر کې د اسد رژیم له سقوط وروسته د سوریې پر «یو اصلي حامي او ملاتړي» بدله شوې، انقره د دمشق له ادارې سره په امنیتي برخه کې همکاري کوي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د ژورې سوداګریزې ادغام هڅې کوي؛ ترڅو په دوو کلونو کې له سوریې سره د سوداګرۍ کچه ۵ ملیارد ډالرو ته ورسوي.

تورکیې په واشنګټن او عربي نړۍ کې خپله نفوذي ساحه پراخه کړه

ورځپاڼې ټینګار کړی چې ولسمشر اردوغان په واشنګټن او عربي نړۍ کې د ترکیې اغېز او واک پراخ کړی دی. په مقاله کې یادونه شوې چې انقره د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په بلنه د غزې د سولې شورا له بنسټ ایښودونکو څخه شوه، او له پاکستان او سعودي عربستان سره یې د مکې ګډ دفاعي تړون لاسلیک کړ.

د امریکا او تورکیې ترمنځ نږدې اړیکو ته په اشارې، مقالې یادونه کړې چې ولسمشر ټرمپ د جولای پر ۷مه او ۸مه په انقره کې د ناټو د مشرانو په غونډه کې ګډون کړی و.

 

وپلټۍ
امریکایان دم ګړۍ د بهرنیو بریدونو پر پرتله "کورنی ترهګریزم" د هیواد لپاره  لوی خطر بولي
د پولنډ لومړي وزیر توسک اعلان وکړ چې د اوکراین او پولنډ پر سرحدي دروازې باندې ګواښ شنډ شو
ترامپ وايي؛ د منځمهالو ټاکنو له امله پر ایران "کامل" برید نه کوي
ترامپ د سپتمبر د ۱۱مې د پیښې د ۲۵مې کلیزې په یادغونډه کې ګډون کوي
الجزایر له متحدو عربي اماراتو  سره خپلې ډیپلوماټیکې اړیکې وشلولې
اوکراین د روسیې په خاوره کې د جګړې په اوږدو کې ترټولو اوږد برید ترسره کړ
روسیه: "د اوکرایین جاسوس" چې د انګلیس ډیپلوماتانو په اړه یې معلومات راټولول ونیول شو
د چین په جنوب ختیځ جیانګشي کې د ځمک ښویېدنې له امله د مړو شمېر ۱۶ تنو ته ورسید
المان وايي داسې کوم شواهد شتون نلري چې روسیه دې د جګړې پای ته رسولو لپاره جدي خبرو اترو ته چمتو وي
د غزې پر وړاندې د اسرائيلو په هوايي برید کې د یوه فلسطیني کورنۍ څلور غړي وژل شوي دي
پر اردن د ایران بریدونو د امریکا څو جنګي الوتکو ته زیان رسولی دی
تورکیې د سوریې په ادلیب کې د ګودام د چاودنې له امله چې ۴ کسان پکې ووژل شول خپله خواخوږي څرګنده کړه
د فیلیپین په پالوان ساحل کې د بېړۍ په اورلګېدنه کې پنځه کسان مړه شوي او له ۸۰ څخه ډیر خلک ورک دي
اروپايي ټولنې یوځل بیا تایید کړه چې د اسرائیلو میشت ځایونه د نړیوال قانون له مخې غیرقانوني دي
د تورکیې د دفاعي صنعت شرکت په مصر کې د ګډ تولید لپاره یوه فرعي څانګه پرانیسته